II GZ 124/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 kwietnia 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 2436/19 w zakresie odmowy przywrócenia terminu uzupełnienia braków skargi i zwrot wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi A. D. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego z dnia [...] września 2019 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2020 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, odmówił A. D. przywrócenie terminu do uzupełnienia braków jej skargi na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego z dnia [...] września 2019 r., w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego. Sąd postanowił również o zwrocie skarżącej 200 zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi. Sąd wskazał, że w związku ze skargą na powołaną uchwałę wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł. Przesyłka pocztowa zawierająca wezwanie nie została odebrana przez skarżącą i została uznana za doręczoną w dniu 30 grudnia 2019 r. Skarżąca nie uiściła przedmiotowego wpisu od skargi. Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2020 r., Sąd odrzucił skargę z uwagi na nieuiszczenie wpisu sądowego od skargi. Odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącej w dniu 30 stycznia 2020 r. Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi i uiściła wpis w wysokości 200 zł. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że od 28 listopada 2019 r. do 2 stycznia 2020 r. przebywała na zwolnieniu lekarskim. Świadoma wszczętego postępowania sądowego niejednokrotnie próbowała bezskutecznie skontaktować się telefonicznie z Sądem, żeby poinformować, że nie przebywa pod adresem wskazanym w skardze. Sąd I instancji, wskazując na treść przepisów art. 86 § 1 i 2 oraz art. 87 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), stwierdził, że skarżąca nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu nastąpiło na skutek okoliczności od niej niezależnych. Strona nie uprawdopodobniła, że z uwagi na chorobę nie miała możliwości podjęcia danej czynności procesowej osobiście lub za pośrednictwem innych osób, jak również, że choroba uniemożliwiała jej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności. Sąd podkreślił, że skarżąca była świadoma konieczności uiszczenia wpisu i kontaktowała się w tej sprawie z Sądem również w czasie, jak twierdziła trwania choroby, co świadczyło, o tym że nie była w stanie uniemożliwiającym jej prowadzenie spraw. A. D. zażaleniem zaskarżyła w całości postanowienie Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie: - art. 87 § 2 p.p.s.a. przez dowolne przyjęcie, że skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do usunięcia braku formalnego; - art. 6, art. 7 i art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. przez zaniechanie wydania rozstrzygnięcia zgodnego z prawem i materiałem dowodowym sprawy; - art. 70 w zw. z art. 69 w zw. z art. 73 p.p.s.a. przez bezpodstawne przyjęcie, że doręczenie wezwania do usunięcia braków formalnych skargi nastąpiło skutecznie, przy czym naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w ich efekcie Sąd odrzucił skargę nie badając merytorycznie jej podstaw; - nie istnieje w aktach sprawy dowód doręczenia w trybie art. 69, ani 73 § 1-3 p.p.s.a., co uniemożliwia zastosowanie fikcji prawnej doręczenia w trybie art. 73 p.p.s.a., w skrzynce było tylko jedno awizo; - nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 70 p.p.s.a., do pozostawienia pisma w aktach ze skutkiem doręczenia, taki tryb może być zastosowany dopiero po zapoznaniu strony z pouczeniem zawartym w art. 70 § 2 p.p.s.a., umożliwienie stronie przekazania informacji w ramach art. 70 p.p.s.a. Podnosząc te zarzuty strona wniosła o uchylenie postanowienia Sądu I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Komisja Egzaminacyjna II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego, w odpowiedzi na zażalenie, wniosła o jego nieuwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw albowiem podniesiona w nim argumentacja nie podważa prawidłowości postanowienia Sądu I instancji odmawiającego stronie przywrócenia uchybionego terminu. Jak wynika z treści przepisów art. 86 § 1 oraz art. 87 § 2 p.p.s.a. warunkiem przywrócenia uchybionego terminu w dokonaniu czynności procesowej przed sądem administracyjnym jest uprawdopodobnienie okoliczności, iż strona nie ponosiła winy w uchybieniu terminu, a więc że uchybienie było następstwem okoliczności - zdarzeń, których strona nie mogła przewidzieć lub im nie mogła zapobiec nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Podkreślenia wymaga, że przeszkody, których wynikiem było uchybienie terminu do dokonania określonej czynności procesowej muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny. Mając