II GZ 1047/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 17 listopada 2015 r. sygn. akt III SA/Po 353/15 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy R. P. w sprawie ze skargi R. Sp. z o.o. w Z. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności wniesienia zażalenia postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. postanowieniem z 17 listopada 2015 r. (sygn. akt III SA/Po 353/13) w sprawie ze skargi R. Sp. z o. o. w Z. na postanowienie Dyrektora WOR ARiMR w P. z [...] lutego 2015 r., Nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności wniesienia zażalenia, odmówił R. P. przyznania prawa pomocy Z uzasadnienia postanowienia Sądu pierwszej instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął on następujące ustalenia: R. P. pismem z [...] września 2015 r. działając w imieniu własnym (a nie spółki "R.") wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd pierwszej instancji oddalając jego wniosek wyjaśnił, że zgodnie z art. 243 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Stosownie z kolei do postanowień art. 32 p.p.s.a. – stroną postępowania sądowoadministracyjnego jest w szczególności skarżący oraz uczestnik postępowania – osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego (art. 33 §1 p.p.s.a.). WSA stwierdził, że R. P. nie jest stroną postępowania sądowoadministracyjnego, lecz bierze udział w postępowaniu, jako reprezentant skarżącej. Natomiast adresatem zaskarżonego postanowienia jest "R." sp. z o. o. w Z. i to ona jest obowiązana do ponoszenia kosztów własnego udziału w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Osoba reprezentująca spółkę w organizacji nie ma obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. W związku z powyższym skoro R. P. nie był stroną postępowania nie miał także interesu prawnego w uzyskaniu prawa pomocy w postaci czy to zwolnienia od kosztów sądowych, czy to ustanowienia pełnomocnika z urzędu. R. P. wniósł zażalenie na postanowienie z 17 listopada 2015 r.,. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest niezasadne. Zgodnie z art. 243 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Sąd pierwszej instancji prawidłowo wskazał, że R. P. nie jest stroną postępowania sądowoadministracyjnego, lecz bierze udział w postępowaniu, jako reprezentant skarżącej. Adresatem zaskarżonej decyzji jest "R." sp. z o.o. w Z. i to ona jest obowiązana do ponoszenia kosztów własnego udziału w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Skoro zaskarżone do sądu postanowienie dotyczyło spółki "R.", to skarżąca a nie jej pełnomocnik, była stroną postępowania i w konsekwencji to ona była zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z tym postępowaniem i ewentualnie w przypadku braku środków finansowych na ten cel, był uprawnionym do ubiegania się o przyznanie prawa pomocy. R. P. jako podmiot wyłącznie działający za stronę skarżącą, a niebędący strona postępowania, nie był zobowiązany do uiszczenia jakichkolwiek kosztów postępowania i w konsekwencji nie był uprawniony do ubiegania się o przyznanie prawa pomocy. Z tych wszystkich względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.