II GZ 100/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [A.] Sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2019 r. sygn. akt VI SA/Wa 1120/18 w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej oraz zwrotu wpisu sądowego od skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 października 2018 r. sygn. akt VI SA/Wa 1120/18 w sprawie ze skargi [A.] Sp. z o.o. w W. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z 21 marca 2019 r. o sygn. akt VI SA/Wa 1120/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm.; dalej cyt. jako: p.p.s.a.), odrzucił skargę kasacyjną oraz na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. postanowił o zwrocie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej wniesionej przez [A.] Sp. z o.o. w W. (dalej: skarżąca, Spółka) od wyroku WSA w Warszawie z 5 października 2018 r. sygn. akt VI SA/Wa 1120/18 w sprawie ze skargi Spółki na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z [...] marca 2018 r. w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. Uzasadniając odrzucenie skargi kasacyjnej sąd pierwszej instancji wskazał, że odpis wyroku WSA w Warszawie z 5 października 2018 r. wraz z uzasadnieniem został prawidłowo doręczony skarżącej 29 października 2018 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sądowych - k. 81), zatem termin do skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej upływał 28 listopada 2018 r. Skarga kasacyjna została wniesiona, przez profesjonalnego pełnomocnika ustanowionego przez Spółkę, pismem z 29 listopada 2018 r. (data stempla pocztowego na kopercie w aktach sądowych - k. 89), a więc po upływie wskazanego w art. 177 § 1 p.p.s.a. trzydziestodniowego terminu. Wobec powyższego, objętym zażaleniem postanowieniem, sąd pierwszej instancji odrzucił skargę kasacyjną z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia, zgodnie z art. 178 p.p.s.a., który przewiduje, że wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Na powyższe postanowienie Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła zażalenie zaskarżając orzeczenie w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 140 § 3 p.p.s.a. przez brak pouczenia strony o terminie wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku, na skutek czego skarga kasacyjna została wniesiona po upływie terminu, a strona tym samym została pozbawiona możności rozpoznania sprawy przez instancję odwoławczą. Jednocześnie z ostrożności procesowej, skarżąca wniosła na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. o przywrócenie terminu do złożenia skargi od wyroku WSA w Warszawie z 5 października 2018 r., ponieważ strona dokonała czynności w postępowaniu sądowym po terminie właściwym z przyczyn niezawinionych. W ocenie autora zażalenia, WSA błędnie odrzucił skargę kasacyjną od ww. orzeczenia, którą: "profesjonalny pełnomocnik wniósł 29 listopada 2018 r., albowiem otrzymał od skarżącej zlecenie sporządzenia i wysłania skargi od wyroku WSA na dzień 29 listopada 2018 r. Pełnomocnik profesjonalny przyjął za właściwy termin do złożenia skargi 29 listopada 2018 r., zgodnie z zapewnieniami klienta albowiem osobiste działania zmierzające do ustalenia daty doręczenia orzeczenia okazały się nieskuteczne z tego powodu, że dzwoniąc na biuro informacji o stanie sprawy tj. na nr kontaktowy 22 553 70 70 uzyskał jedynie informację o dacie nadania przesyłki do skarżącego. Pełnomocnik profesjonalny nie miał wiedzy w tym czasie o założeniach skarżącej, w zakresie ustalenia terminu początkowego biegu do zaskarżenia orzeczenia. Z tych względów w interesie klienta było złożenia skargi w terminie przez niego wskazanym." Autor zażalenia podniósł także, że: "skarżąca nie została pouczona o możliwości wniesienia skargi w terminie 30 dni od daty doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem. Skarżąca nie otrzymała stosownego pouczenia, pomimo że w czasie orzekania skarżąca nie posiadała pełnomocnika profesjonalnego. Skarżąca przyjęła w związku z tym, że termin na zaskarżenie decyzji jest miesięczny, a nie trzydziestodniowy". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 177 § 1 p.p.s.a., skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzuci skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu na posiedzeniu niejawnym (art. 178 p.p.s.a.). Jak wynika z akt sprawy, sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił daty zdarzeń mających wpływ na ocenę tego, czy pełnomocnik skarżącej wniósł w terminie skargę kasacyjną. Wbrew stanowisku Spółki sąd pierwszej instancji właściwie ocenił, że skarga kasacyjna została wniesiona po terminie, o jakim mowa w art. 177 § 1 p.p.s.a. Takie zaś ustalenie uprawniało sąd do zastosowania art. 178 p.p.s.a. i odrzucenia skargi kasacyjnej. W rozpoznawanej sprawie nie ma bowiem podstaw by uznać, że sąd wadliwie ustalił datę doręczenia przesyłki zawierającej odpis wyroku wraz z uzasadnieniem, skarżąca nie kwestionuje również daty nadania przesyłki zawierającej skargę kasacyjną. Jako chybiony należy ocenić zarzut naruszenia art. 140 § 3 p.p.s.a. przewidującego obowiązek pouczenia strony w sytuacji, gdy nie działa ona przez profesjonalnego pełnomocnika. Zgodnie z treścią § 3 cyt. przepisu, jeżeli sąd doręcza odpis sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym stronie działającej bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego poucza ją o terminie i sposobie wniesienia środka odwoławczego. Sformułowany w zażaleniu zarzut jest niezrozumiały, gdyż wyrok WSA w Warszawie z 5 października 2018 r. został wydany na rozprawie, o terminie której skarżąca była powiadomiona, a nie na posiedzeniu niejawnym. Za błędne należy uznać stanowisko skarżącej, jakoby: "skarżąca nie została pouczona o możliwości wniesienia skargi w terminie 30 dni od daty doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem. Skarżąca nie otrzymała stosownego pouczenia pomimo że w czasie orzekania skarżąca nie posiadała pełnomocnika profesjonalnego. Skarżąca przyjęła w związku z tym, że termin na zaskarżenie decyzji jest miesięczny, a nie trzydziestodniowy". Jak wynika z akt sprawy, zarządzeniem z 15 października 2018 r. Przewodniczący Wydziału VI WSA w Warszawie zarządził doręczenie Spółce odpisu wyroku WSA w Warszawie z 5 października 2018 r. wraz z uzasadnieniem. W wykonaniu tego zarządzenia pismem z 26 października 2018 r. sekretariat sądu doręczył skarżącej odpis ww. wyroku wraz z pouczeniem m.in. o trybie i terminie zaskarżenia go do Naczelnego Sądu Administracyjnego (doręczenie odpisu wyroku w aktach sądowych - k. 76). W aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki zawierającej wyrok WSA w Warszawie wraz z uzasadnieniem, podpisane 29 października 2018 r. przez uprawnionego pracownika skarżącej (k. 81). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wobec skutecznego doręczenia skarżącej 29 października 2018 r. wyroku WSA w Warszawie z 5 października 2018 r., bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej rozpoczął się 30 października 2018 r. i bezskutecznie upłynął 28 listopada 2018 r., co też prawidłowo ocenił sąd. Skarżąca była prawidłowo poinformowana o trybie i terminie, w jakim może wnieść skargę kasacyjną. W tych okolicznościach, wobec wniesienia skargi kasacyjnej 29 listopada 2018 r., tj. po upływie terminu, skargę kasacyjną należało odrzucić na podstawie art. 178 w zw. z art. 177 § 1 p.p.s.a. Na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że podjęte rozstrzygnięcie o oddaleniu zażalenia skarżącej na postanowienie WSA w Warszawie o odrzuceniu skargi nie tamuje możliwości rozpoznania przez sąd pierwszej instancji wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Z tych względów, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.