II GZ 169/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "[A.] Sp. z o.o." w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 2649/19 w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej i zwrotu wpisu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 2649/19 w sprawie ze skargi "[A.] Sp. z o.o." w W. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku możliwości dokonania rezerwacji częstotliwości na kolejny okres postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, objętym zażaleniem postanowieniem z 25 stycznia 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 2649/19, działając na podstawie art. 178 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; dalej cyt. jako: p.p.s.a.), odrzucił skargę kasacyjną "[A.] sp. z o.o." w W. od wyroku WSA w Warszawie z 26 sierpnia 2020 r. oddalającego skargę "[A.] Sp. z o.o." w W. (dalej: skarżąca, Spółka) na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej: Prezes UKE) z [...] października 2019 r. w przedmiocie stwierdzenia braku możliwości dokonania rezerwacji częstotliwości na kolejny okres oraz na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł o zwrocie skarżącej wpisu uiszczonego od wniesionej skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu WSA stwierdził, że z Urzędowego Poświadczenia Doręczenia (UPD) bezspornie wynika, że odpis wyroku WSA w Warszawie z 26 sierpnia 2020 r. wraz z uzasadnieniem został wysłany na wskazany przez pełnomocnika skarżącej adres elektroniczny w dniu 18 września 2020 r. (k. 75), a pełnomocnik Spółki otrzymała dwa zawiadomienia o wysłaniu korespondencji drogą elektroniczną – pierwsze w dniu wysyłki tj. 18 września 2020 r. oraz powtórne w dniu 26 września 2020 r. Z uwagi na nieodebranie dokumentu przez adresata w okresie 14 dni od wysłania pierwszego UPD dokument został uznany za doręczony w dniu 3 października 2020 r., zatem termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał w dniu 3 listopada 2020 r. Natomiast przesyłka zawierająca skargę kasacyjną została nadana w Urzędzie Pocztowym w dniu 9 listopada 2020 r. (data stempla pocztowego na kopercie), co oznacza, że skarżąca wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku z uchybieniem przewidzianego w art. 177 § 1 p.p.s.a. trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Ponieważ postanowieniem z 4 grudnia 2020 r. sąd odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, konieczne było odrzucenie tej skargi jako wniesionej z uchybieniem ustawowego terminu. Spółka zaskarżyła to postanowienie w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 74a § 3 i § 6 p.p.s.a. w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy z 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 346 ze zm.) polegające na błędnym uznaniu, że zawiadomienia, o których mowa w art. 74a § 3 i 6 p.p.s.a., zostały przesłane na adres e-mail pełnomocnika skarżącej, wskutek błędnego przyjęcia, że w treści urzędowego poświadczenia odbioru stwierdzany jest fakt wysłania do adresata takich zawiadomień – podczas gdy zgodnie z art. 3 pkt 20 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne taki fakt nie jest stwierdzany w treści urzędowego poświadczenia odbioru, a w niniejszej sprawie zawiadomienia nie zostały przesłane, co zostało potwierdzone przez Centrum Pomocy Użytkowników ePUAP w Centralnym Ośrodku Informatyki; 2. art. 178 w zw. z art. 177 § 1 w zw. z art. 74a § 8 p.p.s.a polegające na odrzuceniu skargi kasacyjnej wobec błędnego uznania jej za złożoną po upływie terminu (który rozpoczyna bieg od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem, a w przypadku nieodebrania pisma – po upływie czternastu dni od dnia przesłania zawiadomienia, o którym mowa w art. 74a § 3 p.p.s.a.), podczas gdy w okolicznościach niniejszej sprawy nie przesłano ani zawiadomienia, ani powtórnego zawiadomienia, co zostało potwierdzone przez Centrum Pomocy Użytkowników ePUAP w Centralnym Ośrodku Informatyki; zatem termin do złożenia skargi kasacyjnej nie rozpoczął biegu, gdyż nie zostały spełnione przesłanki ustawowe uznania odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem za doręczony; 3. art. 178 w zw. z art. 86 § 3 p.p.s.a. polegające na odrzuceniu skargi kasacyjnej przed rozstrzygnięciem złożonego w dniu 28 grudnia 2020 r. zażalenia na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia skargi kasacyjnej, a tym samym przed prawomocnym rozpoznaniem wniosku o przywrócenie terminu. Wobec powyższego Spółka, na podstawie art. 194 § 3 p.p.s.a, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Spółka wniosła też o przeprowadzenie dowodu z potwierdzenia nadania przesyłki poleconej z dnia 28 grudnia 2020 r. na okoliczność wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej oraz z informacji otrzymanej z Centralnego Ośrodka Informatyki w dniu 23 grudnia 2020 r., potwierdzającej fakt niewysłania na adres e-mail pełnomocnika skarżącej zawiadomienia o nowej korespondencji w skrzynce ePUAP, zawiadomienia o umieszczeniu korespondencji w skrzynce ePUAP. