II GZ 188/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [A.] sp. z o.o. w W. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 1520/13 w zakresie ściągnięcia opłaty kancelaryjnej w sprawie ze skargi [A.] sp. z o.o. w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej postanawia: oddalić zażalenie

Wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 1520/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B. P. sp. z o.o. w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2013 r. w przedmiocie kary pieniężnej. Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika, zwróciła się do Sądu z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku. Przewodniczący Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał pełnomocnika skarżącej spółki do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł za odpis wyroku z uzasadnieniem w związku z wnioskiem o jego sporządzenie, w terminie 7 dni pod rygorem egzekucyjnego ściągnięcia tej opłaty. Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu [...] maja 2014 r. W terminie do uiszczenia opłaty, skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od opłaty od uzasadnienia. Postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy. W związku z uprawomocnieniem się tego postanowienia wezwano skarżącą do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] maja 2014 r. W dniu [...] października 2016 r. Przewodniczący Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarządził ściągnięcie od B. P. sp. z o.o. w W. należności sądowej w wysokości 100 zł z tytułu opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, na podstawie art. 234 § 2 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe zarządzenie, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania. Jednocześnie w zażaleniu zawarto wniosek o przyznanie prawa pomocy przed sądem administracyjnym w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego oraz zwolnienia w całości od opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł. W uzasadnieniu zażalenia zarzucono zaskarżonemu zarządzeniu błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że skarżącej prawidłowo doręczono wezwanie do uiszczenia opłaty kancelaryjnej. Autor zażalenia stwierdził, że przesyłka z wezwaniem nie została prawidłowo doręczona, w skrzynce nie pozostawiono awizo i w związku z tym skarżąca nie mogła wykonać wezwania w wyznaczonym terminie. Tym samym zaskarżone zarządzenie należy, zdaniem strony, uznać za bezpodstawne i zredagowane w sposób wprowadzający w błąd. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 141 § 2 p.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Uzasadnienie wyroku sporządza się w terminie czternastu dni od dnia zgłoszenia wniosku. Z treści powyższego przepisu wynika zatem wprost, że to wniosek o sporządzenie uzasadnienia uruchamia procedurę sporządzenia uzasadnienia. W orzecznictwie trafnie przy tym przyjmuje się, że w sytuacji złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę, nie stosuje się przepisu art. 220 p.p.s.a., co wprost wynika z art. 234 § 2 zdanie 3 p.p.s.a. Złożenie wniosku o uzasadnienie orzeczenia nie jest zatem "warunkowe", tj. nie ma zastosowania art. 220 § 1 p.p.s.a. uzależniający wykonanie danej czynności (w tym przypadku sporządzenie uzasadnienia) od uiszczenia należnej opłaty. Tak więc - jak już wskazano - wniosek o sporządzenie uzasadnienia uruchamia procedurę sporządzenia uzasadnienia niezależnie od tego, czy należną opłatę w kwocie 100 zł strona wnioskująca uiściła. Powyższe jest wyrazem ochrony prawa do sądu, gdyż nie pozbawia strony możliwości wniesienia skargi kasacyjnej. Uzyskanie przez stronę odpisu wyroku z uzasadnieniem jest bowiem wymogiem koniecznym wniesienia skargi kasacyjnej (art. 177 § 1 p.p.s.a.). Pisemne uzasadnienie orzeczenia umożliwia nadto stronie rozważenie zasadności złożenia środka odwoławczego i sformułowania podstaw kasacyjnych. Jednakże uiszczenie opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem jest obligatoryjne, bez względu na późniejsze decyzje strony dotyczące dalszego postępowania. Jeżeli strona nie uiściła należnej opłaty kancelaryjnej w okolicznościach, o których mowa w § 2 art. 234, przewodniczący obligatoryjnie zarządza ściągnięcie tej opłaty od strony. Przepis ten nie pozostawia przewodniczącemu swobody w zakresie orzekania o ściągnięciu nieuiszczonej opłaty, nakładając na niego obowiązek podjęcia zarządzenia o jej ściągnięciu. Po nowelizacji w 2015 r. ustawy p.p.s.a. ściągnięcie od strony opłaty kancelaryjnej za sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem następuje jednak po uprzednim wezwaniu strony do jej uiszczenia. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. W rozpoznawanej sprawie wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu skarżącej spółce doręczono wezwanie do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł za odpis orzeczenia z uzasadnieniem. Okoliczność tą potwierdza zwrotne potwierdzeniu odbioru znajdujące się w aktach sprawy (karta 295), z którego wynika, że J. K. – Prezes Zarządu skarżącej spółki odebrał w dniu [...] września 2016 r. osobiście wezwanie do uiszczenia opłaty, co poświadczył własnoręcznym podpisem. Wobec tego bezzasadne są zarzuty zawarte w zażaleniu, że nie mógł wykonać wezwania Sądu do uiszczenia opłaty. Wskazać ponadto należy, że skarżąca nie jest zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych, ani na podstawie art. 239 § 1 p.p.s.a., jak również nie została zwolniona od ponoszenia tych kosztów na podstawie postanowienia Sądu. Zatem wobec nieuiszczenia opłaty na uprzednie wezwanie, zasadnie Przewodniczący Wydziału, zarządził ściągnięcie od skarżącej kwoty 100 zł tytułem nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 i art. 198 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.