II GZ 125/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.k. w D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 listopada 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 4894/21 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.k. w D. na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty zapasowej postanawia: oddalić zażalenie.

I Postanowieniem z dnia 25 listopada 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej jako: "p.p.s.a.") A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.k. w Dobrzelinie (dalej jako: "skarżąca") na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska z dnia [...] lutego 2021 r w przedmiocie określenia wysokości opłaty zapasowej. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zarządzeniem z dnia 19 lipca 2022 r. skarżąca została wezwana do wykonania prawomocnego zarządzenia z 15 listopada 2021 r. dotyczącego uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 5.405 zł, w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało prawidłowo doręczone, mimo tego należna opłata sądowa nie została uiszczona. II Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie: 1. art. 220 p.p.s.a. poprzez odrzucenie wniesionej skargi z powody błędnego przyjęcia, iż skarżąca pomimo wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi, a to uiszczenia wpisu od skargi, nie uzupełniła jej braków formalnych; 2. art. 243 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku skarżącej o zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi wskutek niewzięcia pod uwagę przez skład orzekający sądu faktycznej sytuacji finansowej skarżącej, a to trudnej sytuacji finansowej co uniemożliwia poniesienie wydatków związanych z opłatą od wniesionej skargi; z szeroko rozumianej ostrożności podnoszę również zarzut naruszenia: 3. art. 6 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie wyrażające się brakiem udzielenia skarżącej pełnego pouczenia w zakresie skutków prawnych, w przypadku złożenia ponownego wniosku o zwolnienie od wpisu, co skutkowało złożeniem przez skarżącą ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy (ponowny) Sąd winien potraktować wniosek jako wniosek o zmianę uprzedniego postanowienia w przedmiocie przyznania prawa pomocy w skutek zmiany okoliczności; 4. art. 165 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że pomimo zmiany okoliczności sprawy Sąd pierwszej instancji nie wezwał ponownie skarżącej do przedłożenia oświadczenia o stanie majątkowym i rodzinnym oraz wykazania na czym polegały podniesione przez nią zmiany okoliczności, co miało istotny wpływ na zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia; 5. naruszenie 255 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowania wyrażające się brakiem wezwania strony do złożenia oświadczeń majątkowych i przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego i dochodów oraz wykazania zaistniałych zmian, które pogorszyły sytuację materialną strony skarżącej; 6. art. 246 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a. poprzez jego nie zastosowanie, podczas gdy okoliczności sprawy i przedstawione dowody wskazują, iż w niniejszej sprawie zasadne było przyznanie Skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym, co tym bardziej oznacza również naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. czyli przyznanie Skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym; 7. art. 252 § 1 p.p.s.a. poprzez jego nie zastosowanie podczas Skarżąca w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy, także później w toku postępowania przedstawiła oświadczenie zawierające oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, popierając to stosowną dokumentacją i gdy okoliczności sprawy i przedstawione dowody wskazują, iż w niniejszej sprawie zasadne było przyznanie Skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym; 8. przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów oraz brak wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku i w konsekwencji dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, co doprowadziło do uznania, iż: a) skarżąca ograniczając wydatki do niezbędnego minimum jest w stanie partycypować w kosztach wszczętego postępowania, podczas gdy przedstawiony stan majątkowy, możliwości finansowe i całkowicie uniemożliwiają jej poniesienia kosztów poszukiwania ochronny prawnej przed sądami administracyjnymi. b) Skarżąca powinna liczyć się możliwością albo koniecznością dochodzenia lub obrony swoich praw na drodze sądowej i tym samym zabezpieczyć środki na ten cel, podczas gdy Skarżąca wykazała, że nie uzyskuje dochodów z tytułu prowadzonej działalności, która de facto została zawieszona, a środki zgromadzone na rachunku bankowym firmy oraz osobistym zostały w całości zajęte przez Urząd Skarbowy na poczet należności związanych ze sprawą podatkową. Tym samy Skarżąca wykazała ponad wszelką wątpliwość, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; c) pominięcie wszelkich okoliczności wskazujących, na to że Skarżąca Spółka nie posiada żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, i podejmowanie czynności zmierzających do ustalenia czy Skarżąca jest w stanie ponieść jakiekolwiek koszty postępowania, przez co Sąd także błędnie zastosował art. 246 § 1 dotyczący osób fizycznych, podczas gdy postępowanie niniejsze dotyczy regulacji dla osób prawnych; W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia lub jego zmianę, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 230 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania) pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Złożona w niniejszej sprawie skarga jest pismem procesowym podlegającym opłacie. Zgodnie z art. 214 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych zobowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Strona inicjująca postępowanie sądowoadministracyjne ma obowiązek uiszczenia wpisu sądowego, chyba że z obowiązku tego została zwolniona na mocy przepisu prawa (art. 239 § 1 pkt 1-3, art. 239 § 2 i art. 240 p.p.s.a.), bądź postanowienia referendarza sądowego lub sądu, przyznającego jej prawo pomocy w tym zakresie (art. 239 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). W sprawie nie wystąpiła żadna z powyższych okoliczności. Postępowanie dotyczące prawa pomocy zakończone zostało bowiem prawomocnie. Wobec powyższego zarządzeniem z dnia 19 lipca 2022 r. skarżąca została prawidłowo wezwana do wykonania prawomocnego zarządzenia z 15 listopada 2021 r. Z przedstawionych wyżej przyczyn, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.