II GZ 141/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 129/20 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi B. M. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia patentu na wynalazek postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 27 stycznia 2020 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę B. M. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2019 r., w przedmiocie odmowy udzielenia patentu na wynalazek. Sąd I instancji wskazał, że wymieniona decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 23 października 2019 r. Skarga zaś została wniesiona przez stronę w dniu 3 grudnia 2019 r. Sąd przywołując treść art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) , stwierdził, że wymieniona skarga wniesiona została z uchybieniem terminu do dokonania tej czynności albowiem skuteczny termin do wniesienia skargi upływał z dniem 22 listopada 2019 r. Sąd zauważył również, że w sprawie nie złożono wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Zażaleniem B. M. zaskarżył postanowienie Sądu I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje uzasadnionych podstaw w związku z czym nie może zostać uwzględnione. Jak stanowi art. 53 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Analiza materiału dowodowego przedmiotowej sprawy, wskazuje jednoznacznie, że Sąd I instancji nie dopuścił się naruszenia przepisów procedury zaś chronologia czynności podjętych przez skarżącego w związku ze skargą na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] października 2019 r., obligowała Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie do odrzucenia tejże skargi jako wniesionej z uchybieniem terminu do dokonania tej czynności. Przywołane rozstrzygnięcie organu został doręczone skarżącemu w dniu 23 października 2019 r., jak zatem słusznie stwierdził Sąd I instancji, termin do skutecznego wniesienia skargi na tą decyzję upływał z dniem 22 listopada 2019 r. Wniesienie skargi w dniu 3 grudnia 2019 r., było zatem czynnością niewątpliwie spóźnioną w świetle art. 53 § 1 p.p.s.a. Tak stan sprawy powodował, że Sąd I instancji zobowiązany był do zastosowania art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Odnosząc się do zawartej w motywach zażalenia argumentacji strony, że: "Sąd działał w z góry zamierzonym interesie, bez znamion bezstronności oraz sprawiedliwości" i "Ponieważ podczas trwających uzgodnień z Ekspertem Urzędu, formalnie wyznaczony termin wniesienia skargi został nieznacznie przekroczony, 2 grudnia 2019 r., zwróciłem się do Urzędu Patentowego z prośbą o wyznaczenie nowego terminu złożenia wymaganej skargi", wskazać należy, że określony w art. 53 § 1 p.p.s.a. termin jest terminem ustawowym, tj. nie może być skracany ani przedłużany przez sąd, prekluzyjnym w tym znaczeniu, że jego upływ sąd uwzględnia z urzędu i z tej przyczyny odrzuca wniesioną skargę, oraz terminem procesowym, a więc w razie jego uchybienia dopuszczalne jest jego przywrócenie skarżącemu (por. postanowienie NSA z dnia 25 września 2013 r., sygn. akt II GSK 1765/13). Powyższe oznacza, że ani organ ani tym bardziej sąd nie mają tak podstaw jak i uprawnień do modyfikowania w jakikolwiek sposób terminu wniesienia skargi na rozstrzygnięcie organu administracji, który to termin z mocy prawa rozpoczyna bieg z chwilą skutecznego (niewadliwego) doręczenia stronie decyzji lub innego aktu organu administracji publicznej. Jedyną przewidzianą przepisami prawa – ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – instytucją związaną z terminem wniesienia skargi są regulacje zawarte w Rozdziale 6 tej ustawy dotyczące uchybienia i przywrócenia terminu. Skarżący z instytucji tej nie skorzystał, co trafnie zauważył Sąd I instancji. Nie ma wobec tego żadnych podstaw do stwierdzenia, iż "Sąd działa w z góry zamierzonym interesie, bez znamion bezstronności oraz sprawiedliwości". Wręcz przeciwnie, czynności procesowe podjęte przez Sąd I instancji, a w ich konsekwencji objęte zażaleniem postanowienie, wskazują, że Sąd ten działa z poszanowaniem prawa, bezstronnie i obiektywnie, oceniając skuteczność skargi wyłącznie w aspekcie określonych przepisami prawa wymogów warunkujących zaskarżenie rozstrzygnięcia organu administracji publicznej. Na marginesie zauważyć należy, że opisane w zażaleniu konsultacje z pracownikami organu i podejmowane na ich podstawie przez skarżącego czynności mogły stanowić podstawę (motywy) wniosku o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia skargi mające przemawiać za brakiem winy strony w jego uchybieniu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.