II GZ 129/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Sp. z o.o. w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 grudnia 2025 r. sygn. akt V SA/Wa 3248/25 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w S. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 28 sierpnia 2025 r. nr DWZ-9/2025 w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu nadmiernego opóźniania się ze spełnieniem świadczeń pieniężnych postanawia: oddalić zażalenie.

I Postanowieniem z 23 grudnia 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 3248/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 zm.; obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: p.p.s.a.) w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w S. (dalej: skarżąca) na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z 28 sierpnia 2025 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu postanowienia WSA w Warszawie wskazał, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżąca nie uprawdopodobniła wystąpienia w sprawie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd wyjaśnił, że skarżąca przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej upatruje wyłącznie w odniesieniu do objętego zaskarżoną decyzją rozstrzygnięcia o wymierzeniu kary pieniężnej, natomiast aby ocenić, czy rzeczywiście egzekucja kwoty 715 069,61 zł może wyrządzić skarżącej znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, konieczne było odniesienie tej kwoty do sytuacji majątkowej skarżącej. Bez przedłożenia przez skarżącą stosownych dokumentów źródłowych nie było w istocie możliwe ustalenie zarówno wysokości uzyskiwanego przez nią aktualnie przychodu i dochodu, ich regularności, wartości środków majątkowych należących obecnie do skarżącej, a następnie porównanie tych wartości z wysokością nałożonej na skarżącą kary pieniężnej. Według Sądu także gołosłowne i bliżej nieuzasadnione w kontekście przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. twierdzenie skarżącej o konieczności redukcji zatrudnienia "o co najmniej kilka etatów", nie stanowiło okoliczności, które mieściłyby się w ramach którejkolwiek z przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. II Zażalenie na powyższe postanowienie WSA w Warszawie złożyła skarżąca, zaskarżając orzeczenie w całości. Na podstawie art. 194 pkt § 3 p.p.s.a. zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1. art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez ich niezastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy, co skutkowało zaniechaniem przez WSA w Warszawie dokonania pełnej i prawidłowej oceny wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w kontekście całości sprawy, w tym treści akt i obowiązujących przepisów, a w efekcie przyjęcie, że w sprawie nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla skarżącej; 2. art. 61 § 5 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i rozpoznanie wniosku skarżącej na posiedzeniu niejawnym, pomimo wystąpienia przesłanek przemawiających za koniecznością rozpoznania sprawy w tej części z udziałem stron, albowiem okoliczności niniejszej sprawy według skarżącej, ich zawiły i specyficzny charakter, warunkowały konieczność rozpoznania niniejszej sprawy z udziałem stron celem dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności i ustalenia prawidłowego stanu faktycznego; 3. art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. poprzez sporządzenie przez WSA w Warszawie uzasadnienia postanowienia w sposób nieodpowiadający wymogom przepisów p.p.s.a. tj. poprzez lakoniczne wyjaśnienie podstawy prawnej zaskarżonego postanowienia, niewystarczające ustosunkowanie się do podniesionych przez skarżącą wniosków i argumentów, niewyjaśnienie powodów dla których WSA w Warszawie uznał za słuszne stanowisko Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, co utrudnia kontrolę instancyjną zaskarżonego orzeczenia. Mając na uwadze powyższe zarzuty, na podstawie art. 194 § 3 p.p.s.a., art. 197 § 2 p.p.s.a. oraz art. 185 § 1 p.p.s.a. wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z 28 sierpnia 2025 r. ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. Ponadto na podstawie art. 197 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. wniesiono o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów, albowiem jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie: 1) rocznego sprawozdania z działalności A. Sp. z o.o. w S. (wcześniej B. Sp. z o.o.) za rok 2024, 2) rocznego sprawozdania finansowego za 2024 rok - otwarte z pliku xml i wydrukowane za pośrednictwem strony rządowej [...] 