II GZ 17/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "W." Sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lipca 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 585/23 w zakresie odrzucenia skargi i zwrotu uiszczonego wpisu w sprawie ze skargi "W." Sp. z o.o. w W. na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 13 stycznia 2023 r., nr 03/01/2023 w przedmiocie obniżenia zapasów obowiązkowych paliw postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 28 lipca 2023 r., odrzucił skargę "W." Sp. z o.o. w W. na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 13 stycznia 2023 r., w przedmiocie obniżenia zapasów obowiązkowych paliw. Zwrócił również stronie uiszczony wpis od skargi. Sąd wskazał, że w związku z wniesioną skargą, zarządzeniem z dnia 31 marca 2023 r., wezwano pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego do reprezentowania strony skarżącej przed sądami administracyjnymi, potwierdzającego umocowanie do sporządzenia i wniesienia skargi oraz złożenia dokumentu określającego umocowanie do udzielenia pełnomocnictwa procesowego - pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego. W odpowiedzi pełnomocnik skarżącej nadesłał pełnomocnictwo, które nie uprawniało do reprezentowania skarżącej spółki przed sądami administracyjnymi. Wobec tego wezwano pełnomocnika strony do złożenia pełnomocnictwa procesowego w oryginale lub uwierzytelnionej kopii oraz nadesłanie dokumentu określającego umocowanie do udzielenia pełnomocnictwa procesowego. Pismem z 13 lipca 2023 r. pełnomocnik skarżącej przedłożył potwierdzenie uiszczenia wpisu sądowego od skargi, wykonując zarządzenie z 3 lipca 2023 r.. Sąd I instancji stwierdził, że korespondencja zawierająca wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi, została odebrana przez pełnomocnika skarżącej w dniu 9 lipca 2023 r. W tym też dniu pełnomocnik strony odebrał skierowane do niego wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, który to brak został uzupełniony w terminie. Stwierdził również, że ostatnim dniem ustawowego, siedmiodniowego terminu zakreślonego do uzupełnienia braku formalnego skargi był 17 lipca 2023 r. W zakreślonym terminie pełnomocnik strony skarżącej nie uzupełnił braku formalnego skargi – nie nadesłał prawidłowego pełnomocnictwa procesowego wraz z odpisem z KRS spółki. Wobec tego Sąd I instancji skargę odrzucił oraz zwrócił stronie uiszczony wpis, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej: p.p.s.a.). "W." Sp. z o.o. w W., zażaleniem zaskarżyła w całości postanowienie Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie: - art. 74a § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 12b p.p.s.a. poprzez błędne doręczenie spółce wezwania do nadesłania pełnomocnictwa procesowego oraz dokumentu określającego umocowanie do udzielenia pełnomocnictwa procesowego tj. niedoręczenie go w formie dokumentu elektronicznego, a jedynie w formie wiadomości zamieszczonej na Platformie EPUAP, co konsekwencji naruszyło przepisy p.p.s.a. - rozdziału 4 "Doręczenia"; - art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi z powodu (jak zakładał Sąd) nieudzielenia w terminie odpowiedzi na wezwanie, w sytuacji w której bieg terminu do udzielenia odpowiedzi nie rozpoczął biegu z uwagi na wadliwe doręczenie wezwania (a de facto jego niedoręczenie w ogóle), a w dalszej kolejności błędne odrzucenie; - art. 49 § 1 w zw. z art. 7 p.p.s.a. poprzez uznanie, iż złożone w dniu 18 kwietnia 2023 r. pełnomocnictwo procesowe nie uprawniało r.pr. K. R. do złożenia skargi na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska oraz do reprezentowania spółki przed sądami administracyjnymi, a co za tym idzie błędne wezwanie spółki do ponownego uzupełnienia ww. dokumentu - co skutkowało również naruszeniem zasady szybkości postępowania. Podnosząc te zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie albowiem trafny okazał się zarzut pomieszczony w tiret pierwszym petitum zażalenia w zakresie, w jakim podniesiono w nim, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi nie zostało doręczenie