II GZ 174/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Borowicz po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia E. L., J. L., J. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 26 maja 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 923/08 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi E. L., J. L., J. L. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2007 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zmiany referencyjnej zawartości tłuszczu postanawia: oddalić zażalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 26 maja 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 923/08, odrzucił zażalenie E. L., J. L. i J. L. na postanowienie tego Sądu z dnia 26 czerwca 2008 r. o odrzuceniu zażalenia na postanowienie z dnia 21 maja 2008 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi E. L., J. L. i J. L. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2007 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zmiany referencyjnej zawartości tłuszczu. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wywiódł, że skarżący pismem z dnia 10 lipca 2008 r. wnieśli zażalenie na postanowienie tego Sądu o odrzuceniu zażalenia na postanowienie z dnia 21 maja 2008 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Zarządzeniem z dnia 11 lipca 2008 r. skarżący zostali wezwani do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100 zł. Zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu, na skutek orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2008 r., stało się prawomocne. Wpis sądowy od ww. zażalenia do dnia dzisiejszego nie został uiszczony. Z uwagi na treść art. 168 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a., Sąd podniósł, że Zarządzenie Przewodniczącego Wydziału V z dnia 11 lipca 2008 r. zobowiązujące skarżących do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od zażalenia jest prawomocne. Ponieważ skarżący wpisu tego nie uiścili dlatego z mocy art. 220 § 3 p.p.s.a. Sąd odrzucił zażalenie. Na powyższe postanowienie skarżący wnieśli zażalenie, zaskarżając je w całości i zarzucając "naruszenie praw i ustaw RP". W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazali, iż składali już w niniejszej sprawie pisma, skargi, wnioski i zarzuty na wszystkie wydane w tym postępowaniu postanowienia w związku z czym wszystkie te zarzuty i wnioski co do działań organu, który narusza stosowne przepisy KPA, jak i sądu nadal podtrzymują. Skarżący zarzucili, iż wnoszą o unieważnienie w całości wydanego postanowienia, bowiem zostało ono wydane z naruszeniem praw i ustaw, prawa materialnego, ustawowego, procesowego, jak i dowodowego, gdzie to, mimo iż środek skarżących z dnia 23 kwietnia 2008 r. jest kierowany do organu wyższego nie trafia do adresata, co tym samym ww. organ WSA narusza zapisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., tj. art. 37, 47, 194, 134, 106, 224 i dalsze. Skarżący podnieśli, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, iż organ nie podejmuje żadnych czynności w wyniku braku dokonania opłaty, a przecież jest to niezgodnie z zapisami ustawy, bowiem Sąd mimo braku tej opłaty wydał zaskarżone postanowienie. Zdaniem skarżących działanie takie narusza art. 178 i 184 Konstytucji RP, bowiem organy sądowe są powołane do kontroli wg ustawy p.p.s.a., a w rzeczywistości w tej sprawie takiej kontroli nie sprawują. W szczegółowym uzasadnieniu zażalenia skarżący wywiedli i podtrzymali uprzednio podnoszone zarzuty dotyczące zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji. W konkluzji skarżący wystąpili o zmianę, unieważnienie ww. postanowienia oraz wszystkich innych postanowień i zarządzeń. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli dokonanej aktualnie przez Naczelny Sąd Administracyjny jest wyłącznie postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 26 maja 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 923/08, którym odrzucono zażalenie skarżących wniesione na postanowienie tegoż Sądu z dnia 26 czerwca 2008 r. o odrzuceniu zażalenia na postanowienie z dnia 21 maja 2008 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Z akt rozpoznawanej sprawy w sposób jednoznaczny wynika, że skarżący zarządzeniem z dnia 11 lipca 2008 r. zostali wezwani do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od złożonego zażalenia. Zażalenie skarżących na to zarządzenie zostało oddalone prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2008 r., sygn. akt II GZ 256/08. W tym ostatnio powołanym postanowieniu Naczelny Sąd Administracyjny w sposób wyraźny wskazał, że zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu odpowiada prawu, wyjaśniając jednocześnie podstawę prawną tego rozstrzygnięcia. W konsekwencji wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowienia z dnia 10 października 2008 r. skarżący pismami z dnia 24 października 2008 r. zostali wezwani do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia. W postanowieniu z dnia 11 marca 2009 r., sygn. akt II GZ 34/09, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżących na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 1 grudnia 2008 r., sygn. akt V SA/Wa 923/08, odrzucające zażalenie skarżących na Zarządzenie Przewodniczącego Wydziału V WSA w W. z dnia 11 lipca 2008 r. oraz pisma WSA w W. z dnia 24 października 2008 r. w przedmiocie wezwania do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od zażalenie. W obszernym uzasadnieniu tegoż postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił przyczyny faktyczne i prawne, które stanowiły podstawę do tego, że Sąd I instancji nie miał obowiązku ponownego wzywania skarżących do uiszczenia w terminie ustawowym należnego wpisu. W tej sytuacji obowiązkiem Sądu I instancji było jedynie ustalenie czy skarżący przedmiotowy wpis uiścili w sposób przewidziany prawem. