II GZ 144/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 3 grudnia 2025 r., sygn. akt III SA/Lu 591/25 w zakresie odrzucenia skargi i zwrotu wpisu od skargi w sprawie ze skargi M. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 4 września 2025 r., nr SKO.41/2616/RU/2025 w przedmiocie dopuszczenia do udziału w postępowaniu w sprawie unieważnienia praktycznej części egzaminu państwowego na prawo jazdy postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z 3 grudnia 2025 r., sygn. akt III SA/Lu 591/25, odrzucił skargę M. T. (dalej: Skarżący) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie (dalej: SKO) z 4 września 2025 r. w przedmiocie dopuszczenia do udziału w postępowaniu w sprawie unieważnienia praktycznej części egzaminu państwowego na prawo jazdy. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 7 listopada 2025 r. wezwano Skarżącego do uzupełnienia braków formalnych złożonej skargi, poprzez jej podpisanie, podanie numeru PESEL oraz złożenie dwóch odpisów skargi. Z zachowaniem terminu, Skarżący nadesłał dwa podpisane egzemplarze skargi oraz wskazał numer PESEL. Sąd I instancji przyjął zatem, że Skarżący – pouczony prawidłowo o skutkach niewykonania wezwania Sądu – w zakreślonym terminie nie uzupełnił braku formalnego skargi w postaci przedłożenia jednego jej odpisu, co w konsekwencji uniemożliwiło nadanie sprawie prawidłowego biegu, bowiem wymagane dwa odpisy skargi były niezbędne dla doręczenia ich uczestnikom postępowania. Powyższe uchybienie skutkowało odrzuceniem przez WSA skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) oraz zwrotem uiszczonego wpisu sądowego w oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W zażaleniu na powyższe postanowienie, Skarżący wnosząc o jego uchylenie, wskazał na własne roztargnienie, jako przyczynę "niepodpisania skargi" i zwrócił się o umożliwienie mu uzupełnienia tego braku formalnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Na wstępie wymaga wyjaśnienia, że przepis art. 194 § 3 p.p.s.a. określając wymogi formalne zażalenia stanowi, że jest ono pismem procesowym, które powinno czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie oraz zwięzłe uzasadnienie. Nie wymaga wspominana regulacja wskazania w zażaleniu podstaw zaskarżenia, lecz tylko zwięzłego uzasadnienia zażalenia, czyli wskazania uchybień postępowania, które według skarżącego uzasadniają zmianę lub uchylenie zaskarżonego postanowienia lub zarządzenia (por. T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, WKP 2016, komentarz do art. 194, t. 15,16,17). Jeżeli z treści zażalenia możliwe jest wywiedzenie, jakimi intencjami i racjami kierował się wnoszący zażalenie, to nie ma przeszkód do nadania sprawie dalszego biegu i rozpoznania merytorycznego sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny (tak m.in. NSA w postanowieniu z dnia 26 listopada 2025 r., sygn. akt II GZ 758/25 i powoływane tam orzeczenia, opubl. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle przedstawionych kryteriów, zażalenie Skarżącego - skoro zawiera wskazanie zaskarżonego postanowienia, wniosek o jego uchylenie oraz uzasadnienie - podlegało ono rozpoznaniu, mimo braku wskazania podstaw prawnych. Zasadnym jest również poczynienie przez Naczelny Sąd Administracyjny kilku istotnych uwag. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że WSA prawidłowo wezwał Skarżącego do uzupełnienia dostrzeżonych deficytów skargi za pośrednictwem operatora pocztowego na wskazany adres korespondencyjny. Uwaga ta jest o tyle celowa, iż w niniejszej sprawie niepodpisana skarga w formie elektronicznej została złożona przez inny niż e-PUAP kanał informacji elektronicznej, tj. za pośrednictwem systemu e-Doręczeń, a następnie przekazana przez SKO w Lublinie wraz z odpowiedzią na skargę Sądowi I instancji na jego elektroniczną skrzynkę podawczą za pośrednictwem platformy e-PUAP (k. 4 - 47 akt sądowych), a w dalszej kolejności w postaci wydruków za pośrednictwem operatora pocztowego. Wobec faktu, iż dopiero od 1 października 2029 r., zgodnie z ustawą z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz.U. z 2026 r., poz. 3) oraz aktami wykonawczymi do tej ustawy, będzie istniała możliwość prowadzenia korespondencji z Sądem za pośrednictwem usługi e-Doręczeń, przyjęty przez WSA sposób doręczeń pism przesyłką rejestrowaną w rozumieniu art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz.U. z 2026 r. poz. 588) – za pośrednictwem operatora wyznaczonego, świadczącego usługi powszechne – należało uznać za właściwy. Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Stosownie natomiast do treści art. 47 § 1 p.p.s.a., do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Zgodnie zaś z art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jeżeli braki skargi nie zostały uzupełnione w wyznaczonym terminie, skarga podlega odrzuceniu (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Celem tego przepisu jest zdyscyplinowanie strony składającej skargę do podporządkowania się sprawności postępowania sądowego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w zaskarżonym postanowieniu Sąd I instancji przyjął prawidłowo, iż pomimo skutecznie doręczonego wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi, w zakreślonym terminie Skarżący nie nadesłał jednego jej odpisu, co uzasadniało odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W niniejszej sprawie, oprócz Skarżącego i organu występuje jeszcze dwóch uczestników na prawach strony: A. P. i M. Dodatkowo - co wyjaśniono powyżej – wniesiona skarga nie została podpisana. Sąd I instancji miał zatem zgodnie z przepisami p.p.s.a. obowiązek, aby pod rygorem odrzucenia skargi wezwać Skarżącego do jej podpisania, podania niewskazanego w skardze numeru PESEL oraz nadesłania dwóch odpisów skargi, celem ich przesłania uczestnikom postępowania. Podkreślenia wymaga, że sposób sformułowania przez Sąd I instancji wezwania (k. 59 akt sądowych) nie budzi wątpliwości co do jego treści i skutków niewykonania. Brak nadesłania jednego z dwóch wymaganych odpisów skargi spowodował, że nie można było ich przesłać uczestnikom w celu zapoznania się z treścią skargi, co w konsekwencji sprawiło, że skarga nie mogła otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania jej wymogów formalnych (art. 47 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 13/13 (ONSAiWSA z 2014 r., nr 3, poz. 39.), niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w zw. z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd. Podkreślenia również wymaga, że z przepisów prawa nie wynika obowiązek informowania strony kogo sąd uznał za uczestnika postępowania, ani ilu uczestników bierze udział w postępowaniu. Strona może wprawdzie taką informację uzyskać przeglądając akta sprawy (por. J. Drachal, M. Jagielski, P. Gołaszewski, w: Hauser, Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2015, s. 271), ewentualnie zwracając się do sądu ze stosownym wnioskiem w tym przedmiocie (zob. postanowienie NSA z 24 marca 2021 r., II OZ 183/21). Jednakże w niniejszej sprawie sytuacja taka nie zaistniała po otrzymaniu przez Skarżącego wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi. Skarżący zobligowany był zastosować się do wezwania Sądu, który dążąc do rozpoznania sprawy zwrócił się do niego o uzupełnienie w ustawowym terminie deficytów skargi, uniemożliwiających nadania jej dalszego biegu. Roztargnienie, powoływane przez Skarżącego w zażaleniu nie mogło posłużyć przyjęciu, iż usprawiedliwionym był brak prawidłowego wywiązania się z tego zobowiązania. W świetle przedstawionych okoliczności sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że postanowienie Sądu I instancji odrzucające skargę z powodu nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie jej braków formalnych jest prawidłowe. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.