w formie dokumentu elektronicznego, a jedynie w formie wiadomości zamieszczonej na Platformie EPUAP. Wskazania na wstępie wymaga, że stosownie do art. 12b § 2 p.p.s.a. sąd doręcza dokumenty w formie elektronicznej stronom za pomocą środków komunikacji elektronicznej na warunkach określonych w art. 74a. Jednym z wymogów stawianych w art. 74a, w jego § 12, jest aby pisma sądu, odpisy pism i załączników w postępowaniu sądowym oraz orzeczeń, doręczane przez sąd w formie dokumentu elektronicznego, były opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną. Wskazania również wymaga wymóg postawiony elektronicznej formie doręczania pism, określony w art. 75 p.p.s.a. W § 1 określono bowiem, że pisma w postępowaniu sądowym i orzeczenia doręcza się w odpisach. Przepis § 2 stanowi natomiast, że pisma w postępowaniu sądowym i orzeczenia mogą być doręczane w formie dokumentu elektronicznego zawierającego dane z systemu teleinformatycznego sądu. Mając na uwadze powołane regulacje, analizę pism kierowanych przez Sąd I instancji drogą elektroniczną do pełnomocnika skarżącej spółki oraz przedłożone wraz z zażaleniem dokumenty, poddają w wątpliwość prawidłowość doręczenia pełnomocnikowi spółki wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi stanowiącego wykonanie zarządzenia z dnia 28 czerwca 2023 r. Analiza akt sprawy wskazuje, że pełnomocnikowi skarżącej spółki w dniu 9 lipca 2023 r. (k: 42) doręczony został elektroniczny dokument z dnia 30 czerwca 2023 r. (k: 39) stanowiący wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez: złożenie pełnomocnictwa procesowego w oryginale lub poświadczonego za zgodność z oryginałem - obejmującego uprawnienie do reprezentowania skarżącej spółki przed sądami administracyjnymi lub przed wojewódzkim sądem administracyjnym oraz nadesłanie dokumentu określającego umocowanie do udzielenia pełnomocnictwa procesowego tj. np. odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego spółki. Co również wynika z treści tego dokumentu został on opatrzony kwalifikowanym podpisem elektronicznym, ponadto dokument zawierał załącznik w postaci odpowiedzi na skargę. Przedłożony przez wnoszącego zażalenie pełnomocnika skarżącej spółki wydruku z systemu ePUPA (k: 67) wskazuje natomiast, że treść powołanego dokumentu elektronicznego z dnia 30 czerwca 2023 r. stanowiła treść wiadomości dostarczonej na skrzynkę adresata – pełnomocnika skarżącej. Z dalszej części wiadomości wynika, że jedynym załącznikiem do tejże wiadomości była wymieniona w piśmie Sądu odpowiedź organu na skargę spółki. Taki stan poddaje w wątpliwość skuteczność doręczenia wezwania pomieszczonego w piśmie Sądu z dnia 30 czerwca 2023 r. Wezwanie to bowiem nie uwidoczniło się w skrzynce odbiorczej adresata, jako osobny dokument elektroniczny, który mógł zostać przez adresata wiadomości pobrany. Brak jest zatem podstaw do jednoznacznego stwierdzenia, iż w dniu 9 lipca 2023 r. pełnomocnik strony skarżącej odebrał prawidłowo opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym pismo Sądu będące odpisem zarządzenia wzywającego rzeczonego pełnomocnika do uzupełnienia braku formalnego skargi. Zauważyć przy tym należy, że przesłane pełnomocnikowi spółki w dniu 4 lipca 2023 r., również drogą elektroniczną, wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi nie nasuwało takich wątpliwości albowiem z przedłożonego wraz z zażaleniem wydruku z systemu ePUAP pełnomocnika spółki, w sposób bezsprzeczny wynika, iż w nadesłanej do niego wiadomość dotyczącej wezwania do uzupełnienia braku fiskalnego skargi, odpis zarządzenia w tym przedmiocie stanowił załącznik do tejże wiadomości. Wobec powyższego rzeczą Sądu I instancji, przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie zbadanie prawidłowości w świetle przywołanych przepisów, w szczególności zaś w świetle art. 75 p.p.s.a., czy pełnomocnikowi skarżącej doręczono odpis zarządzenia wzywającego go do uzupełnia braków formalnych skargi w zakresie wykazania prawidłowości umocowania do jego występowania w imieniu spółki w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.