II GZ 119/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 31 stycznia 2025 r. sygn. akt II SPP/Ol 93/24 w zakresie odrzucenia zażalenia na postanowienie o utrzymaniu w mocy postanowienia starszego referendarza sądowego w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. D. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Olsztynie z dnia 21 marca 2024 r. nr 18/24/PA-B-T-101/22/KZ w przedmiocie wezwania do uiszczenia opłaty za przechowywanie broni i amunicji w depozycie postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem Starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 6 listopada 2024 r., sygn. akt II SPP/Ol 93/24 odmówiono A. D. (dalej: skarżąca) przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie adwokata. Po rozpatrzeniu sprzeciwu skarżącej, postanowieniem z 6 grudnia 2024 r., sygn. akt II SPP/Ol 93/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie (dalej: WSA) utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie WSA z 6 grudnia 2024 r. Postanowieniem z 31 stycznia 2025 r., sygn. akt II SPP/Ol 93/24 WSA odrzucił ww. zażalenie, jako niedopuszczalne. W uzasadnieniu Sąd, powołując się na treść art. 194 § 1, art. 260, art. 178 i art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), zwanej dalej "p.p.s.a.", wskazał, że w obowiązującym stanie prawnym na postanowienie sądu wydane po rozpoznaniu sprzeciwu od postanowienia referendarza w trybie art. 260 § 1 p.p.s.a., zażalenie nie przysługuje, gdyż sąd orzeka jako sąd II instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Zażalenie na postanowienie WSA z 31 stycznia 2025 r. wniosła skarżąca. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a. zażalenie do NSA przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdy ustawa wyraźnie przewiduje możliwość wniesienia zażalenia, w tym na postanowienia wymienione w art. 194 § 1 pkt 1-10 p.p.s.a. Ustawodawca, w powołanej wyżej ustawie w brzmieniu nadanym nowelizacją, która weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r., nie przewidział środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, które zapadły po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarskiego (art. 260 p.p.s.a.). Taka kolejność zapadłych orzeczeń przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi kończy merytoryczne rozpoznawanie wniosków w przedmiocie przyznania prawa pomocy. W takim przypadku wojewódzki sąd administracyjny działa jako instancja kontrolująca orzeczenie referendarza sądowego. Orzeczenia tych sądów stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługują od nich żadne środki odwoławcze, w tym także zażalenie (art. 260 § 2 zd. drugie w zw. z art. 168 § 1 p.p.s.a.). Nie jest to bowiem przypadek, o którym stanowi art. 258 § 4 p.p.s.a. A zatem zażalenie na postanowienie Sądu I instancji z 6 grudnia 2024 r. utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy było niedopuszczalne, na co zasadnie wskazał Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu z 31 stycznia 2025 r. W tych warunkach zaistniały podstawy do zastosowania art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., a tym samym odrzucenia przez Sąd I instancji zaskarżonym postanowieniem zażalenia na postanowienie tegoż Sądu z 6 grudnia 2024 r. Nie było już podstaw w postępowaniu zakończonym skarżonym postanowieniem do rozpatrzenia merytorycznego wniosku o przyznanie prawa pomocy, zwłaszcza że na mocy art. 261 p.p.s.a. zażalenie nie podlegało opłacie. Wobec powyższego, skoro zażalenie skarżącej okazało się niezasadne, mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku art. 197 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w postanowieniu.