II GZ 181/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Sp. z o.o. w D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 grudnia 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 2229/23 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w D. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia 18 sierpnia 2023 r. nr BRE.610.5.2023 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o rolnictwie ekologicznym postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 2229/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił A. Sp. z o.o. w D. wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia 18 sierpnia 2023 r. nr BRE.610.5.2023 przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o rolnictwie ekologicznym. Sąd I instancji w uzasadnieniu postanowienia wskazał, że Skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd I instancji uznał, że Skarżąca lakonicznie uzasadniła swój wniosek i nie przedstawiła żadnych dokumentów, które zobrazowałyby jej sytuację majątkową. Wniosek nie zawiera konkretnych informacji, z których mógłby wywieść, czy odmowa wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji spowodowałaby a nieodwracalne skutki. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła Skarżąca spółka, zaskarżając je w całości, wnosząc o jego zmianę poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: 1. przepisów postępowania , które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez wadliwą wykładnię i błędne uznanie, że na gruncie przedmiotowej sprawy nie uprawdopodobniono, by w związku z wykonaniem decyzji zachodziło niebezpieczeństwo wyrządzenia Skarżącej znacznej szkody lub/i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w sytuacji gdy Skarżąca uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji wskazywała, że brak wstrzymania wykonania decyzji może doprowadzić do utraty środków na regulowanie bieżących zobowiązań jak również wynagrodzenia dla zatrudnionych pracowników, a nawet do konieczności przeprowadzenia natychmiastowych zwolnień pracowników, dla których praca u Skarżącej stanowi podstawowe i często jedyne źródło utrzymania siebie i rodziny, pozbawi ich bieżących wypłat, a jednocześnie zniweczy realizację obecnie zawartych zamówień, co doprowadzi do nałożenia licznych kar umownych na Spółkę przez Zleceniodawców, doprowadzi wspólników Spółki do utraty źródła dochodu, jak również może narazić członków zarządu Spółki na osobistą odpowiedzialność, 2. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 166 i art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zaniechanie rozstrzygnięcia wniosku Skarżącej o wstrzymanie zaskarżonej decyzji w oparciu o cały zebrany w sprawie materiał dowodowy, a tym samym nieuwzględnienie, że na skutek niewstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji dojdzie do przekreślenia wieloletnich dokonań spółki i utraty płynności finansowej, 3. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na zaniechaniu przez WSA dokonanie pełnej i prawidłowej oceny akt sprawy i wniosku o wstrzymanie wykonania. Do zażalenie Skarżąca załączyła protokół uchwał wspólników z dnia 12 września 2023 r., sprawozdanie z działalności jednostki, rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 r., bilans-sprawozdanie na dzień 31.12.2023 r., rachunek zysków i strat za okres 01.01.2022-31.12.2022, wykaz kredytów i pożyczek, wykaz kosztów poniesionych we wrześniu 2023 r., listę płac i wykaz rachunków umowy zlecenia z września 2023 r., bilans-sprawozdanie na dzień 30.09.2023 r. oraz rachunek zysków i strat za okres 01.01.2023-30.09.2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 63 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek Skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Wprowadzona w omawianym przepisie tzw. ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W tzw. postępowaniu wpadkowym, wszczętym na skutek wniesienia przez stronę wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego, o którym to wniosku mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny jest zobowiązany ocenić, czy zostały spełnione przesłanki wstrzymania zaskarżonego aktu w oparciu o analizę wniosku strony oraz dokumentów zebranych w aktach sprawy. Trafnie Sąd I instancji zauważył w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że to na wnioskującym o wstrzymanie wykonania zaskarżonej czynności spoczywa obowiązek przedstawienia dowodów i okoliczności świadczących o możliwości zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Istotnie złożony wniosek nie był należycie uzasadniony i na jego poparcie Skarżący nie przedstawił stosownej dokumentacji, niemniej uczynił to w zażaleniu na postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, załączając stosowne dokumenty, w postaci: protokołu uchwał wspólników z dnia 12 września 2023 r., sprawozdania z działalności jednostki, rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 r., bilansu-sprawozdania na dzień 31.12.2023 r., rachunku zysków i strat za okres 01.01.2022-31.12.2022, wykazu kredytów i pożyczek, wykazu kosztów poniesionych we wrześniu 2023 r., listy płac i wykazu rachunków umowy zlecenia z września 2023 r., bilansu-sprawozdania na dzień 30.09.2023 r. oraz rachunku zysków i strat za okres 01.01.2023-30.09.2023 r. W tym też kontekście trzeba podkreślić, że w kontekście art. 195 § 2 p.p.s.a., jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że dwustopniowość kontroli zgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia silniej zaznacza się przy wnoszeniu zażalenia na postanowienie z racji wyposażenia WSA nie tylko w formalne, lecz także w merytoryczne kompetencje w sprawie zarzutów podnoszonych w zażaleniu (tak B. Adamiak, J. Borkowski, Metodyka pracy sędziego w sprawach administracyjnych, WK 2015). Mając na uwadze powyższe oraz istotną w sprawie okoliczność, to jest załączoną przez Skarżącego do zażalenia dokumentację i przedstawione w nim okoliczności, wątpliwe wydaje się dokonanie przez Sąd I instancji szczegółowej analizy tej dokumentacji, wobec uprawnień autokontrolnych określonych w art. 195 § 2 p.p.s.a. Z zapisanej w karcie nr 72 akt sprawy adnotacji, z której wynika, że nie stwierdzono podstaw do zastosowania art. 195 § 2 p.p.s.a. nie sposób jest wnioskować o rzetelnie dokonanej autokontroli. Sąd I instancji, orzekając ponownie w sprawie z wniosku Skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej czynności oceni, czy dołączone do zażalenia dokumenty i powołana argumentacja mogą mieć wpływ na udzielenie Skarżącemu ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Obowiązkiem Sądu I instancji jest bowiem odniesienie się do całokształtu zgromadzonej w aktach dokumentacji i na tej podstawie dokonanie oceny sytuacji strony w kontekście przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W związku z powyższym, na podstawie art. 185 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.