II GZ 160/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lutego 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 1295/16 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w zakresie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o dopuszczenie do egzaminu adwokackiego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 19 lutego 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 1295/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 września 2017 r. w sprawie z jego skargi na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z [...] maja 2016 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w zakresie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o dopuszczenie do egzaminu adwokackiego, odrzucił zażalenie. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji wyjaśnił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 20 września 2017 r. utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z 3 sierpnia 2017 r. o odmowie przyznania skarżącemu R. P. prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów. WSA poinformował skarżącego o niezaskarżalności tego postanowienia. Skarżący 3 października 2017 r. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że art. 194 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: p.p.s.a.) stanowi, iż zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia wskazane w pkt 1-10 tego przepisu. Sąd I instancji stwierdził, że ustawodawca w przywołanej ustawie nie przewidział środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, które zapadły po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarza sądowego. Taka kolejność orzeczeń zapadłych przed wojewódzkim sądem administracyjnym kończy bowiem merytoryczne rozpoznawanie wniosków w przedmiocie przyznania prawa pomocy, a WSA działa jako instancja kontrolująca orzeczenie referendarza sądowego. Zgodnie zaś z treścią art. 168 § 1 p.p.s.a. orzeczenia wydane na tym etapie postępowania stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługują od nich żadne środki odwoławcze. Mając zatem na uwadze, że zażalenie na postanowienie WSA z dnia 20 września 2017 r., utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, było niedopuszczalne, Sąd I instancji odrzucił zażalenie skarżącego na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Zażalenie na to postanowienie wniósł skarżący, domagając się jego uchylenia w całości jako niezgodnego ze stanem faktycznym i prawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Istota niniejszej sprawy sprowadza się do oceny dopuszczalności wniesienia środka odwoławczego od postanowienia Sądu I instancji o utrzymaniu w mocy postanowienia referendarza sądowego. Stosownie do art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie przyznania prawa pomocy wykonuje referendarz sądowy, które to czynności przykładowo zostały wymienione w § 2 ww. przepisu. Z kolei zgodnie z art. 259 § 1 p.p.s.a. od postanowienia referendarza stronie przysługuje sprzeciw do właściwego sądu administracyjnego, który orzeka jako sąd drugiej instancji na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 2 i 3 p.p.s.a.). Powyższe oznacza, że od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego w wyniku rozpoznania sprzeciwu od orzeczenia referendarza sądowego nie przysługuje żaden środek odwoławczy do Naczelnego Sądu Administracyjnego, ponieważ ani art. 194 § 1 p.p.s.a., ani żaden inny przepis szczególny ustawy nie przewiduje możliwości zaskarżenia tego orzeczenia zażaleniem. Prawidłowo zatem Sąd I instancji, postanowieniem zaskarżonym na obecnym etapie postępowania, odrzucił zażalenie skarżącego z uwagi na jego niedopuszczalność. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.