powyższe na uwadze, za prawidłową uznać należy ocenę wniosku strony, jakiej dokonał Sąd I instancji stwierdzając, że skarżąca nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu nastąpiło na skutek okoliczności od niej niezależnych. Przyczyną, która spowodowała uchybienie terminu do uiszczenia wpisu od wniesionej w sprawie skargi, jaką podała strona była jej choroba i niemożność skontaktowania się z Sądem w celu, jak wywodzi strona, podania aktualnego adresu do doręczeń. Słusznie, wobec powyższych okoliczność podnoszonych przez skarżącą, Sąd I instancji stwierdził, że strona nie uprawdopodobniła, iż z uwagi na chorobę nie miała możliwości podjęcia danej czynności procesowej osobiście lub za pośrednictwem innych osób, jak również, że choroba uniemożliwiała jej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności. Stwierdzić bowiem należy, że zarówno wniosek o przywrócenie uchybionego terminu, jak i zażalenie pozbawione były jakiejkolwiek argumentacji związanej z chorobą skarżącej, na podstawie której możliwym byłaby ocena, czy "nagła i przewlekła, trudno leczącą się choroba z powikłaniami", jak podała strona, uniemożliwiała jej podjęcie w terminie otwartym jakichkolwiek czynności procesowych zmierzających do nadania sprawie dalszego, prawidłowego biegu. Również nie wykazał czy choćby uprawdopodobniła, w ramach wniosku, iż nie mogła skorzystać z pomocy osób trzecich w dopełnieniu czynność związanych uiszczeniem należnego wpisu lub zawiadomieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o zmianie miejsca faktycznego pobytu i wiążącej się z tą okolicznością zmiany adresu do korespondencji. Podkreślenia wymaga, że przedłożona z wnioskiem o przywrócenie terminu informacja od pracodawcy skarżącej o zmianie terminu oceny okresowej w związku z usprawiedliwioną nieobecnością w pracy w okresie od 28 listopada 2019 r. do 2 stycznia 2020 r. oraz przedłożone wraz z zażaleniem zaświadczenie lekarskie o niezdolności skarżącej do pracy w okresie od 9 grudnia 2019 r. do 2 stycznia 2020 r., nie wpływały na powołaną ocenę okoliczności choroby strony, jako przyczyny uchybienia terminy. Z dokumentów tych bowiem nie wynika, jakiego rodzaju choroba była przyczyną niezdolności skarżącej do pracy, czy była to na przykład choroba wymagająca leżenia, hospitalizacji lub leczenia w trybie ambulatoryjnym. W konsekwencji nie pozwalało to na obiektywną ocenę wpływu tejże choroby na zdolność strony do podejmowania czynności procesowych w niniejszej sprawie. W świetle powyższego za nietrafną i pozostająca bez większego znaczenia pozostaje argumentacja zażalenia o niewzięciu przez Sąd I instancji pod rozwagę okoliczności podejmowanych przez stronę prób kontaktu telefonicznego z Sądem celem wypełnienia, jak wywodzi strona, obowiązku z art. 70 p.p.s.a. Zauważyć przy tym należy, wbrew twierdzeniu skarżącej, iż Sąd I instancji miał na uwadze opisaną okoliczność i przedłożone przez stronę wydruki połączeń telefonicznych – strona 4 uzasadnienia postanowienia. Okoliczność ta, jak już wspomniano, nie ma większego znaczenia dla oceny wniosku o przywrócenie terminu, gdyż podejmując próbę wykazania nieskuteczność w nawiązaniu kontaktu telefonicznego z Sądem, strona nie przedstawiła żadnej argumentacji jaki i dowodów, czy dokumentów, wskazujących na podjęcie próby powiadomienia Sądu o zmianie adresu do korespondencji w inny sposób. Zauważyć przy tym należy, co wynika z oświadczenia strony zawartego we wniosku o przywrócenie terminu, że strona pod adresem podanym w skardze nie przebywała od dnia 9 grudnia 2019 r., zaś jak wynika z rzeczonych wydruków połączeń telefonicznych, nieudane próby połączenia się z Sądem przypadały na okres od 30 grudnia 2019 r. do 3 stycznia 2020 r., a więc na długo, bo ponad 21 dni, po dacie, w której strona nie przebywała pod adresem wskazanym, jako adres do korespondencji. Powyższe czyni niezasadnym pierwszy z zarzutów podniesionych w petitum zażalenia. Niezasadnym jest również drugi zarzut, w ramach którego strona wywodzi naruszenie przez Sąd I instancji 6, art. 7 i art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Wskazać należy, że Sąd nie stosował i nie mógł stosować przywołanych przepisów albowiem wniosek o przywrócenie uchybionego terminu rozpoznawany jest w trybie i na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przede wszystkim jej art. 86 i art. 87. Niezasadne są również pozostałe zarzuty pomieszczone w petitum zażalenia, gdyż kwestia prawidłowości przyjęcia fikcji doręczenia stronie wezwania do uiszczenia wpisu może być poniesiona w ramach zażalenia na postanowienie odrzucające skargę z powodu nieuiszczenia rzeczonego wpisu. Mając powyższe na uwadze, uznając zażalenie za niezasadne, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.