II GZ 183/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia T.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 11 marca 2024 r. sygn. akt II SA/Ol 153/24 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi T.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 11 grudnia 2023 r. nr SKO.522.337.2023 w przedmiocie skierowania na badania lekarskie postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie (dalej: WSA, sąd pierwszej instancji) postanowieniem z 11 marca 2024 r. o sygn. akt II SA/Ol 153/24, działając na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm..; dalej: p.p.s.a.), odrzucił skargę T.B. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie (dalej: SKO, Kolegium) w przedmiocie skierowania na badania lekarskie. Sąd pierwszej instancji wskazał, że pismem z 23 lutego 2024 r. Przewodniczący Wydziału II wezwał skarżącego do uzupełnienia braków fiskalnych wniesionej skargi poprzez uiszczenie wpisu w wysokości 200 złotych w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone 26 lutego 2024 r., zatem siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu od skargi upłynął 4 marca 2024 r. Pomimo prawidłowego wezwania skarżący nie uiścił w zakreślonym terminie wpisu od skargi, co obligowało sąd pierwszej instancji do odrzucenia skargi. Skarżący pismem z 20 marca 2024 r. zwrócił się do sądu pierwszej instancji z wnioskiem o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. Następnie pismem z 21 marca skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie WSA o odrzuceniu skargi. W zażaleniu skarżący wskazał, że zwrócił się do sądu pierwszej instancji z wnioskiem o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu oraz że o konieczności dokonania wpisu dowiedział się dopiero w dniu 19 marca 2024 r. po odebraniu przesyłki poleconej zawierającej postanowieniem z 11 marca 2024. Ponadto skarżący wyjaśnił, że po "odnalezieniu w biurze firmy zagubionej przesyłki" z wezwaniem do uiszczenia wpisu, bezzwłocznie dokonał wymaganej opłaty tego samego dnia, tj. 19 marca 2024, na potwierdzenie czego przedłożył odpowiedni dokument. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA), kontrolowane postanowienie jest zgodne z prawem, a oceny tej nie podważają zarzuty i twierdzenia podniesione w zażaleniu. Stosownie do art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie z art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a., od skargi jako pisma wszczynającego postępowanie pobierany jest wpis, który należy uiścić przy wniesieniu skargi do sądu (art. 219 § 1 w zw. z art. 212 § 1 p.p.s.a.). Stosownie do art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Brak wpisu traktowany jest jako szczególny brak formalny skargi, którego stwierdzenie obliguje sąd do wezwania strony skarżącej do uiszczenia wpisu w podanej kwocie w ustawowym terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Niezastosowanie się do wezwania obliguje sąd do odrzucenia skargi na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a., który przewiduje, że skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Z akt sprawy wynika, że skarżący wnosząc skargę na decyzję SKO nie uiścił wymaganego wpisu. Zarządzeniem z 21 lutego 2024 r. Przewodniczący Wydziału II wezwał skarżącego do uzupełnienia braków fiskalnych wniesionej skargi poprzez uiszczenie wpisu w wysokości 200 złotych w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu 26 lutego 2024 r., zatem siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu od skargi upłynął 4 marca 2024 r. Pomimo prawidłowego wezwania skarżący nie uiścił w zakreślonym terminie wpisu od skargi, co obligowało sąd pierwszej instancji do odrzucenia skargi. Odnosząc się do złożonego przez skarżącego 20 marca 2024 r. wniosku |o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu należy zauważyć i podkreślić istniejącą kolizję środków prawnych składanych na podstawie art. 87 § 1 p.p.s.a. (wniosek o przywrócenie terminu) i art. 194 § 1 pkt 1a p.p.s.a. (zażalenie na odrzucenie skargi), która wynika z tego, że wykluczają się one wzajemnie. Przywrócenie terminu do dokonania danej czynności procesowej możliwe jest dopiero wtedy, gdy czynność ta nie została w terminie dokonana lub była bezskuteczna, ponieważ termin na jej wykonanie upłynął. W takiej sytuacji, wniosek o przywrócenie terminu, złożony na podstawie art. 87 § 1 p.p.s.a., podlega rozpoznaniu po uprawomocnieniu się orzeczenia stwierdzającego uchybienie terminu do dokonania czynności procesowej (por. np. postanowienie NSA z 22 sierpnia 2023 r., sygn. akt II OZ 460/23 i przywołane tam orzecznictwo; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W pierwszej kolejności ustalenia bowiem wymaga, czy rzeczywiście doszło do uchybienia terminu, co powinno być przesądzone przez sąd drugiej instancji przy rozpoznaniu zażalenia. Wskazane zatem w zażaleniu argumenty nie mogły na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego podlegać analizie i odnieść oczekiwanego przez stronę skutku w postaci przywrócenia terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej. W tym stanie rzeczy należy uznać, że rozpoznawane zażalenie nie jest zasadne, gdyż postanowienie sądu o odrzuceniu skargi z powodu nieuzupełnienia jej braku fiskalnego w terminie jest zgodne z prawem. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.