Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II GSK 979/22

II GSK 979/22 - Wyrok NSA z 2025-12-11

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
11 grudnia 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Sędzia del. WSA Karolina Kisielewicz-Sierakowska (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 2723/21 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. Sp. k. w K. na postanowienie Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia 26 sierpnia 2021 r. nr LTL-1.61.59.2021.ULC.1 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o wpisaniu lądowiska do ewidencji lądowisk oraz odmowie wznowienia postępowania administracyjnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego na rzecz A. Sp. z o.o. Sp. k. w K. 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 7 marca 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 2723/21 uwzględnił skargę A. Sp. z o.o. Sp. k. w K. i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935), uchylił zaskarżone postanowienie Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z 26 sierpnia 2021 r. (nr LTL-1.61.59.2021.ULC.1) oraz poprzedzające je postanowienie z 2 lipca 2021 r. (nr LTL-1.61.19.2021.ULC.2) o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji tego organu z 6 lutego 2012 r. (nr ULC-LTL-1/511-0030/03/12) o wpisaniu lądowiska "[...]" na działce nr [...] obr. [...], woj. [...], do ewidencji lądowisk oraz odmowie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej tą decyzją i zasądził od Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego na rzecz Spółki zwrot kosztów postępowania. Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że w dniu 20 kwietnia 2021 r. Spółka zwróciła się do Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z wnioskami o stwierdzenie nieważności jego decyzji z 6 lutego 2012 r., na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, pkt 5 i pkt 7 k.p.a. oraz o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej tą decyzją, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1, pkt 5 i pkt 6 k.p.a., wskazując m. in. na wyznaczenie ścieżki nalotu przez obszar działek ew. nr [...] i [...] z obr. [...], na których realizowana jest inwestycja budowlana (budynek mieszkalny wielorodzinny). Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego postanowieniem z 2 lipca 2021 r. wydanym na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., odmówił Spółce wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji oraz odmówił wznowienia postępowania w niniejszej sprawie, wywodząc, że w świetle art. 93 ust. 2 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (Dz. U. z 2020 r., poz. 1970 ze zm.), nie posiada ona legitymacji do występowania o wszczęcie tych postępowań nadzwyczajnych. Organ podał, że stosownie do tego przepisu, stroną postępowania w przedmiocie wpisu lądowiska do ewidencji lądowisk jest wyłącznie podmiot występujący o wpis lądowiska do ewidencji, legitymujący się zgodą właściciela nieruchomości, na której to lądowisko się znajduje. Stroną postępowania nie jest zatem ani właściciel nieruchomości, na której obiekt jest zlokalizowany, ani też właściciele lub posiadacze nieruchomości sąsiednich. Po rozpoznaniu wniosku skarżącej o ponowne rozpoznanie sprawy, Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego postanowieniem z 26 sierpnia 2021 r., utrzymał w mocy swoje dotychczasowe rozstrzygnięcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 7 marca 2022 r. nie podzielił tego stanowiska Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego i stwierdził, że art. 93 ust. 2 Prawa lotniczego wskazuje jedynie na podmiot uprawniony do złożenia wniosku o wpis lądowiska do ewidencji lądowisk, natomiast interes prawny strony w postępowaniu o zgłoszenie lądowiska do ewidencji lądowisk należy oceniać z uwzględnieniem art. 28 k.p.a. W dalszej części uzasadnienia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że właścicielowi nieruchomości, na której ma być urządzone lądowisko przysługuje ochrona prawna. Skarżącej przysługuje zatem w tej sprawie interes prawny i powinna mieć zapewnione prawo udziału w postępowaniu na każdym jego etapie. Na tę okoliczność Sąd powołał się na wyrok NSA z 28 