II GZ 115/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. K. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 marca 2022 r., sygn. akt III SO/Gd 1/22 w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie z wniosku A. K. o wymierzenie Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki grzywny za nieprzekazanie do sądu skargi wraz z aktami sprawy postanawia: oddalić zażalenie.

A. K., pismem z dnia 2 stycznia 2022 r., wniósł o wymierzenie Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki, w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz.329, dalej: p.p.s.a.), grzywny za nieprzekazanie sądowi, w terminie trzydziestu dniu, jego skargi na decyzję wymienionego organu z dnia [...] października 2020 r., nr: [...] wraz z aktami administracyjnymi tej sprawy. Zarządzeniem z dnia 25 marca 2022 r., Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wezwał A. K. do uiszczenia wpisu sądowego od złożonego wniosku w kwocie 100 zł, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia wniosku. Wezwanie doręczono zostało wnioskodawcy w dniu 4 kwietnia 2022 r. A. K. wniósł zażalenie na wymienione zarządzenie wnosząc o "odroczenie od spełnienia obowiązku wniesienia opłaty". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw, wobec czego podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 214 § 1 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Zgodnie zaś z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 535), wpis stały od wniosku o wszczęcie postępowania, bez względu na przedmiot sprawy, wynosi 100 zł. Wniosek, o którym mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest pismem wszczynającym odrębne postępowanie w rozumieniu art. 63 p.p.s.a., od którego na podstawie art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. pobiera się wpis sądowy (por. Uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FPS 1/08). Wobec powyższego, wywiedziony do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez stronę wniosek o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a., dla zainicjowania jego rozpoznania, wymagał uiszczenia opłaty w postaci wpisu sądowego. Jak wynika z analizy akt przedmiotowej sprawy, stronie nie zostało przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż postanowieniem z dnia 22 lutego 2022 r. postępowanie w tym przedmiocie zostało umorzone z uwagi na cofnięcie przez stronę rzeczonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W takim stanie sprawy wnioskodawca został niewadliwie wezwany do uiszczenia niezbędnego, celem nadania sprawie prawidłowego biegu, wpisu od wniosku, jako pisma inicjującego postępowanie sądowoadministracyjne. Nie jest również zasadna argumentacja strony podniesiona w uzasadnieniu zażalenia w ramach, której wywodzi rozważanie możliwości "dokonania rozstrzygnięcia wniosku jako "odroczenia od spełnienia obowiązku" wniesienia opłaty do czasu zamknięcia rozprawy i ogłoszenia wyroku oraz obciążenia kosztami: jednej ze stron na zasadzie odpowiedzialności za wynik postępowania (art. 200, 201, 203 i 204 p.p.s.a.); jednej strony kosztami w całości lub w części w związku z jej niesumiennym lub oczywiście niewłaściwym postępowaniem – zasada zawinienia (art. 208 p.p.s.a)". Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje instytucji "odroczenia" obowiązku ponoszenia opłat sądowych, zaś wskazywane przez stronę zastosowanie przepisów prowadzić może wyłącznie do niedopuszczalnego w aspekcie przebiegu postępowania sądowoadministracyjnego wykluczania się i nakładania mogącego skutkować pokrzywdzeniem jednej ze stron tegoż postępowania, przepisów regulujących obowiązki związane z ponoszeniem szeroko rozumianych kosztów sądowych, o których mowa w Dziale V, Rozdziale 2 p.p.s.a. z przepisami regulującymi kwestię zwrotu kosztów postępowania między stronami, pomieszczonymi w Dziale V, Rozdziale 1 ustawy. Przede wszystkim proponowany przez stronę model ponoszenia kosztów sądowych sprowadza się wyłącznie do hipotetycznego obciążenia kosztami sądowymi wraz z równie hipotetycznym obowiązkiem zwrotu kosztów sądowych pomiędzy stronami na jedną ze stron postępowania sądowoadministracyjnego jeszcze przed jego zakończeniem w danej instancji. Model taki jest niedopuszczalny tak z racjonalnego punktu widzenia, jak również z punktu widzenie wykładni przepisów powołanych Rozdziałów Działu V p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 w zw. z art. 198 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.