II GW 8/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik (spr.) Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Stefan Kowalczyk po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w Gliwicach z dnia 23 lutego 2018 r., nr GLI.543.1.2018.Wa; L.dz.6470/02/2018 o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Dyrektorem Okręgowego Urzędu Górniczego w Gliwicach a Prezydentem Miasta Ruda Śląska w przedmiocie ustalenia opłaty eksploatacyjnej za wydobywanie kopaliny bez wymaganej koncesji postanawia: wskazać Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w Gliwicach jako organ właściwy do rozpoznania sprawy

Wnioskiem z dnia 23 lutego 2018 r. Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w Gliwicach (dalej: Dyrektor) wystąpił o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między nim a Prezydentem Miasta Ruda Śląska (dalej: Prezydent) poprzez wskazanie Prezydenta jako organu właściwego do rozpoznania sprawy administracyjnej, w przedmiocie ustalenia opłaty eksploatacyjnej za wydobywanie kopaliny bez wymaganej koncesji. W uzasadnieniu wniosku Dyrektor wskazał, że decyzją z dnia 21 maja 2014 r. Prezydent Miasta Ruda Śląska ustalił J C podwyższoną opłatę eksploatacyjną za działalność wykonywaną bez wymaganej koncesji polegającą na wydobyciu kopaliny, w wysokości 1752,00 zł. W pkt 2 decyzji, organ określił sposób podziału wysokości opłaty eksploatacyjnej w ten sposób, że 60% opłaty podwyższonej stanowiło dochód Miasta Ruda Śląska, a 40% opłaty stanowiło dochód Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (dalej: Fundusz). W pkt 3 decyzji określono termin płatności. Od decyzji nie zostało wniesione odwołanie i decyzja ta stała się ostateczna. Pismem z dnia 9 marca 2017 r. Fundusz zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach (dalej: Kolegium albo SKO) z informacją, że decyzja Prezydenta z dnia 21 maja 2014 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa – ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r., poz. 1131 ze zm.), dalej: p.g.g. Decyzją z dnia 30 października 2017r. Kolegium stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta, zawartej w pkt 2 i 3 sentencji decyzji Prezydenta, tj. w zakresie podziału opłaty podwyższonej oraz terminu płatności tej opłaty. Pismem z dnia 12 stycznia 2018 r. Prezydent przekazał do Okręgowego Urzędu Górniczego w Gliwicach sprawę ustalenia rozdziału podwyższonej opłaty eksploatacyjnej za działalność wykonywaną bez wymaganej koncesji. Dyrektor uznał, że jest niewłaściwy w tej sprawie i zwrócił się o do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego. Dyrektor wskazał, że artykuł 18 ust. 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy - Prawo geologiczne i górnicze oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2014 r., poz. 1133), dalej: ustawa zmieniająca, stanowi, że do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy w zakresie ustalenia opłaty podwyższonej, stosuje się przepisy dotychczasowe. Zdaniem Dyrektora, skoro sprawa została wszczęta przed dniem 1 stycznia 2015 r., stosuje się do niej dotychczasowe przepisy, a zatem organem właściwym do rozpoznania sprawy jest Prezydent. W piśmie z dnia 9 kwietnia 2018 r. Prezydent wskazał, że w jego ocenie organem właściwym w sprawie jest Dyrektor. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Właściwość organów w sprawach ustalenia opłaty podwyższonej za wydobycie kopaliny bez wymaganej koncesji reguluje art. 140 ust. 2 pkt. 2 p.g.g. Do dnia 31 grudnia 2014 r. przepis ten stanowił, że organem właściwym w sprawach ustalenia opłaty podwyższonej jest starosta, zaś od dnia 1 stycznia 2015 r. zgodnie z art. 140 ust. 2 pkt 2 p.g.g. jest nim właściwy organ nadzoru górniczego. Zgodnie z art. 18 ust. 2 ustawy zmieniającej do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy w zakresie ustalenia opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 140 ust.1 