II GW 1/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik (spr.) Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia del. WSA Sylwester Miziołek po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Burmistrza Miasta Mikołów z dnia 27 sierpnia 2019 r. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta Mikołów a Wójtem Gminy Mykanów w sprawie o ustalenie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych postanawia: 1. odrzucić wniosek; 2. zwrócić Burmistrzowi Miasta Mikołów ze środków budżetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego uiszczony wpis sądowy w wysokości 100 (sto) złotych;

Burmistrz Miasta Mikołów (dalej: Burmistrz) wnioskiem z dnia 27 sierpnia 2019 r. na podstawie art. 22 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2096), wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między nim a Wójtem Gminy Mykanów (dalej: Wójt). Burmistrz wskazał, że 23 sierpnia 2019 r. wpłynęło do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Mikołowie zawiadomienie Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Mykanowie o przesłaniu zgodnie z właściwością wniosku D K o przyznanie pomocy w formie potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych . D K jest osobą bezdomną przebywającą w schronisku dla bezdomnych w L (gmina Mykanów), co potwierdził pracownik socjalny GOPS w Mykanowie w trakcie wywiadu środowiskowego. Burmistrz wskazał, że z treści art. 54 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1373), dalej: ustawa o świadczeniach, właściwość organów w sprawie potwierdzenia prawa do świadczenia opieki zdrowotnej ustala się w oparciu o miejsce zamieszkania. Powołany przepis stanowi lex specialis w stosunku do przepisów k.p.a. Ponadto na terenie Gminy Mykanów doszło do zdarzenia jakim było przyjęcie wniosku strony w dniu 14 sierpnia 2019 r. W odpowiedzi na wniosek Wójt wniósł o wskazanie Burmistrza jako organu właściwego w sprawie. Organ wyjaśnił, że D K przebywał w schronisku w L od [..] lipca 2019 r. do [..] października 2019 r. Jego ostatnim miejscem zamieszkania był M , co wynika z wywiadu środowiskowego. W schronisku w L przebywał bardzo krótko wobec błędnego umieszczenia go tam przez fundację, która pomogła mu wrócić z Holandii. Ze schroniska w L został przeniesiony do schroniska w B– właściwego ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania. Wójt stwierdził, że w przypadku osoby bezdomnej nie można rozważać miejsca zamieszkania w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego, zatem nie bada się jej zamiaru stałego pobytu, lecz ustala gminę ostatniego miejsca zamieszkania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość skierowany przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Mikołowie podlega odrzuceniu. Spory o właściwość mogą mieć miejsce tylko między organami administracji publicznej. W rozpoznawanym przypadku między organami jednostek samorządu terytorialnego. Stosownie do treści art. 22 § 3 pkt 2 k.p.a. z wnioskiem o rozpoznanie sporu o właściwość może wystąpić organ jednostki samorządu terytorialnego. Z treści art. 5 § 2 pkt 6 k.p.a. wynika, że organem gminy jako jednostki samorządu terytorialnego jest wójt, burmistrz, prezydent miasta oraz kierownicy służb, inspekcji i straży działający w imieniu wójta, burmistrza i prezydenta miasta. Ośrodek, jak zostało wskazane we wniosku, nie jest organem o jakim stanowi art. 5 § 2 pkt 6 k.p.a. W ogóle Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Mikołowie nie może być wnioskodawcą o rozstrzygnięcie sporu, bo nie jest organem, a tylko jednostką pomocniczą organu, jakim jest Burmistrz Miasta. Taka rola Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Mikołowie wynika z treści art. 110 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2018 r. poz. 1508 ze zm.). Organem takiego ośrodka jest kierownik, który na mocy art. 110 ust. 7 tej ustawy ma upoważnienie tylko do wydawania decyzji administracyjnych w sprawach indywidualnych z zakresu pomocy społecznej co do zadań tej pomocy należących do zadań własnych gminy. Zatem zakres działania kierownika jest określony jednoznacznie. W orzecznictwie nie budzi wątpliwości pogląd, że upoważnienie kierownika do wydawania decyzji nie wyłącza kompetencji organu wykonawczego gminy do rozstrzygania spraw (zob. wyrok NSA z dnia 27 października 2017 r., I OSK 1420/15, CBOSA), zatem nie wyłącza właściwości tego organu w tych sprawach. Konkludując stwierdzić należy, że Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Mikołowie nie jest organem jednostki samorządu terytorialnego (gminy). Jest tylko jednostką organizacyjną realizującą zadania z zakresu pomocy społecznej, a to oznacza, ze nawet gdyby z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość wystąpił kierownik tego ośrodka, co w rozpoznawanej sprawie nie ma miejsca bo wnioskodawcą jest ośrodek, to i tak wniosek pochodziłby od podmiotu nieuprawnionego, bo nie od organu jednostki samorządu terytorialnego (zob. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2017 r., I OSK 1127/16). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 15 § 2, art. 64 § 3 p.p.s.a. O zwrocie wpisu od wniosku NSA orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.