II GZ 197/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "A." sp. z o.o. w S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 2080/23 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi "A." sp. z o.o. w S. na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 13 lipca 2023 r., nr 11/07/2023 w przedmiocie kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku tworzenia i utrzymania zapasów obowiązkowych ropy naftowej lub paliw postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

I. "A." sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej: skarżąca, spółka) wniosła skargę na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska (dalej: organ) z dnia 13 lipca 2023 r., nr 11/07/2023, utrzymującą w mocy decyzję Prezesa Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych nr BPI -1 C/22 z dnia 31 marca 2022 r., wymierzającą spółce karę pieniężną w wysokości 173 344,50 zł za niedopełnienie obowiązku tworzenia i utrzymywania zapasów obowiązkowych ropy naftowej lub paliw. W skardze skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji zaskarżonej, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1632, ze zm., dalej: p.p.s.a.), wskazując że wykonanie decyzji rodzi po stronie spółki niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody materialnej i zakłócenie płynności finansowej prowadzonej przez spółkę działalności gospodarczej. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 13 listopada 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 2080/23, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu pierwszej instancji w treści skargi brak jest argumentacji odnoszącej się do indywidulanej sytuacji majątkowej spółki. Sąd zwrócił uwagę, że na poparcie złożonego wniosku spółka nie przedłożyła żadnych dokumentów, z których mogłaby wynikać jej sytuacja majątkowa, a która pozwalałaby sądowi ocenić czy wykonanie decyzji zaskarżonej może stanowić o niebezpieczeństwie wyrządzenia szkody znacznej, w tym niebezpieczeństwie wywołania zakłóceń w jej płynności finansowej. Ogólnikowe wskazanie przez skarżącą na wyrządzenie znacznej szkody majątkowej i zakłócenie płynności finansowej w wypadku niewstrzymania wykonania decyzji zaskarżonej, jest niewystarczające i tym samym nie jest możliwe dokonanie oceny w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. III. Spółka wniosła zażalenie na postanowienie WSA o odmowie wstrzymania zaskarżonej decyzji, wnosząc o jego zmianę poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy: - art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez wydanie orzeczenia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, w sytuacji w której wniosek powinien być uwzględniony z uwagi na wysoką wartość administracyjnej kary pieniężnej nałożonej na spółkę. Skarżąca do zażalenia załączyła: sprawozdanie finansowe jednostki mikro na dzień sporządzenia sprawozdania 30.03.2023 obejmujący okres sprawozdawczy od 01.01.2022 do 31.12.2022; bilans sporządzony na dzień 31.12.2022; rachunek zysków i strat sporządzony za okres od 01.2022 do 31.12.2022; postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Sosnowcu z dnia 1 grudnia 2023 r. o uchyleniu czynności egzekucyjnych; decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Sosnowcu z 30 listopada 2023 r. o rozłożeniu na raty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę. IV. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać w całości lub w części wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeśli w wyniku ich wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest instytucją wyjątkową i jako taka powinna być ona stosowana ściśle, stosownie do spełnienia określonych przesłanek. Wykazanie zaistnienia przynajmniej jednej ze wskazanych w tym przepisie przesłanek spoczywa na wnioskodawcy. Oznacza to występującą po jego stronie konieczność wskazania konkretnych okoliczności wskazujących na to, że wykonanie decyzji spowoduje w stosunku do strony niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i przytoczenia okoliczności uzasadniających to żądanie. Wskazanie tych przesłanek powinno być przy tym odpowiednio uprawdopodobnione. Trzeba wyraźnie podkreślić, że instytucja wstrzymania wykonania decyzji ma za zadanie uchronienie strony przed niekorzystnymi skutkami, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., w sytuacji, w której wystąpiłyby u niej negatywne konsekwencje w związku z wykonaniem decyzji, a następnie uchyleniem decyzji przez sąd (tak m.in. postanowienie NSA z 13 maja 2015 r., II OZ 423/15). Nie zawsze w przypadku decyzji nakładającej obowiązek zapłaty sumy pieniężnej automatycznie przyjąć można, iż przesłanki w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub zaistnienia trudnych do odwrócenia skutków nie wystąpią, gdyż hipotetycznie możliwy jest zwrot kwoty uiszczonej w wykonaniu decyzji. Zapłata wskazanej w decyzji sumy pieniężnej może bowiem powodować zaistnienie tych przesłanek, zwłaszcza trudnych do odwrócenia skutków, gdy w związku z wykonaniem tej decyzji dojdzie do takiego negatywnego dla strony zdarzenia, które będzie stanowiło trudno odwracalne konsekwencje. Nie chodzi zatem o samą odwracalność uiszczenia sumy pieniężnej, lecz o to, że jej uiszczenie w całokształcie okoliczności sprawy może powodować takie konsekwencje, które są przesłankami udzielenia ochrony tymczasowej, w tym trudny do odwrócenia skutek. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Jak wynika z twierdzeń strony i dokumentów przedłożonych na ich poparcie, wyegzekwowanie kwoty określonej w zaskarżonej decyzji wykracza poza możliwości finansowe spółki. Skarżąca nie dysponuje kwotą wskazaną w decyzji. Przedstawione przez spółkę dokumenty m.in. w postaci bilansu oraz rachunku zysków i strat wskazują, że zapłata wskazanej w decyzji kwoty będzie wiązała się z koniecznością likwidacji tej działalności, co niewątpliwie stanowić będzie trudny do odwrócenia skutek. W takiej sytuacji, gdy udzielenie ochrony tymczasowej jest niezbędne do dalszego prowadzenia przez skarżącą działalności gospodarczej, uznać należy, że spełnione są przesłanki do udzielenia ochrony tymczasowej. Konieczność zebrania tak znacznej kwoty, o jakiej mowa w decyzji, może doprowadzić do sprzedaży majątku spółki i zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej, co bez wątpienia można uznać za trudne do odwrócenia skutki. Wykonanie decyzji może ponadto narazić spółkę na powstanie znacznej szkody, z powodu utraty możliwości generowania przychodów. Wykonanie decyzji będzie wiązało się z koniecznością zwolnienia wykwalifikowanych pracowników, których pozyskanie na nowo może okazać się utrudnione. Dodatkowo, zaprzestanie prowadzenia działalności może się wiązać z utratą zaufania wobec spółki jej kontrahentów i innych firm współpracujących, a tym samym do utraty pochodzących od nich zleceń. Wskazać również należy, że skarżąca poczyniła realne kroki w celu spłaty swoich zobowiązań np. podatkowych, które to działania zostały potwierdzone decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w Sosnowcu, który wyraził zgodę na rozłożenie zobowiązania podatkowego na raty. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania w zażaleniu został uzasadniony i uprawdopodobniony. Argumentacja i dowody przedstawione przez skarżącą pozwalają na udzielenie ochrony tymczasowej, dając podstawy do uznania, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 188 w związku z art. 197, art. 61 § 3 i art. 193 p.p.s.a.