II GZ 1043/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki po rozpoznaniu w dniu 21 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lipca 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 716/14 w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego zażalenia w sprawie ze skargi W. K. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za niezasadne postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 27 marca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie W. K., na postanowienia tego Sądu z 6 lutego 2015 r. wydane w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia o uznaniu zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym za bezzasadne - z uwagi na jego złożenie po upływie siedmiodniowego terminu. W dniu 5 maja 2015 r. (data nadania) skarżący wniósł w terminie zażalenie na postanowienie z dnia 27 marca 2015 r. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 12 maja 2015 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych zażalenia poprzez złożenie jego odpisu dla strony przeciwnej oraz – oddzielnym zarządzeniem - do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w wysokości 100 zł - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. Skarżącemu przesłano kserokopię zażalenia celem jej podpisania i odesłania do Sądu ww. terminie. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zażalenia poprzez złożenie jego odpisu doręczono skarżącemu w dniu 6 czerwca 2015 r. Odbiór wezwania kwitował skarżący, który nie odpowiedział na wezwanie do usunięcia braków formalnych. Postanowieniem z dnia 22 lipca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie skarżącego z 5 maja 2015 r. Odpis postanowienia został doręczony skarżącemu w dniu 17 sierpnia 2015 r. W dniu 24 sierpnia 2015 r. skarżący złożył zażalenie na ww. postanowienie, w piśmie tym zawarł również wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia z dnia 5 maja 2015 r. Wraz z wnioskiem nadesłał odpis zażalenia z dnia 5 maja 2015 r. Skarżący wskazał, że do wezwania do uzupełnienia braków formalnych zażalenia, nie dołączono kserokopii przedmiotowego zażalenia. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 21 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego zażalenia z dnia 5 maja 2015 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał na ugruntowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, że czynności procesowe polegające na równoczesnym złożeniu środka zaskarżenia od orzeczenia wydanego na skutek uchybienia przez stronę terminowi procesowemu i wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności, wykluczają się wzajemnie zarówno z powodu konkurencyjności zawartych w nich wniosków, zmierzających do wywołania przeciwstawnych skutków procesowych, jak i sprzeczności wewnętrznej ich podstaw. Wniosek o przywrócenie terminu jest oparty na twierdzeniu, że do uchybienia terminowi doszło, jednakże nastąpiło to bez winy strony, która w takim wniosku wskazuje przyczyny usprawiedliwiające to uchybienie. Natomiast środek zaskarżenia od orzeczenia wydanego na skutek uchybienia przez stronę terminowi do dokonania czynności procesowej jest oparty na twierdzeniu, że do uchybienia nie doszło (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FZ 220/15; z 10 marca 2016 r., sygn. akt II OZ 209/16; z 14 grudnia 2015 r., sygn. akt I FZ 523/15; z 19 sierpnia 2015 r., sygn. akt II OSK 1873/15; z dnia 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OZ 233/15, dostępne w Internecie). Podkreśla się także, że aby skutecznie rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu konieczne jest jednoznaczne stwierdzenie, że do uchybienia terminu rzeczywiście doszło. Jeżeli więc strona kwestionuje uchybienie terminu, to nie może skutecznie złożyć wniosku o jego przywrócenie. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący wskazując, że działa w sprawie samodzielnie, bez ustawowego pełnomocnika, o którego wnosił w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej: p.p.s.a.), wniosek o przywrócenie terminu należy złożyć w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. Stosownie zaś do treści art. 88 p.p.s.a. - spóźniony lub za mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Należy zwrócić uwagę, że w sytuacji stwierdzenia przez stronę, że dokonała czynności w terminie, a sąd błędnie uznał, że uchybiła terminowi, to powinna ona wnieść środek odwoławczy. Wniosek o przywrócenie uchybionego terminu jest natomiast aktualny wtedy, gdy strona nie neguje uchybienia terminowi i wskazuje przyczyny usprawiedliwiające to uchybienie. Taki pogląd ukształtował się w orzecznictwie sądowym, na potwierdzenie którego Sąd I instancji przytoczył stosowne orzeczenia. Stanowisko to zostało wprawdzie wykształcone na gruncie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, lecz z uwagi na zbliżoną treść przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu w K.p.c. oraz w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zostało zaakceptowane i znajduje pełne zastosowanie w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 15 czerwca 1957 roku, sygn. akt 2CZ 123/57, opubl. NP. 1958/3, z dnia 2 października 1984 roku, sygn. akt IV CZ 163/84, opubl. Lex nr 8625; z dnia 10 listopada 1998 roku, sygn. akt III CKN 874/98, opubl. Lex nr 78415; z dnia 4 października 2001 roku, sygn. akt I CZ 116/01, opubl. Lex nr 52578; z dnia 10 stycznia 2002 roku, sygn. akt I CZ 198/01, opubl Lex nr 53302; z dnia 3 października 2002 roku, sygn. akt I CZ 120/02, opubl. Lex nr 74409; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2004 roku, sygn. akt FZ 61/04, niepubl.; H. Knysiak-Molczyk [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, str. 338). W rozpoznawanej sprawie skarżący nie zgodził się z postanowieniem Sądu I instancji z dnia 22 lipca 2015 r. odrzucającym zażalenie z dnia 5 maja 2015 r. wnosząc zażalenie. W tym samym piśmie zawarł również wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia z dnia 5 maja 2015 r. twierdząc, że nie ze swojej winy uchybił terminowi do wniesienia zażalenia wskazując, że do wezwania do uzupełnienia braków formalnych zażalenia nie dołączono kserokopii zażalenia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, podjęte przez skarżącego czynności wzajemnie się wykluczają. Zgodnie bowiem z art. 86 § 1 p.p.s.a. postępowanie w przedmiocie przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej sprowadza się do badania, czy strona przekroczyła termin do dokonania czynności bez swojej winy. Zatem okoliczność, że do uchybienia terminu doszło w postępowaniu w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu - musi być bezsporna. Wniosek o przywrócenie terminu, o którym stanowi art. 87 § 1 p.p.s.a., może być aktualny dopiero wówczas, gdy prawomocnie zostanie rozstrzygnięta kwestia czy termin do dokonania czynności procesowej upłynął - czy też nie - przed jej dopełnieniem (por. też post. Sądu Najwyższego z dnia 14.04.1997 r., II CZ 43/97 oraz z dnia 15.04.1997 r., II CZ 40/97 niepubl.). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji