II GZ 141/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 grudnia 2025 r. sygn. akt V SA/Wa 2389/25 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2025 r. nr 2/2025 w przedmiocie skreślenia z listy jednostek akredytowanych do prowadzenia szkolenia specjalizacyjnego postanawia: umorzyć postępowanie zażaleniowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 23 grudnia 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 2389/25, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej przez [...] (skarżący) decyzji Dyrektora Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego w Warszawie (organ) z dnia 18 czerwca 2025 r., nr 2/2025, w przedmiocie skreślenia z listy jednostek akredytowanych do prowadzenia szkolenia specjalizacyjnego w dziedzinie [...]. Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym. W skardze na ww. decyzję organu z dnia 18 czerwca 2025 r. zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że wykonanie decyzji stanowi zagrożenie dla ciągłości szkolenia specjalizacyjnego oraz będzie oznaczać konieczność niezwłocznego rozwiązania umów zawartych z 13 lekarzami odbywającymi specjalizację (w tym 11 w ramach rezydentury). Oddelegowanie ich do innych placówek nie będzie możliwe w krótkim czasie, co oznaczałoby przerwanie ich specjalizacji i narażenie ich na trwałą utratę ciągłości kształcenia zawodowego, a tym samym naruszenie ich praw i interesów zawodowych. Nadto wywołałoby zakłócenie funkcjonowania Oddziału Klinicznego [...] – placówka zatrudnia aktualnie 9 lekarzy (5,45 etatu), z czego 3 osoby znajdują się w okresie wypowiedzenia (1,7 etatu), a 3 lekarzy realizuje świadczenia w ramach kontraktów (2 etaty). Działalność lecznicza oddziału opiera się w znacznej mierze na pracy lekarzy w trakcie specjalizacji. Ich nagłe usunięcie oznaczać będzie paraliż działalności klinicznej, ograniczenie dostępności świadczeń i poważne zakłócenia w organizacji pracy. Ponadto wskazano, że wykonanie decyzji skutkowałoby realnym ryzykiem niewykonania zakontraktowanych świadczeń z Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ). Brak kadry medycznej może doprowadzić do niewywiązania się z obowiązującej umowy z NFZ, a w konsekwencji – sankcjami finansowymi, a nawet utratą kontraktu. Powstanie zatem wymierna szkoda majątkowa oraz dalsze skutki organizacyjne. Podniesiono również, że wykonanie decyzji zagrozi prawom pacjentów, bowiem placówka zapewnia obecnie ciągłość opieki nad pacjentami, w tym osobami przewlekle chorymi i hospitalizowanymi w ciężkim stanie. Drastyczne ograniczenie kadry medycznej wynikające z wykonania decyzji uniemożliwi zapewnienie nieprzerwanej opieki medycznej, co może skutkować poważnymi konsekwencjami zdrowotnymi dla pacjentów. Z danych placówki wynika, że liczba hospitalizacji i porad ambulatoryjnych stale rośnie (np. w 2024 r. hospitalizowano 4145 pacjentów, udzielono 13325 porad [...]). Ograniczenie działalności spowoduje trwałe przerwanie tego procesu i konieczność przesuwania pacjentów do innych placówek. W ocenie skarżącego odmowa wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji może doprowadzić do nieodwracalnych skutków organizacyjnych, zawodowych, finansowych i społecznych. Zawieszenie wykonania aktu do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy przez sąd administracyjny będzie działaniem racjonalnym i proporcjonalnym, służącym zachowaniu status quo oraz ochronie interesu publicznego, jakim jest kontynuacja specjalizacji przez lekarzy oraz zapewnienie ciągłości leczenia pacjentów. Odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), WSA w Warszawie stwierdził, że nie może zostać uznany za prawidłowy pogląd interpretacyjny, który w sposób zbyt ogólny i pozbawiony dostatecznego uzasadnienia w świetle treści art. 61 § 3 p.p.s.a. zakłada, że "z samej istoty decyzji" wynika, iż jej wykonanie spowoduje ziszczenie się przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, tj. spowoduje znaczną szkodę i trudne do odwrócenia skutki. Istotne jest bowiem, czy i w jakim zakresie przedstawione przez wnioskodawcę i poddane ocenie na tle jego indywidualnej sytuacji okoliczności związane bezpośrednio z wykonaniem decyzji o skreśleniu z listy jednostek posiadających akredytację do prowadzenia specjalizacji w dziedzinie [...] mogą zostać zakwalifikowane jako świadczące o realnym i aktualnym niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Sądu I instancji skarżący ograniczył się do ogólnikowych twierdzeń. Wskazał, że zagrożona zostanie ciągłość szkolenia specjalistycznego i jednocześnie zakłócone zostanie funkcjonowanie Oddziału Klinicznego [...]