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 1347/13 (LEX nr 1769177). W związku z tym zalecił organowi, aby ten ponownie rozpoznając żądania strony przyjął, że interes prawny w postępowaniu o zgłoszenie lądowiska może być wywodzony z prawa własności. Sąd pierwszej instancji dodał, że wystosowane przez skarżącego żądania dotyczyły dwóch odrębnych postępowań. Załatwienie ich w jednym postanowieniu samo w sobie nie stanowi wady procesowej. Niemniej jednak, jak trafnie wskazano w skardze, przyjęciu takiej koncepcji towarzyszyć powinno sporządzenie motywów adekwatnych do każdego z zawartych w jednym akcie rozstrzygnięć. Odmienne przesłanki wszczęcia każdego z analizowanych w tej sprawie trybów nakazują osobne ustosunkowanie się do żądania wszczęcia każdego z nich. Z powinności tej organ się nie wywiązał. Dlatego też organ weryfikując zasadność wniosków weźmie pod uwagę podstawy wznowienia i stwierdzenia nieważności analizując je odrębnie. Na tym etapie jest przedwczesnym rozważanie tego, czy decyzja organu z 6 lutego 2021 r. była dotknięta wadami kwalifikowanymi stanowiącymi podstawę do stwierdzenia jej nieważności, bądź też czy zachodzą podstawy do jej uchylenia w trybie wznowienia postępowania. Organ obowiązany jest kwestie te rozstrzygnąć samodzielnie, mając wszakże na uwadze niekonkurencyjność tych trybów. Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego wywiódł skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu pierwszej instancji, zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości na podstawie art. 188 p.p.s.a. i oddalenie skargi A. Sp. z o.o. Sp. k. w K., ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasadzenie od skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania. Wnoszący skargę kasacyjną zarzucił Sądowi I instancji : 1. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a., art.134 p.p.s.a. art. 61a § 1, art. 149 § 3, art. 157 § 2 w zw. z art. 28, art. 7 i art. 77 k.p.a., art. 93 ust. 2 w zw. z art. 2 pkt 5, art. 93 ust. 1 pkt 1-2, art. 93 ust. 4, ust. 5 i ust. 7 ustawy Prawo lotnicze w zw. z § 2 ust. 1, ust. 2 lit. a-p, lit. q tiret 1-3, lit. r tiret 1-6, lit. s i lit. t, ust. 3 pkt 1, pkt 2 i pkt 3 lit. a- c rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lipca 2013 r. w sprawie ewidencji lądowisk (Dz.U. z 2013 r. poz. 795), poprzez naruszenie obowiązku kontroli działalności administracji publicznej polegające na nierozpoznaniu istoty sprawy oraz brak odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do pojęcia strony i związanego z nim interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie wpisania lądowiska "[...]" do ewidencji lądowisk oraz w postępowaniu nadzwyczajnym wobec tego postępowania, (o wznowienie postępowania i stwierdzenia nieważności), w tym brak odniesienia się do przepisów ustawy Prawo lotnicze oraz zebranego materiału dowodowego, b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 61a § 1, art. 149 § 3, art. 157 § 2 w zw. z art. 28, art. 7 i art. 77 k.p.a., art. 93 ust. 2, ust. 1 pkt 1-2, art. 93 ust. 4, ust. 5 i ust. 7 ustawy Prawo lotnicze w zw. z § 2 ust. 1, ust. 2 lit. a-p, lit. q tiret 1-3, lit. r tiret 1-6, lit. s i lit. t, ust. 3 pkt 1, pkt 2 i pkt 3 lit. a-c rozporządzenia w sprawie ewidencji lądowisk, poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym uchyleniu kontrolowanego postanowienia i postanowienia go poprzedzającego wskutek błędnego przyjęcia, że stroną w postępowaniu w sprawie wpisu lądowiska "[...]" do ewidencji lądowisk oraz w postępowaniu nadzwyczajnym wobec niego, w sprawie wznowienia postępowania oraz w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jest właściciel nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której zlokalizowane jest lądowisko, c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 61a § 1, art. 145 § 1 pkt 4, art. 149 § 3, art. 157 § 2 w zw. z art. 28, art. 7 i art. 77 k.p.a., art. 93 ust. 2, ust. 1 pkt 1-2, art. 93 ust. 4, ust. 5 i ust. 7 ustawy Prawo lotnicze w zw. z § 2 ust. 1, ust. 2 lit. a-p, lit. q tiret 1-3, lit. r tiret 1-6, lit. s i lit. t, ust. 3 pkt 1, pkt 2 i pkt 3 lit. a-c rozporządzenia w sprawie ewidencji lądowisk, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym uchyleniu kontrolowanego postanowienia i postanowienia je poprzedzającego wskutek błędnego przyjęcia, że Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego pominął A. sp. z o.o. sp. k. jako stronę postępowania o wpis lądowiska "[...]" do ewidencji lądowisk i w postępowaniu z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o wpisie tego lądowiska do ewidencji lądowisk oraz o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją, d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 61a § 1, art. 145 § 1 pkt 4, art. 149 § 3, art. 157 § 2 w zw. z art. 28, art. 7 i art. 77, art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a., art. 93 ust. 2, ust. 1 pkt 1-2, art. 93 ust. 4, ust. 5 i ust. 7 ustawy Prawo lotnicze w zw. z § 2 ust. 1, ust. 2 lit. a-p, lit. q tiret 1- 3, lit. r tiret 1-6, lit. s i lit. t, ust. 3 pkt 1, pkt 2 i pkt 3 lit. a-c rozporządzenia w sprawie ewidencji lądowisk, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym uchyleniu kontrolowanego postanowienia i postanowienia go poprzedzającego wskutek przyjęcia, że pomimo braku interesu prawnego po stronie A. sp. z o.o. sp. k. należało na wniosek tego podmiotu wszcząć postępowania nadzwyczajne (o wznowienie oraz stwierdzenie nieważności); e) art. 141 § 4 w zw. z art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 93 ust. 2, ust. 1 pkt 1-2, art. 93 ust. 4, ust. 5 i ust. 7 ustawy Prawo lotnicze w zw. z § 2 ust. 1, ust. 2 lit. a-p, lit. q tiret 1-3, lit. r tiret 1-6, lit. s i lit. t, ust. 3 pkt 1, pkt 2 i pkt 3 lit. a-c rozporządzenia w sprawie ewidencji lądowisk, poprzez odmowę oceny prawnej przesłanek uznania za stronę postępowania, prowadzonego na podstawie art. 93 ust. 2 Prawa lotniczego w zw. z § 2 ust. 2 i 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji lądowisk, oraz wobec postępowania nadzwyczajnego z wniosku spółki A. o stwierdzenie nieważności decyzji o wpisie lądowiska "[...]" do ewidencji lądowisk i o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją, którą to ocenę Prezes Urzędu weźmie pod uwagę przy ponownym rozpoznaniu sprawy, jak również brak dyrektyw co do dalszego postępowania; f) art. 141 § 4 w zw. z art. 133 p.p.s.a. i art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez brak dokładnego umotywowania i uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia, które dawałoby rękojmię, że WSA dołożył należytej staranności przy jego podjęciu. g) art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 166 oraz art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a., poprzez brak dokładnego umotywowania i uzasadnienia wydanego orzeczenia w zakresie rozstrzygnięcia o zasądzeniu kosztów postępowania; 2. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 28 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 4, art. 149 § 3, art. 157 § 2 k.p.a. w zw. z art. 21 i art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 2020 r. poz. 1740 z późn. zm.) w zw. z art. 93 ust. 2, art. 2 pkt 5, art. 93 ust. 1 pkt 1-2, art. 93 ust. 4, ust. 5 i ust. 7 ustawy Prawo lotnicze w zw. z § 2 ust. 1, ust. 2 lit. a-p, lit. q tiret 1-3, lit. r tiret 1-6, lit. s i lit. t, ust. 3 pkt 1, pkt 2 i pkt 3 lit. a-c rozporządzenia w sprawie ewidencji lądowisk, poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że posiadanie prawa własności nieruchomości legitymuje właściciela do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie wpisu lądowiska do ewidencji lądowisk oraz w postępowaniu wobec niego nadzwyczajnym, niezależnie od wykazania interesu prawnego, którego źródłem jest norma prawna wyrażająca uprawnienie bądź obowiązek, którego konkretyzacja nastąpić ma w toczącym się postępowaniu administracyjnym. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor podniósł, że WSA winien był wyczerpująco wyjaśnić sprawę i na podstawie całokształtu materiału dowodowego i w oparciu o art. 93 ust. 2 ustawy Prawo lotnicze w zw. § 2 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 pkt 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji lądowisk, dokonać należytej oceny prawnej co do posiadania przez skarżącą Spółkę interesu prawnego w postępowaniach nadzwyczajnych tj. o stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie wpisu lądowiska "[...]" do ewidencji lądowisk oraz sprawie wznowienia postępowania zakończonego tą decyzją. Należyte wywiązanie się z tych obowiązków, zdaniem skarżącego kasacyjnie organu, powinno doprowadzić Sąd I instancji do stwierdzenia, że właściciel nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której zlokalizowane jest lądowisko nie posiada interesu prawnego do zainicjowania postępowań nadzwyczajnych w niniejszej sprawie, a w konsekwencji do oddalenia skargi. Wnoszący skargę kasacyjną dodał, że normy prawa cywilnego mogą legitymować do udziału w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym, jeżeli można z nich wywieść uprawnienie lub obowiązek konkretyzowany w prowadzonym postępowaniu. a w świetle tego Prezes Urzędu prawidłowo nie dopatrzył się interesu prawnego właściciela nieruchomości sąsiadującej z lądowiskiem w postępowaniu w sprawie wpisu lądowiska "[...]" do ewidencji lądowisk oraz prawidłowo odmówił wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją z 6 lutego 2012 r. oraz wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji. A. Sp. z o.o. Sp. k. w K. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy przypomnieć, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej oznacza, że po pierwsze, Sąd ten nie może poddać kontroli niezaskarżoną część orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego i po drugie, że jest w pełni związany podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd pierwszej instancji. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną w jej granicach, wyznaczonych przez stronę skarżącą poprzez zarzuty sformułowane w skardze kasacyjnej. W skardze kasacyjnej, w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., skarżący kasacyjnie podniósł m. in. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na jego wynik, tj. art. 7, art.. 77, art. 61a § 1, art. 149 § 3, art. 157 § 2 w zw. z art. 28 k.p.a. oraz art. 1 § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a., art. 141 § 4 i art. 134 p.p.s.a., polegające na zaniechaniu rozpoznania przez Sąd istoty sprawy - dokonania oceny tego, czy Spółce przysługuje interes prawny do inicjowania postępowań nadzwyczajnych w sprawie wpisania lądowiska do ewidencji lądowisk. Z drugiej jednak strony, w ramach tej podstawy kasacyjnej zarzucono Sądowi pierwszej instancji nieprawidłowe uznanie (ocenę), że Spółce przysługuje interes prawny w postępowaniach nadzwyczajnych jako właścicielowi nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością na której zlokalizowane jest lądowisko. Zarzuty naruszenia prawa procesowego zostały powiązane ściśle z naruszeniem prawa materialnego, a ich argumentacja jest w zasadzie tożsama. Istota sporu prawnego rozpatrywanej sprawy, a także sposób sformułowania zarzutów oraz ich wzajemne powiązanie powodują konieczność łącznego ich rozpatrzenia. Spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy tego, czy Spółka posiada interes prawny w zainicjowaniu postępowań nadzwyczajnych, zakończonych decyzją Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z 6 lutego 2012 r. w sprawie wpisania lądowiska "[...]" do ewidencji lądowisk. Sąd pierwszej instancji w kontrolowanym wyroku zarzucił organom, że jako podstawę oceny interesu prawnego Spółki przyjęły wyłącznie art. 93 ust. 2 ustawy Prawo lotnicze i stwierdził, że interes ten należy badać w oparciu o art. 28 k.p.a. Organ wnoszący skargę kasacyjną argumentował natomiast, że Sąd pierwszej instancji wadliwie ustalił, że Spółka jest właścicielem nieruchomości, na której znajduje się lądowisko i wywodził, że Spółka jako właściciel nieruchomości sąsiadującej z tą nieruchomością, w świetle art. 28 k.p.a., nie ma interesu prawnego do udziału w postępowaniach administracyjnych w charakterze strony. Zdaniem NSA, zaskarżony wyrok, mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Zgodnie z art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną nie tylko wtedy, gdy nie ma ona usprawiedliwionych podstaw, ale także wówczas, gdy zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, ponieważ po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu, sentencja orzeczenia nie uległaby zmianie (por. np. wyroki NSA z: 18 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 207/04, z 12 lipca 2012 r., sygn. akt II GSK 369/11, z 27 września 2012 r., sygn. akt II GSK 1164/11). Przede wszystkim prawidłowe jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, że art. 93 ust. 2 Prawa lotniczego, zgodnie z którym lądowiska podlegają wpisowi do ewidencji lądowisk, prowadzonej przez Prezesa Urzędu, na wniosek zgłaszającego lądowisko posiadającego zgodę posiadacza nieruchomości, na której znajduje się lądowisko, po uzyskaniu pozytywnej opinii instytucji zapewniającej służby ruchu lotniczego i właściwej miejscowo gminy (wójta, burmistrza, prezydenta miasta), nie określa w sposób wyczerpujący kręgu podmiotów biorących udział w postępowaniu mającym za przedmiot wpis lądowiska do ewidencji. Ten przepis wskazuje wyłącznie na podmiot uprawniony do wystąpienia z wnioskiem o wpis lądowiska do ewidencji lądowisk. NSA podziela również zapatrywanie tego Sądu, że interes prawny w takich sprawach należy ustalać w oparciu o art. 28 k.p.a., który przymiot strony w postępowaniu wszczętym z urzędu lub na wniosek innej osoby przyznaje każdemu, czyjego interesu prawnego lub obowiązku ono dotyczy. O istnieniu interesu prawnego rozstrzygają przepisy prawa materialnego, powszechnie obowiązującego. Należy jednak dodać, że interes prawny warunkujący przymiot strony definiuje się w judykaturze jako osobisty, konkretny i aktualny, który może być realizowany na podstawie określonego przepisu, bezpośrednio wiążący się z indywidualnie i prawnie chronioną sytuacją strony; istnieje on wówczas, gdy zachodzi związek o charakterze materialnoprawnym, między obowiązującą normą prawa administracyjnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu na gruncie administracyjnym (por. m.in. J. Borkowski w: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa, 1998 r., str. 235, wyroki NSA z 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1874/11 i sygn. akt I OSK 1957/11). W rozpatrywanej sprawie organ administracji dokonał błędnej wykładni art. 93 ust. 2 ustawy Prawo lotnicze i w związku z tym stwierdził, że skoro skarżąca Spółka nie jest podmiotem zgłaszającym lądowisko do ewidencji lądowisk, to nie posiada legitymacji do wystąpienia z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji o wpisaniu lądowiska do ewidencji lądowisk oraz o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją. W konsekwencji nie poczynił żadnych ustaleń odnośnie legitymacji skarżącej Spółki do wystąpienia z tymi żądaniami, w oparciu o art. 28 k.p.a. Z tego powodu uchylenie w zaskarżonym wyroku WSA w Warszawie postanowień o odmowie wszczęcia tych postępowań, jest prawidłowe. Sąd pierwszej instancji wypowiedział się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w kwestii interesu prawnego Spółki w tej sprawie, stwierdził bowiem, że "skarżącemu (spółce) przysługuje w tej sprawie interes prawny i powinien on mieć zapewnione prawo udziału w postępowaniu w każdym jego etapie". Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest jednak prawidłowe uzasadnienie tego rozstrzygnięcia w zakresie, w jakim Sąd I instancji potraktował Spółkę jako właściciela nieruchomości, na której zlokalizowane jest lądowisko i już z tego statusu wywiódł interes prawny w rozpatrywanej sprawie. Pomijając już to, że z akt sprawy wynika (na co zwrócono uwagę w skardze kasacyjnej), że Spółka nie jest właścicielem nieruchomości na której zlokalizowane jest lądowisko, należy jeszcze raz podkreślić, że nie istnieje automatyczna zależność pomiędzy własnością a interesem prawnym w rozumieniu prawa administracyjnego. O interesie prawnym w tym znaczeniu świadczy istnienie wpływu kwestionowanego rozstrzygnięcia na sytuację prawną indywidualnego podmiotu w sferze administracyjnoprawnej, a nie sam tytuł własności nieruchomości, której to rozstrzygnięcie dotyczy (por. wyrok NSA z 28 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 1347/13) . Dlatego też należy uzupełnić zalecenia Sądu I instancji kierowane do organu ponownie rozpatrującego sprawę, że przyjęcie interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym wpisu lądowiska do rejestru na podstawie prawa własności wymaga ustalenia istnienia wyżej przedstawionego związku pomiędzy decyzją o wpisie lądowiska do rejestru, a sytuacją Spółki na gruncie prawa administracyjnego. Z tych wszystkich względów zarzuty skargi kasacyjnej, wskazujące na naruszenie przez Sąd I Instancji przepisów prawa procesowego oraz prawa materialnego (ustawy Prawo lotnicze i rozporządzenia w sprawie ewidencji lądowisk), nie zasługują na uwzględnienie. Nie jest również uzasadniony zarzut naruszenia art. 134 p.p.s.a., który w § 1 stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. O jego naruszeniu można byłoby mówić, gdyby Sąd I instancji wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo - mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku - nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które sąd pierwszej instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu (por. wyroki NSA: z 27 stycznia 2023 r., sygn. akt II GSK 561/22, z 8 maja 2024 r., sygn. akt I GSK 1591/20, z 17 maja 2024 r., sygn. akt III OSK 4309/21, z 26 września 2024 r., sygn. akt III OSK 4/23). Autor skargi kasacyjnej takich okoliczności jednak nie wskazał, zaś treść skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że zamierzał poprzez wskazanie na naruszenie tego przepisu, podważyć dokonaną przez Sąd I instancji ocenę legitymacji Spółki do inicjowania postępowań nadzwyczajnych. Przepis ten jednak takiemu celowi nie służy (por. np. wyrok NSA z 4 lipca 2017 r., sygn. akt II FSK 1555/15). Z kolei przepis art. 141 § 4 p.p.s.a., którego naruszenie zarzucono Sądowi pierwszej instancji, określa niezbędne elementy, jakie powinno zawierać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku, to jest: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a ponadto, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji wskazania co do dalszego postępowania. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że za pomocą tego zarzutu nie można zwalczać przyjętej przez Sąd podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, czy też stanowiska co do wykładni lub zastosowania prawa materialnego. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. zasadniczo wówczas, gdy uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia lub sporządzone jest w taki sposób uniemożliwiający jego kontrolę instancyjną (por. np. uchwała składu 7 sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, wyroki NSA z 17 czerwca 2025 r., sygn. akt II GSK 138/25, z 24 czerwca 2025 r., sygn. akt II GSK 2631/21, z 29 lipca 2025 r., sygn. akt III OSK 774/22). Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, jaki stan faktyczny został w tej sprawie przyjęty przez Sąd, dokonano też jego oceny, jak również zawarto rozważania dotyczące wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego i procesowego. W zaskarżonym wyroku Sąd pierwszej instancji ograniczył się wprawdzie do powołania art. 200 P.p.s.a. (w myśl którego w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw) i nie wskazał jaka kwota w zasądzonych od organu na rzecz skarżącej kosztach postępowania stanowi wpis, a jaka wynagrodzenie pełnomocnika, co stanowi naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., jednak nie ma to wpływu na treść rozstrzygnięcia. Sąd ten bowiem prawidłowo zasądził na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, uwzględniając uiszczony wpis od skargi (200 zł), opłatę skarbową od dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika (480 zł), ustalone według stawki z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1935). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy procesowej oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Zasądzona od Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego na rzecz A. Sp. z o.o. Sp. k. w K. kwota stanowi wynagrodzenie radcy prawnego za sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Informacje o sprawie

Data wpływu
9 czerwca 2022
Symbol z opisem
6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne
Lotnicze prawo Administracyjne postępowanie Uzasadnienie Koszty sądowe
Skarżony organ
Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego
Sędziowie
Andrzej Skoczylas /przewodniczący/ Elżbieta Czarny-Drożdżejko Karolina Kisielewicz-Sierakowska /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny