II GZ 114/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "A. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lutego 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 2374/18 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi "A." Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2018 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za umieszczenie nieprawidłowego oznakowania na wprowadzonym wyrobie budowlanym postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 5 lutego 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 2374/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił "A." Sp. z o.o. z siedzibą w S. wstrzymania wykonania decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2018 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za umieszczenie nieprawidłowego oznakowania na wprowadzonym wyrobie budowlanym. Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji wskazał, że "A." Sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej: spółka, skarżąca) w skardze na ww. decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2018 r. - zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania tej decyzji. Spółka nie uzasadniła złożonego wniosku. WSA wskazując na treść art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – dalej: p.p.s.a.) wyjaśnił, że warunkiem niezbędnym wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ponadto, twierdzenia wnioskodawcy winny odwoływać się do materiałów źródłowych obrazujących jego sytuację. Sąd I instancji uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ponieważ skarżąca nie przywołała żadnych okoliczności, które świadczyłyby o możliwości wystąpienia przesłanek, o których stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a. Spółka złożyła zażalenie na postanowienie Sądu I instancji, wnosząc o jego zmianę poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: 1) Naruszenie przepisów prawa procesowego, mające wpływ na rozstrzygnięcie, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez: a) przyjęcie, iż uzasadnienie skargi sporządzonej przez pełnomocnika skarżącej nie wskazuje, iż w związku z niesłusznym nałożeniem kary administracyjnej zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w majątku spółki, podczas gdy w przypadku niesłusznego naliczenia kary administracyjnej pokrzywdzenie podmiotu jest oczywiste, gdyż prowadzi do uszczuplenia majątku tego podmiotu, b) wadliwe uznanie przez Sąd, że przepis ten wprowadza wymóg formalny wskazania w uzasadnieniu skargi osobno, wyodrębnionego uzasadnienia ujmującego okoliczności, które świadczyłby o niebezpieczeństwie wyrządzenia szkody, podczas gdy z treści przepisu wynika jedynie, iż to wystąpienie omawianych okoliczności jest podstawą do wstrzymania zaskarżonej decyzji, nie zaś, że warunkiem formalnym do takiego postanowienia jest formalne i stylistyczne wyodrębnienie uzasadnienia omawianego wniosku. 2) Naruszenie przepisów prawa procesowego, mające wpływ na rozstrzygnięcie, tj. art. 49 § 1 p.p.s.a. poprzez niewezwanie skarżącej do uzupełnienia braku formalnego w postaci braku wskazania w uzasadnieniu okoliczności, które uzasadniają niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody podmiotowi. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie podniesionych zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Co zasługuje na szczególne podkreślenie w sprawie, obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione zostały przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa na wnioskodawcy. Strona wnosząca o zastosowanie ochrony tymczasowej jest zatem zobligowana do wykazania, że w sytuacji wykonania decyzji, o wstrzymanie której wnioskowała, zajdzie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających przyjąć, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. Sąd I instancji nie uznał zasadności złożonego wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej ponieważ skarżąca nie przywołała żadnych okoliczności, które świadczyłyby o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji. W judykaturze dominuje stanowisko, które NSA w niniejszej sprawie podziela, kładące nacisk na obowiązek wykazania przez stronę okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej (por. postanowienia NSA: z dnia 10 maja 2011 r. o sygn. akt II FZ 106/11; z dnia 9 września 2011 r. o sygn. akt II FSK 1501/11; z dnia 28 września 2011 r. o sygn. akt I FZ 219/11; z dnia 26 listopada 2007 r. o sygn. akt II FZ 338/07. Skoro postępowanie o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest inicjowane wnioskiem strony, to na wnioskodawcy spoczywa powinność wskazania konkretnych zagrożeń płynących z wykonania kwestionowanego aktu. Podmiot występujący o wstrzymanie wykonania decyzji, który zaniechał podania okoliczności mających uzasadniać jego żądanie, nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku. Brak należytego uzasadnienia żądania o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wyklucza merytoryczną ocenę wniosku (por. postanowienia NSA z dnia 14 listopada 2006 r. o sygn. akt II FZ 585/06 i z dnia 18 maja 2004 r. o sygn. akt FZ 65/04). W tym stanie rzeczy Sądowi I instancji nie można skutecznie postawić zarzutu naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. W świetle przedstawionej wyżej wykładni tego przepisu brak wykazania okoliczności, które świadczyłyby o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków - stanowi przeszkodę dla jego uwzględnienia. W tej mierze przypomnieć również należy, że zaskarżona decyzja dotyczy nałożenia na spółkę kary pieniężnej w wysokości 33.000 zł. Aby zbadać, czy rzeczywiście egzekucja tej kwoty może wyrządzić skarżącej znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, konieczne jest odniesienie tej należności do sytuacji finansowej spółki. Bez porównania tych dwu wartości (wysokości nałożonej kary i majątku, jakim dysponuje skarżąca) nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia spółki o zasadności wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Tym bardziej, że jak wskazywano to już wielokrotnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego – skutki wykonania decyzji wymierzającej stronie karę pieniężną są z natury rzeczy odwracalne (por. np. postanowienie NSA z dnia 27 października 2016 r. o sygn. akt II GZ 1099/16 i powołane tam orzecznictwo). Natomiast wbrew twierdzeniom autora zażalenia sama okoliczność nałożenia na skarżącą kary pieniężnej - nie jest wystarczającym argumentem, aby uznać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Subiektywne przeświadczenie wnioskodawcy jakoby zaskarżone rozstrzygnięcie było merytorycznie niesłuszne i naruszało prawo, nie stanowi bowiem przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu na podstawie art. 61 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt FZ 358/04). Będzie ono bowiem badane przez Sąd przy rozpoznawaniu skargi co do meritum. Dlatego też powoływanie się na powyższą okoliczność na etapie postępowania wpadkowego poprzedzającego merytoryczne rozpoznanie skargi, nie może być przesądzające. Niweczyłoby bowiem sądową kontrolę zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. postanowienie NSA z dnia 28 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OZ 184/05). Zatem uzasadnienia dla zarzutów podniesionych w skardze, która kwestionuje prawidłowość zaskarżonego aktu, nie można utożsamić z wskazaniem konkretnych zagrożeń płynących z jego wykonania o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela także stanowiska zaprezentowanego w zażaleniu, jakoby sąd miał obowiązek wezwać skarżącą na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. do uzupełnienia argumentacji wniosku. Wskazany przez stronę art. 49 p.p.s.a. dotyczy braków formalnych pisma, które skutkują niemożnością nadania mu dalszego biegu. Brak dokumentów źródłowych dotyczących wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji czy niewystarczające argumenty na poparcie tezy o spełnieniu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. - nie są tego rodzaju brakami (por. postanowienia NSA z dnia: 30 października 2018 r., sygn. akt II FZ 639/18; 12 października 2018 r., sygn. akt I OZ 937/18). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia. ----------------------- 5