II GW 185/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.) Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Prezydenta Miasta Szczecin z dnia 19 grudnia 2023 r. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Szczecin a Starostą Polickim w przedmiocie kary pieniężnej za uchybienie terminu do zgłoszenia zbycia pojazdu postanawia: oddalić wniosek.

Prezydent Miasta Szczecin wnioskiem z 19 grudnia 2023 r. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między nim a Starostą Polickim przez wskazanie organu właściwego w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za uchybienie terminu przez K.F., do zgłoszenia zbycia pojazdu. W uzasadnieniu wniosku Prezydent Miasta Szczecin wyjaśnił, że 8 lutego 2021 r. Starosta Policki przyjął zawiadomienie o zbyciu pojazdu marki Ford Focus o numerze rejestracyjnym [...]. Następnie, pismem z 1 czerwca 2023 r. zawiadomił K. F., że zgłoszenie zbycia pojazdu dokonano po terminie wyznaczonym przepisami prawa, jednocześnie informując o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu na złożenie zawiadomienia o zbyciu na podstawie art. 15zzzzzn2 ust. 1 i 2 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2023, poz. 1327, dalej: ustawa COVID), w związku z art. 58 § 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 z późn. zm; dalej: k.p.a.). K. F. złożył w Starostwie Powiatowym w Policach wniosek o przywrócenie terminu na zgłoszenie zbycia pojazdu wraz z uzasadnieniem. Powyższy wniosek został przekazany Prezydentowi Miasta Szczecin 19 czerwca 2023 r. do rozpoznania zgodnie z właściwością. W zawiadomieniu Starosta powołał się na art. 21 k.p.a. twierdząc, że ustawodawca nie określił właściwości miejscowej organu w sprawach nakładania administracyjnych kar pieniężnych za uchybienie terminu zawiadomienia o zbyciu, jak i nabyciu pojazdu, dlatego – jego zdaniem – mają zastosowanie przepisy ogólne określone w art. 21 k.p.a., na podstawie których Starosta Policki uznał, że właściwym do rozpatrzenia tego wniosku jest Prezydent Miasta Szczecin. W odpowiedzi na wniosek Starosta Policki podniósł, że po otrzymaniu zawiadomienia od K. F. o zbyciu pojazdu i dokonaniu analizy raportu z systemu CEPiK dotyczącego jego zgłoszenia ustalono, że doszło do uchybienia terminu na dokonanie zgłoszenia zbycia pojazdu. Kolejno poinformowano stronę o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu na podstawie art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy COVID. Jednocześnie Starosta powołał się na wyrok WSA w Krakowie z 8 listopada 2021 r., sygn. akt. III SA/Kr 692/21, w którym sąd stwierdził, że w sprawach dotyczących kary pieniężnej właściwość organu powinna być ustalana wedle ogólnego kryterium obowiązującego w administracyjnym postępowaniu jurysdykcyjnym, to jest wedle miejsca zamieszkania strony. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Właściwym do rozstrzygnięcia tego typu sporów jest Naczelny Sąd Administracyjny (art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Do rozstrzygania sporów, o których mowa w art. 4 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, a spór rozstrzyga Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem poprzez wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.). Wydanie postanowienia merytorycznie rozstrzygającego spór o właściwość lub spór kompetencyjny musi być poprzedzone jednak oceną jego dopuszczalności, to jest ustalenia, czy istotnie on występuje. Należy podkreślić, że spór tego rodzaju ma miejsce wtedy gdy rozbieżność poglądów co do zakresu działania organów administracji publicznej zachodzi w odniesieniu do rozpoznania i rozstrzygnięcia tej samej sprawy, czyli gdy mamy do czynienia z tożsamą sprawą, którą zajmują się lub odmawiają zajęcia się co najmniej dwa organy. A zatem gdy w postępowaniu przed organami chodzi o rozstrzygniecie sprawy tożsamej strony (stron), dotyczącej tego samego przedmiotu, przy zastosowaniu tej samej podstawy prawnej. Spór może powstać tylko w konkretnej sprawie administracyjnej, która jest już przedmiotem prowadzonego postępowania, albo w której odmówiono nadania biegu postępowaniu. Wnioskujący o rozpatrzenie sporu Prezydent Miasta Szczecin wnosi o wskazanie organu właściwego do załatwienia sprawy dotyczącej wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za uchybienie terminu do zgłoszenia zbycia pojazdu. Wniosek ten był poprzedzony zawiadomieniem Starosty Powiatowego w Policach skierowanym do Prezydenta Miasta Szczecin o przekazaniu, zgodnie z właściwością wniosku K.F. o przywrócenie terminu na zgłoszenie zbycia pojazdu. Organ wnioskujący o rozstrzygnięcie sporu nie dostrzegł, że na tym etapie postępowania przedmiotem rozbieżności między nim a Starostą Polickim nie są zagadnienia związane z załatwieniem konkretnej sprawy administracyjnej, to jest związane z wymierzeniem kary administracyjnej, o której mowa w art. 140mb pkt 2 w związku z art. 140n ust. 2 P.r.d. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość nie ma tożsamości przedmiotowej wniosku przekazanego przez Starostę Polickiego o zbyciu pojazdu. Starosta Policki poinformował K. F., że doszło do uchybienia terminu do dokonania zgłoszenia zbycia pojazdu i pouczył o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu na złożenie zawiadomienia o zbyciu pojazdu. Na skutek tego K. F. złożył wniosek o przywrócenie terminu, który następnie został przekazany Prezydentowi Miasta Szczecin. Wynika z tego, że Starosta Policki podjął określone czynności procesowe, tj. pouczył stronę o przysługującym mu uprawnieniu, natomiast strona na podstawie art. 15zzzzzn2 ust. 1 i 2 ustawy COVID w związku z art. 58 § 1 k.p.a. z tego uprawnienia skorzystała. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego dopiero konsekwencją nieuwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu mogło być przekazanie sprawy Prezydentowi Miasta Szczecin, na podstawie art. 21 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi rozbieżność poglądów co do zakresu działania organów administracji publicznej w odniesieniu do rozpoznania i rozstrzygnięcia tej samej sprawy, gdyż brak jest tożsamości sprawy objętej wnioskiem pod względem przedmiotowym (tożsamości żądania) i przy stosowaniu tej samej podstawy prawnej. Spór o właściwość co do zasady, powinien zachodzić w rozstrzyganiu konkretnej sprawy przez organ administracji i jako taki winien podlegać załatwieniu w drodze aktu administracyjnego, bądź w innej prawnej formie działania, podlegającej kontroli sądu administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca wskazuje konkretną sprawę administracyjną – wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej, ale nie jest ona przedmiotem zawiadomienia Starosty Polickiego. Dlatego też nie można przyjąć, że w rozpoznawanej sprawę zachodzi tożsamość przedmiotowa obu wniosków, a nie jest rzeczą Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym postępowaniu kwalifikowanie przedmiotu sprawy, o której rozpoznanie wystąpiono do organu administracji. W związku z tym tak określony wniosek o rozpoznanie sporu o właściwość na podstawie art. 15 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a., art. 64 § 3 p.p.s.a. należało oddalić