p.g.g., w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, stosuje się przepisy dotychczasowe. Z treści art. 27 ustawy zmieniającej wynika, że wchodzi ona w życie 1 stycznia 2015 r. (poza pewnymi wyjątkami). Art. 18 ust. 2 ustawy zmieniającej normuje sytuacje, w których postępowania w sprawie naliczenia podwyższonej opłaty za wydobywanie kopalin bez koncesji zostały wszczęte pod rządami p.g.g. przed jej nowelizacją i nie zostały zakończone w dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej p.g.g. W takich przypadkach są one kontynuowane wedle przepisów dotychczasowych, tj. wedle ich brzmienia sprzed nowelizacji p.g.g. Oznacza to, że pomimo zmiany właściwości organu z dniem 1 stycznia 2015r. dotychczasowy organ, tj. starosta, zachowuje swoją właściwość rzeczową i jest obowiązany (i zarazem uprawniony) do zakończenia postępowań będących w toku. Zmiana brzmienia art. 140 ust. 2 pkt 2 p.g.g. nie pociągnęła za sobą przekazania spraw będących w toku organowi właściwemu w myśl tego przepisu w brzmieniu nadanym nowelizacją p.g.g. Powyższe znajduje potwierdzenie w treści art. 19 ustawy zmieniającej, zgodnie z którym po dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej organy określone jako właściwe na podstawie dotychczasowych przepisów przekażą organom określonym jako właściwe na podstawie niniejszej ustawy akta spraw: 1) zakończonych - w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy; 2) będących w toku - niezwłocznie po zakończeniu postępowania. Na mocy tego przepisu starosta obowiązany był do przekazania właściwemu organowi nadzoru górniczego akta zakończonych spraw naliczenia opłaty, co wskazuje na jego kompetencję do zakończenia wszczętych już postępowań. Z zacytowanych przepisów wynika, że istotne znaczenie dla ustalenia organu właściwego w sprawie naliczenia podwyższonej opłaty ma data wszczęcia postępowania w tej sprawie. Postępowanie w sprawie ustalenia opłaty eksploatacyjnej za wydobywanie kopaliny bez wymaganej koncesji zostało zakończone wydaniem decyzji w dniu 21 maja 2014 r. Od tej decyzji nie zostało wniesione odwołanie i stała się ona ostateczna. Postępowanie zostało wszczęte i zakończone przed 1 stycznia 2015 r. i miały do niego zastosowanie przepisy p.g.g. w brzmieniu sprzed nowelizacji. Po wejściu w życie znowelizowanych przepisów p.g.g., zostało wszczęte kolejne postępowanie. W dniu 9 marca 2017 r. Fundusz zwrócił się do SKO z informacją, że decyzja w sprawie ustalenia opłaty za wydobywanie kopaliny została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Następnie decyzją z dnia 30 października 2017 r. Kolegium stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta z dnia 21 maja 2017 r., zawartej w pkt 2 i 3 sentencji decyzji tj. w zakresie podziału opłaty podwyższonej oraz terminu płatności tej opłaty. Postępowanie w spawie stwierdzenia nieważności decyzji nie jest kontynuacją postępowania w sprawie ustalenia opłaty eksploatacyjnej za wydobywanie kopaliny bez wymaganej koncesji. Jest to odrębne, nowepostępowanie, w którym organ bada inne okoliczności. Odnosząc się do argumentacji Dyrektora, który podnosi, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2015 r. stosuje się przepisy dotychczasowe, trzeba przytoczyć treść art. 18 ust. 2 ustawy zmieniającej Przepis ten nie stanowi o sprawie, ale o postępowaniu, a postępowanie przed organem zostało zakończone wydaniem ostatecznej decyzji. Poza tym należy również zwrócić uwagę na treść przywołanego już art. 19 ustawy zmieniającej, zgodnie z którym po dniu wejścia w życie ustawy organy określone jako właściwe na podstawie dotychczasowych przepisów przekażą organom właściwym na podstawie nowych przepisów akta spraw zakończonych - w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej. Zatem akta sprawy zakończonej ostateczną decyzją z dnia 21 maja 2014 r. zostały już przekazane Dyrektorowi. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.