3) przykładowych dokumentów księgowych, wykazujących koszty z tytułu zakupu i dystrybucji energii elektrycznej, które są płacone przez skarżącą, 4) wydruku z ewidencji księgowej dotyczący miesięcznych kosztów płac w wartości netto, 5) wydruku z ewidencji księgowej dotyczących wartości miesięcznej zobowiązań z tytułu leasingów. - wszystkie na fakt potwierdzenia aktualnej kondycji finansowej skarżącej, charakteryzującej się ograniczoną płynnością finansową oraz brakiem rezerw pozwalających na jednorazowe uiszczenie kary pieniężnej nałożonej decyzją z 28 sierpnia 2025 r. Wskazano, że wykonanie decyzji przed merytorycznym rozpoznaniem skargi skutkowałoby koniecznością poniesienia ciężaru finansowego o charakterze nadzwyczajnym i nieproporcjonalnym do bieżących możliwości ekonomicznych przedsiębiorstwa i obciążeń posiadanych przez skarżącą z tytułu w szczególności wynagrodzeń pracowniczych, zobowiązań pieniężnych i należności za energię elektryczną. III Odpowiedź na zażalenie złożył Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, wnosząc o jego oddalenie. Organ podał m.in., że argumentacja skarżącej przedstawiona w ramach uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jak i zażaleniu, nie uzasadnia zastosowania ochrony tymczasowej w tej sprawie. IV Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w tym przepisie, odnoszą się do sytuacji, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. i z tą sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Definiując przesłankę wyrządzenia znacznej szkody, NSA wskazywał, że chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, LEX nr 281811). Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie miałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdy zachodzi niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które – raz zaistniałe – powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienia NSA: z 13 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 182/10; z 27 sierpnia 2013 r., sygn. akt I GZ 211/13). NSA w swym orzecznictwie konsekwentnie również podkreśla, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że w danej sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania decyzji. W interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na ziszczenie się w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Nie jest też wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość jej zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (np. postanowienie NSA z 22 lipca 2020 r., sygn. akt II FSK 1303/20; LEX nr 3033882). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA w Warszawie oceniając wniosek skarżącej w świetle przywołanych przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. prawidłowo uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie z powodu braku uprawdopodobnienia ich wystąpienia w sprawie. Prawidłowo bowiem Sąd pierwszej instancji uznał, że wobec braku szczegółowego uzasadnienia, popartego dokumentacją, nie można było uwzględnić złożonego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Brak kompleksowego uzasadnienia wniosku stanowi naruszenie nałożonego na wnioskodawcę cytowanym art. 61 § 3 p.p.s.a. obowiązku wykazania okoliczności lub konkretnych zdarzeń przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji, co w konsekwencji doprowadziło do oddalenia przedmiotowego wniosku. Powyższej oceny nie zmienia argumentacja podniesiona w zażaleniu oraz dokumenty mające na celu przedstawienie aktualnej kondycji finansowej skarżącej, charakteryzującej się ograniczoną płynnością finansową oraz brakiem rezerw pozwalających na jednorazowe uiszczenie kary pieniężnej nałożonej decyzją z 28 sierpnia 2025 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego załączone do zażalenia dokumenty wskazują, że skarżąca znajduje się w stabilnej sytuacji finansowej. Ze sprawozdania finansowego za rok 2024 r. wynika, że zysk netto skarżącej to kwota 38 071 924, 60 zł, zaś ze sprawozdania finansowego za rok 2023 r. wynika, że zysk netto skarżącej to 44 060 000 zł. Zgodnie zaś z informacją zawartą w nocie 28.2 do sprawozdania finansowego za rok 2024, w pozycji "Środki pieniężne w kasie i na rachunkach" wskazano kwotę 53 380 000 zł. Z dokumentacji załączonej przez skarżącą wynika również, że przychody netto ze sprzedaży produktów i towarów wynosiły 783 743 000 zł. Podkreślenia wymaga, że zapłata należności oznaczonej w decyzji jest odwracalna, w przypadku uchylenia decyzji, uiszczona należność podlega bowiem zwrotowi (por. np. postanowienie NSA z 20 grudnia 2011 r., sygn. akt I GZ 217/11). Każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Skutki w tym zakresie są oczywiste i zawsze prowadzą do ujemnych następstw polegających na zmniejszeniu majątku zobowiązanego. Jednakże dla oceny wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. istotne jest to, iż w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi uiszczone, a nienależne zobowiązanie, będzie podlegać zwrotowi wraz z odsetkami, stanowiącymi swoistą formę odszkodowania, co dodatkowo przemawia za "odwracalnością" skutków, które może spowodować dla strony wykonanie zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze NSA stwierdza, że z przedstawionych przez skarżącą argumentów nie wynika, aby w jej sytuacji finansowej egzekwowanie należności pieniężnych wynikających z zaskarżonej decyzji mogło wywołać skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Przedstawiona w zażaleniu argumentacja oraz dokumentacja, nie podważają bowiem w sposób wystarczający rzeczywistej zdolności płatniczej oraz możliwości finansowych i majątkowych skarżącej. Oznacza to, że zaskarżone rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji odpowiada prawu. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu zażalenia.