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji poczynił tego rodzaju ustalenia, które znajdują oparcie w aktach sprawy, gdyż z adnotacji pracownika Oddziału Finansowo-Budżetowego WSA w W. z dnia 14 maja 2009 r. wynika, że do dnia 12 maja 2009 r. nie zidentyfikowano wpłaty do niniejszej sprawy w dokumentach księgowych (karta 368 verte akt sądowych). Zresztą skarżący ustaleń tych w zażaleniu nie kwestionują. Natomiast zarzucają, że stanowisko Sądu I instancji jest błędne, narusza zapisy ustawy, bowiem Sąd mimo braku tej opłaty wydał zaskarżone postanowienie. Tak sformułowane zarzuty nie zasługują na uwzględnienie, Jak trafnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, zgodnie z art. 220 § 1 zdanie 1 p.p.s.a. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata, W tym przypadku z zastrzeżeniem § 2 i 3 przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Natomiast w myśl § 3 art. 220 p.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Z powyższych uregulowań wyraźnie zatem wynika, że pismo nieopłacone nie wywołuje żądanych skutków. Oznacza to, że do czasu uzupełnienia tego braku sąd nie może rozpoznać żadnych innych wniosków strony, z pismem cofającym skargę włącznie (por. postanowienie NSA z dnia 10 czerwca 1987 r., sygn. akt SA/Gd 537/87, opubl. OSP 1990, z. 4, poz. 207 z glosą aprobującą J.P. Tarno). Pojęcie czynności, której sąd nie podejmie na skutek nieopłaconego pisma, obejmuje te czynności procesowe, które wynikają z treści pisma i powinny być podjęte przez sąd przy nadaniu temu pismu właściwego biegu (vide J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 3, LexisNexis, Warszawa 2008, s. 542 oraz powołana tam literatura). Skoro skarżący pomimo prawomocnego Zarządzenia Przewodniczącego Wydziału V WSA w Warszawie z dnia 11 lipca 2008 r. nie uiścili należnego wpisu od złożonego zażalenia, to z uwagi na treść art. 220 § 1 p.p.s.a., Sąd nie mógł rozpoznać tego zażalenia, a więc nie mógł nadać mu właściwego biegu. Fakt zaś, że zarządzenie zobowiązujące skarżących do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia jest prawomocne, gdyż zażalenie na to zarządzenie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił, nie może budzić żadnych wątpliwości. W tym stanie faktycznym i prawnym Sąd I instancji był nie tylko uprawniony, ale zobowiązany do wydania zaskarżonego postanowienia, bowiem obowiązek taki wynika z treści art. 220 § 3 p.p.s.a. Takie działanie Sądu I instancji nie narusza art. 178 oraz 184 Konstytucji RP, do których to uregulowań odwołują się skarżący. Skoro z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP wynika, że sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom, to Sąd I instancji zobowiązany był stosować art. 220 § 3 p.p.s.a. z uwagi na uregulowania zawarte w art. 220 § 1 p.p.s.a. oraz art. 168 § 1 p.p.s.a. Natomiast wynikający z art. 184 zdanie 1 Konstytucji RP obowiązek Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz innych sądów administracyjnych kontroli działalności administracji publicznej, jak wynika z tego przepisu, sądy sprawują w zakresie określonym w ustawie. Tą ustawą jest ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, która właśnie w art. 220 p.p.s.a. wyraźnie stanowi, że pismo nieopłacone nie wywołuje żadnych skutków. Wbrew zarzutom zażalenia zaskarżone postanowienie nie narusza wskazanych przez skarżących przepisów, tj. art. 37, 47 104, 134, 106 oraz 224 i dalszych p.p.s.a. Przepis art. 37 p.p.s.a. reguluje kwestie pełnomocnictwa procesowego, przepis art. 47 p.p.s.a. odnosi się do obowiązku dołączenia odpisów pism i załączników. Z kolei w art. 104 p.p.s.a. uregulowano kwestie dopuszczalności zaskarżania postanowień w drodze zażaleń. Natomiast przepis ar. 134 p.p.s.a. zawiera tzw. zasadę oficjalności skargi, która ma zastosowanie przy rozpoznawaniu skargi, a przepis art. 106 p.p.s.a. reguluje przebieg rozprawy i kwestie dotyczące uzupełniającego postępowania dowodowego. Ostatnio wskazany przez skarżących przepis art. 224 p.p.s.a. odnosi się do obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, ale reguluje on sytuacje, gdy wcześniej o tej kwestii nie orzekł przewodniczący albo w orzeczeniu końcowym nie objęto całej kwoty należności z tego tytułu. Zatem i ten przepis nie znajduje zastosowania w kwestii objętej zaskarżonym postanowieniem, wobec czego Sąd I instancji nie mógł tego przepisu, jak i pozostałych wskazanych przez skarżących przepisów naruszyć postanowieniem będącym przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z przyczyn wyżej wskazanych Naczelny Sąd Administracyjny nie był zatem uprawniony do objęcia kontrolą wydanych uprzednio w tej sprawie rozstrzygnięć przez Sąd I instancji. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.