II GW 76/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Marszałka Województwa M. z dnia 7 czerwca 2023 r. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Marszałkiem Województwa M. a Starostą P. w przedmiocie udzielenia koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego postanawia: wskazać Starostę P. jako organ właściwy do rozpoznania sprawy.

Wnioskiem z 7 czerwca 2023r. Marszałek Województwa Mazowieckiego (dalej też: "Marszałek") na podstawie art. 4 oraz art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023r., poz. 259 ze zm.) wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Starostą Piaseczyńskim (dalej też: "Starosta") przez wskazanie Starosty jako organu właściwego w sprawie rozpoznania wniosku T. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. (dalej też: "Spółka") o udzielenie koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego ze złoża "[...]" udokumentowanego na działce nr ew. [...] w miejscowości S., gm. T., pow. [...], woj. [...]. W ocenie Marszałka z przedmiotowego wniosku wynika, iż eksploatacja kopaliny będzie prowadzona na powierzchni 11.997,93 m2, tj. 1,12 ha i obejmować będzie całe złoże, a nie jego część (co zostało przedstawione we wniosku o udzielenie koncesji oraz z załączonej do wniosku mapie projektowanego obszaru i terenu górniczego). Podkreślił, że nie ma przy tym znaczenia, że w przeszłości złoże było większe, bowiem z punktu widzenia właściwości organu koncesyjnego, istotna jest ocena spełnienia przesłanek określonych w art. 22 ust. 2 ustawy z 9 czerwca 2011r., tj. Dz.U.2023.633, dalej też: "Pgig") na dzień złożenia wniosku o udzielenie koncesji. Jeśli pierwotne złoże miało powierzchnię większą niż 2 ha, lecz wskutek zmiany granic złoża i zmniejszenia jego powierzchni powstało złoże na obszarze, który nie przekracza 2 ha, to wniosek o udzielenie koncesji na wydobywanie kopaliny z tego złoża winien rozpatrzeć starosta. W odpowiedzi na wniosek Starosta Piaseczyński wniósł o uznanie właściwości Marszalka Województwa Mazowieckiego w sprawie rozpoznania wniosku Spółki. W uzasadnieniu wskazał, że z treści przesłanych dokumentów wynikało, że obszar udokumentowanego złoża "S." na terenie działki o nr ew. [...] (dawniej [...]), w miejscowości S., gmina T., przekracza 2 ha. Wydobywanie kopaliny odbywać się będzie z części złoża "[...]" o powierzchni całkowitej 2,5 ha. w granicach obszaru wydzielonego Dodatkiem nr 2 do uproszczonej dokumentacji geologicznej w kat C1 (d. karty rejestracyjnej). Podniósł, iż kryterium określone w art. 22 ust. 2 pkt. 1 Pgig dające Staroście właściwość rzeczową dotyczy obszaru udokumentowanego złoża, nie zaś jego części przewidzianej do eksploatacji. Na potwierdzenie swego stanowiska przywołał decyzję Burmistrza T. o środowiskowych uwarunkowaniach z [...] października 2022r., znak [...], stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji kruszywa naturalnego z części złoża "[...]" na powierzchni 1,2 ha realizowanego na części działki nr ew. [...] w obrębie S. przy ul. [...] w miejscowości S. z której jasno wynika, iż powierzchnia 1,2 ha jest powierzchnią planowaną do wydobycia, natomiast powierzchnia ta jest jedynie częścią udokumentowanego złoża "[...]". Podniósł, że kryterium określone w art. 22 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo geologiczne i górnicze dające staroście właściwość rzeczową dotyczy obszaru udokumentowanego złoża, nie zaś jego części przewidzianej do eksploatacji. Mając powyższe na względzie, wniósł o wskazanie Marszałka Województwa Mazowieckiego, jako organu właściwego do załatwienia przedmiotowej sprawy. W odpowiedzi na powyższe Marszałek Województwa Mazowieckiego podtrzymał stanowisko zawarte we wniosku z 7 czerwca 2023r. poprzez wskazanie Starosty Piaseczyńskiego jako organu właściwego w sprawie udzielenia koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego ze złoża "[...]" podnosząc, że przedmiotowa sprawa dotyczy całego udokumentowanego złoża "[...]", a nie jak twierdzi Starosta Piaseczyński jego części przewidzianej do eksploatacji, a fakt, iż powierzchnia udokumentowanego złoża "[...]" wynosi 1,12 ha potwierdza również pkt 14 karty informacyjnej złoża "[...]" wprowadzonej do Systemu Gospodarki i Ochrony Bogactw Mineralnych Polski MIDAS przez Państwowy Instytut Geologiczny - Państwowy Instytut Badawczy, który jest podstawowym źródłem informacji o surowcach mineralnych Polski. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: W myśl art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. w zw. z art. 4 tej ustawy z zastrzeżeniem art. 22 § 1 k.p.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w powyższych przepisach, należy zaś rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też każdy z nich uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia (spór negatywny). W rozpoznawanej sprawie zaistniały spór jest negatywnym sporem o właściwość i dotyczy wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku o wydanie decyzji w sprawie udzielenia koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego ze złoża "[...]" udokumentowanego na działce nr ew. [...] w miejscowości S., gm. T., pow. piaseczyński, woj. mazowieckie. Podkreślić należy, że art. 22 ustawy Prawo geologiczne i górnicze reguluje kompetencje organów koncesyjnych, którymi są: minister do spraw środowiska, marszałek województwa oraz starosta. Zgodnie z art. 22 ust. 2 wyżej wymienionego przepisu koncesji na wydobywanie kopalin ze złóż, jeżeli jednocześnie są spełnione następujące wymagania: 1) obszar udokumentowanego złoża nieobjętego własnością górniczą nie przekracza 2 ha, 2) wydobycie kopaliny ze złoża w roku kalendarzowym nie przekroczy 20 000 m3, 3) działalność będzie prowadzona metodą odkrywkową oraz bez użycia środków strzałowych - udziela starosta. Natomiast zgodnie z ust. 4 powoływanego przepisu Marszałek Województwa udziela koncesji w zakresie nieokreślonym przez ust. 1 i 2. W piśmiennictwie wyrażono pogląd, który podziela Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w tym składzie, według którego, jeśli pierwotne złoże miało powierzchnię większą niż 2 ha, lecz wskutek zmiany granic złoża i zmniejszenia jego powierzchni powstało złoże na obszarze, który nie przekracza 2 ha, to wniosek o udzielenie koncesji na wydobywanie kopaliny z tego złoża winien rozpatrzeć starosta (por. komentarz do art. 22 Pgig Hubert Schwarz "Prawo geologiczne i górnicze"- Komentarz tom I wydanie drugie, Wrocław 2013r. str. 192). W przedmiotowej sprawie złoże "[...]" pierwotnie zostało udokumentowane na powierzchni 3,894 ha, na podstawie karty rejestracyjnej złoża kruszywa naturalnego drobnego zatwierdzonej decyzją Nr [...] Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy z 27 września 1983r., znak: [...]. Decyzja ta została następnie uchylona decyzją Wojewody Mazowieckiego z 3 lipca 2001r., znak: [...], a zarazem został zatwierdzony Dodatek nr 1 do uproszczonej dokumentacji geologicznej w kat. C1 (dawnej karty rejestracyjnej), w którym powierzchnia złoża została wyznaczona na 2,5215 ha. Następnie na wniosek Spółki z 7 lutego 2023r., na podstawie art. 93 ust. 2 i 4 oraz art. 161 ust. 1 Pgig, Marszałek Województwa Mazowieckiego decyzją Nr [...] z 6 marca 2023r., znak: [...] zatwierdził Dodatek nr 2 do uproszczonej dokumentacji geologicznej w kat. C1 (d. karty rejestracyjnej) złoża kruszywa naturalnego /drobnego/ "[...]", który został sporządzony w związku ze zmianą przebiegu granic złoża, zmniejszeniem jego powierzchni i udokumentowaniem złoża "[...]" na obszarze 1,12 ha. Powierzchnia przedmiotowego złoża została wyznaczona zgodnie z § 5 ust. 2 w zw. z § 5 ust. 1 w/w rozporządzenia Ministra Środowiska z 1 lipca 2015r. w sprawie dokumentacji geologicznej złoża kopaliny, z wyłączeniem złoża węglowodorów (Dz.U. z 2015r., poz. 987) stanowiącym, iż w dokumentacji geologicznej złoża kopaliny granice geologiczne złoża kopaliny wyznacza się przez stosowanie granicznych wartości parametrów definiujących złoże i jego granice (§ 5 ust. 1), natomiast w dodatku do dokumentacji geologicznej złoża kopaliny sporządzonym w celu dokonania rozliczenia zasobów pozostałych w złożu, należy stosować kryteria bilansowości lub graniczne wartości parametrów definiujących złoże i jego granice, służące do obliczenia zasobów, przyjmowane w ostatniej dokumentacji geologicznej złoża kopaliny zatwierdzone lub przyjętej bez zastrzeżeń lub dodatku do dokumentacji geologicznej złoża kopaliny (§ 5 ust. 1). Z przytoczonych przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska jednoznacznie wynika, iż granice i powierzchnia złoża są określane po raz pierwszy w dokumentacji geologicznej, a w przypadku jakiejkolwiek zmiany granic złoża (i jego powierzchni np. zmniejszenia), zmiany takie (zgodnie z art. 93 ust. 4 Pgig) są dokonywane w dodatku do dokumentacji geologicznej. W przypadku złoża "[...]" jego powierzchnia (w wyniku prowadzonego wydobycia kopaliny) zmniejszyła się z 3,894 ha (stan na 31 stycznia 1982 roku) do 1,12 ha (stan na 31 grudnia 2022 roku - zgodnie z decyzją Marszałka Województwa Mazowieckiego Nr [...] z 6 marca 2023r., znak: [...]). Ponadto fakt, iż powierzchnia udokumentowanego złoża "[...]" wynosi 1,12 ha potwierdza również pkt 14 karty informacyjnej złoża "[...]" wprowadzonej do Systemu Gospodarki i Ochrony Bogactw Mineralnych Polski MIDAS przez Państwowy Instytut Geologiczny - Państwowy Instytut Badawczy, Tym samym nie ma znaczenia, że w przeszłości złoże było większe, bowiem z punktu widzenia właściwości organu koncesyjnego, istotna jest ocena spełnienia przesłanek określonych w art. 22 ust. 2 Pgig na dzień złożenia wniosku o udzielenie koncesji. Nie można zatem zgodzić się ze stanowiskiem Starosty Piaseczyńskiego, iż z treści przytoczonych dokumentów wynika, że obszar udokumentowanego złoża "[...]" przekracza 2 ha, co uzasadniałoby właściwość Marszałka Województwa Mazowieckiego, jako organu właściwego do załatwienia przedmiotowej sprawy. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.