. Jednakże nie powołał żadnych dowodów na faktyczne ryzyko natychmiastowego przerwania szkoleń, niemożność zapewnienia kontynuacji szkolenia w innych jednostkach czy wysokość i nieodwracalność szkód finansowych. Kwestia ewentualnej wadliwości zaskarżonej decyzji i jej uchylenie jest przedmiotem merytorycznego rozpoznania w sprawie i nie może w żadnym wypadku stanowić przesłanki wstrzymania wykonania takiego aktu. Kwestia ta nie może być bowiem badana na etapie rozstrzygania w postępowaniu wpadkowym w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie: 1. art. 61 § 3 p.p.s.a. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że skarżący nie uprawdopodobnił realnego niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, podczas gdy z charakteru zaskarżonej decyzji (pozbawienie akredytacji jednostki szkolącej) oraz przedstawionych okoliczności wynika aktualne i bezpośrednie ryzyko paraliżu funkcjonowania Oddziału Klinicznego [...] oraz przerwania ciągłości szkolenia specjalizacyjnego; 2. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 61 § 3 p.p.s.a. (w zakresie cyt. "standardu oceny materiału") poprzez pominięcie, że na etapie ochrony tymczasowej wymagane jest uprawdopodobnienie, a nie pełne udowodnienie przesłanek, oraz przyjęcie nadmiernie rygorystycznego standardu oceny, prowadzącego do faktycznego utożsamienia uprawdopodobnienia z udowodnieniem; 3. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. (obowiązek należytego uzasadnienia) przez niewystarczające odniesienie się do specyfiki skutków wykonania decyzji w sprawach dotyczących akredytacji jednostki szkolącej, w tym do konsekwencji organizacyjnych i systemowych dla zapewnienia świadczeń zdrowotnych, ciągłości szkolenia i bezpieczeństwa pacjentów; 4. art. 61 § 3 p.p.s.a. przez pominięcie, że trudne do odwrócenia skutki obejmują także skutki organizacyjne i kadrowe, w tym rozpad struktur szkoleniowych, utratę możliwości realizacji programu specjalizacji oraz zakłócenie ciągłości udzielania świadczeń (skutki niemajątkowe), które – nawet przy późniejszym uchyleniu decyzji – nie dadzą się odwrócić bez nadzwyczajnych działań i znacznych nakładów. Skarżący wniósł także o przeprowadzenie szeregu dowodów uzupełniających z załączonych do zażalenia dokumentów na okoliczność wykazania zasadności wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz przedstawił poszerzoną argumentację na poparcie swojego stanowiska. Pismem z dnia 27 marca 2026 r. organ poinformował Sąd o wydaniu decyzji nr 11 z dnia 19 marca 2026 r., na mocy której uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję I instancji. Jednocześnie organ załączył kopię decyzji uchylającej. Pismem z tego samego dnia skarżący poinformował Sąd o fakcie otrzymania ww. decyzji uchylającej. W odpowiedzi na wezwanie pismem z dnia 20 kwietnia 2026 r. organ poinformował Naczelny Sąd Administracyjny, że od decyzji uchylającej skarżący nie wniósł odwołania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 193 zd. 1 i art. 197 § 2 p.p.s.a. postępowanie zażaleniowe podlega umorzeniu, jeżeli stało się bezprzedmiotowe. Na gruncie postępowania incydentalnego zainicjowanego wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu (art. 61 § 3 p.p.s.a.) przesłanka bezprzedmiotowości postępowania zachodzi m.in. wtedy, gdy akt ten zostanie w toku postępowania sadowego pozbawiony mocy obowiązującej. W takiej bowiem sytuacji przedmiot wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej – wobec utraty mocy obowiązującej – przestaje funkcjonować w obrocie prawnym, co czyni wszczęte postępowanie incydentalne bezprzedmiotowym. Jak wynika z akt sprawy, decyzją z dnia 19 marca 2026 r. skarżony organ, działając na podstawie art. 154 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję I instancji. Decyzję uchylającą doręczono w dniu 24 marca 2026 r. skarżącemu, który nie wniósł od niej odwołania, w związku z czym decyzja ta stała się ostateczna i prawomocna. Wobec wyeliminowania z obrotu prawnego przedmiotu wniosku skarżącego o udzielenie ochrony tymczasowej postępowanie zainicjowane zażaleniem na postanowienie o odmowie wstrzymania zaskarżonej decyzji stało się więc bezprzedmiotowe. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 193 i art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., jak w sentencji. ----------------------- 2