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca wyjaśniła, że odpis wyroku w tej sprawie z uzasadnieniem został umieszczony w skrzynce na portalu ePUAP w dniu 18 września 2020 r., natomiast na adres e-mail pełnomocnika nie zostało przesłane zawiadomienie wymagane, w jej ocenie, zgodnie z przepisem art. 74a § 3 p.p.s.a. Po upływie 7 dni nie zostało również przesłane żadne z zawiadomień wymaganych zgodnie z art. 74a § 6 p.p.s.a. Dopiero w dniu 4 listopada 2020 r., podczas rozmowy telefonicznej z pracownikiem sądu udzielającym informacji o sprawach, w odpowiedzi na pytanie o spodziewany termin sporządzenia powyższych uzasadnień, pełnomocnik skarżącej powzięła wiedzę o sporządzeniu uzasadnienia wyroku w tej sprawie i wprowadzeniu dokumentów do portalu ePUAP. Pełnomocnik skarżącej wskazała, że zgłosiła problem nieotrzymania powiadomień do Centrum Pomocy Użytkowników ePUAP w Centralnym Ośrodku Informatyki, gdzie w odpowiedzi poinformowano ją, że w niniejszej sprawie zawiadomienia, a ni zawiadomienia powtórne nie zostały przesłane na podany przez pełnomocnika adres e-mail. W ocenie skarżącej jest to sytuacja analogiczna z brakiem awizowania przesyłki pocztowej, bowiem w obu przypadkach nie dochodzi do spełnienia przesłanek ustawowych, wobec czego pisma nie można uznać za doręczone. Niezależnie od powyższego, w ocenie Spółki zaskarżone postanowienie zostało wydane co najmniej przedwcześnie, wobec braku prawomocnego rozstrzygnięcia wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 177 § 1 p.p.s.a., skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Natomiast stosownie do art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącej kwestionuje po pierwsze prawidłowość doręczenia zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku WSA w Warszawie z 26 sierpnia 2020 r. pełnomocnikowi Spółki za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej ePUAP w dniu 18 września 2020 r. wskazując, że wnioskowała o doręczanie pism w formie dokumentów elektronicznych łącznie w trzech postępowaniach toczących się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, w których w dniu 26 sierpnia 2020 r. zostały wydane wyroki tj. w postępowaniu w niniejszej sprawie oraz w postępowaniach o sygn. akt VI SA/Wa 2661/19 i VI SA/Wa 2662/19. We wszystkich powyższych sprawach odpisy wyroków z uzasadnieniami zostały umieszczone w portalu ePUAP (w tej sprawie oraz w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 2662/19 w dniu 18 września 2020 r., a w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 2661/19 w dniu 22 września 2020r.), wygenerowane zostały również urzędowe poświadczenia doręczenia (UPD), jednak nie zostało przesłane ani jedno zawiadomienie na wskazany przez pełnomocnika adres mailowy, ani w dniu umieszczenia dokumentów w portalu, ani po upływie 7 dni od ich nieodebrania. O sporządzeniu uzasadnień wyroków z 26 sierpnia 2020 r. i wprowadzeniu dokumentów do portalu ePUAP pełnomocnik Spółki dowiedziała się 4 listopada 2020 r., podczas rozmowy telefonicznej z pracownikiem Sądu udzielającym informacji o sprawach, gdy zapytała o spodziewany termin sporządzenia powyższych uzasadnień. Z tych przyczyn skarga kasacyjna została wniesiona w tej sprawie przesyłką pocztową nadaną w dniu 9 listopada 2020 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W ocenie skarżącej, za koniecznością uchylenia zaskarżonego w tej sprawie postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej, jako przedwczesnego przemawia też okoliczność braku prawomocnego rozstrzygnięcia wniosku o przywrócenie terminu, na skutek wniesienia w dniu 28 grudnia 2020 r. zażalenia na postanowienie WSA w Warszawie z 4 grudnia 2020 r. o odmowie przywrócenia terminu. Postanowieniem z 15 czerwca 2021 r. o sygn. akt II GZ 168/21, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA w Warszawie z 4 grudnia 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 2649/19, o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku sądu pierwszej instancji z 26 sierpnia 2020 r. NSA uznał za konieczne ponowne rozpoznanie sprawy przez sąd pierwszej instancji i dokonanie oceny, czy wskazywane przez pełnomocnika w zażaleniu na to postanowienie okoliczności podważają skuteczność doręczenia odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem, a w konsekwencji – czy strona uchybiła terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej. W zależności od wyniku tej oceny – wobec zgłoszonego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej – rozważenia może wymagać kwestia, czy skarżąca co najmniej uprawdopodobniła, że uchybiła terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej bez swej winy z uwagi na to, że skoro – jak twierdzi – wskazała adres e-mail, na który wcześniej przesyłano jej inne powiadomienia o doręczeniu dokumentów drogą elektroniczną, to nie mogła przypuszczać, że "nie ma wprowadzonego adresu e-mail do wysyłania powiadomień o nowej korespondencji" (jak wskazał Zespół Service Desk Centralnego Ośrodka Informatyki). Wobec powyższego za przedwczesne należało uznać w tej sprawie odrzucenie przez sąd pierwszej instancji skargi kasacyjnej Spółki na podstawie art. 178 p.p.s.a., wobec nieprawomocności postanowienia WSA w Warszawie z 4 grudnia 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 2649/19, odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Ponieważ w wyniku rozpoznania zażalenia na to postanowienie Naczelny Sąd Administracyjny je uchylił i nakazał ponowne przeprowadzenie postępowania w celu ustalenia czy skarga kasacyjna została wniesiona z uchybieniem terminu, a jeśli tak, to czy było to uchybienie zawinione (postanowienie NSA z 15 czerwca 2021 r., sygn. akt II GZ 168/21), w niniejszej sprawie należało orzec o uchyleniu postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej, działając na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.