II GZ 1019/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Zielińska po rozpoznaniu w dniu 13 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia T. C. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 2495/14 w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi T. C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym postanawia oddalić zażalenie.

Zarządzeniem z dnia 7 września 2015 r. (sygn. akt VI SA/Wa 2495/14) Przewodniczący Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał skarżącego T. C. do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 zł od skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2014 r. (nr [...]) w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym. Przewodniczący wskazał, że kwotę tę należy uiścić w terminie 7 dni od daty doręczenia zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia skargi. Jako podstawę prawną zarządzenia wskazano art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") oraz § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). T. C. złożył zażalenie na powyższe zarządzenie, wnosząc o jego zmianę i uchylenie. Ponadto skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy obejmującego ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wnoszący zażalenie wskazał okoliczności związane z jego stanem zdrowia i sytuacją materialną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie jest niezasadne. Z treści art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. wynika, że od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały, przy czym jednym z tego rodzaju pism jest skarga. Oznacza to, że w chwili wniesienia pisma wszczynającego postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (m.in. skargi) powstaje obowiązek uiszczenia wpisu sądowego. Strona inicjująca postępowanie sądowoadministracyjne ma obowiązek uiszczenia wpisu sądowego, chyba że z obowiązku tego została zwolniona na mocy przepisu prawa (zob. art. 239 § 1 pkt 1 - 3, art. 239 § 2 i art. 240 p.p.s.a.), bądź postanowienia referendarza sądowego lub sądu, przyznającego jej prawo pomocy w tym zakresie (zob. art. 239 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z okoliczności zwalniających skarżącego z obowiązku poniesienia kosztów sądowych. W szczególności w dacie wydania zaskarżonego zarządzenia skarżący nie miał przyznanego prawa pomocy, które obejmowałoby zwolnienie od kosztów sądowych (złożony w tym zakresie wniosek strony został oddalony postanowieniem WSA z dnia 23 marca 2015 r., zaś NSA postanowieniem z dnia 8 lipca 2015 r. oddalił zażalenie na wspomniane orzeczenie Sądu pierwszej instancji). Zgodnie ze wskazanym w zaskarżonym zarządzeniu art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Przewodniczący prawidłowo zatem wezwał skarżącego do uiszczenia w terminie siedmiu dni wpisu sądowego od złożonej skargi, pod rygorem odrzucenia tejże skargi. Wspomniany rygor wynika z kolei z treści art. 220 § 3 p.p.s.a. W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymał w mocy decyzję Kujawsko - Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2014 r. o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 5000 zł. W związku z tym od skargi należało pobrać wpis stosunkowy, skoro zgodnie z art. 231 zdanie pierwsze p.p.s.a. tego rodzaju wpis pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. Wysokość wpisów sądowych została określona w wydanym na podstawie art. 233 p.p.s.a. rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z treści § 1 tego rozporządzenia wynika, że wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem. W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja dotyczyła kary w wysokości 5000 zł, a zatem zastosowanie znajdował § 1 pkt 1 wspomnianego rozporządzenia, który określa, że przy wartości przedmiotu zaskarżenia do 10 000 zł wpis stosunkowy wynosi 4% tej wartości (nie mniej jednak niż 100 zł). Skoro 4% z 5000 zł daje 200 zł, to Przewodniczący zasadnie wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego w tej właśnie wysokości. Przy ocenie legalności zaskarżonego zarządzenia nie mogły natomiast mieć znaczenia prawnego wskazane w zażaleniu okoliczności, odnoszące się do stanu zdrowia i sytuacji materialnej skarżącego. Badając zgodność z prawem zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, Naczelny Sąd Administracyjny ocenia bowiem wyłącznie to, czy była podstawa prawna do wystosowania takiego wezwania, czy podstawa ta została prawidłowo określona oraz czy prawidłowo wskazano wysokość należnego wpisu sądowego. Natomiast to, czy strona wezwana do uiszczenia wpisu sądowego jest w stanie uiścić tenże wpis, może być przedmiotem oceny w postępowaniu inicjowanym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (co zresztą - jak wskazano wyżej - miało miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy). Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. PG