II GSK 934/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku N. G. i G. G. o uzupełnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2022 r., sygn. akt II GSK 934/19 w zakresie zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w sprawie ze skargi kasacyjnej P. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 kwietnia 2019 r. sygn. akt III SA/Gd 145/19 w sprawie ze skargi N. G. i G. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 2 stycznia 2019 r., nr SKO Gd/3357/18 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych postanawia: oddalić wniosek.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 30 listopada 2022 r., sygn. akt II GSK 934/19, oddalił skargę kasacyjną P. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt III SA/Gd 145/19, w sprawie ze skargi N. G. i G. G. (dalej zwanych "wnioskodawcami") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 2 stycznia 2019 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Odpis wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 listopada 2022 r., został doręczony pełnomocnikowi wnioskodawców 4 kwietnia 2023 r. Wnioskiem z 6 kwietnia 2023 r. pełnomocnik wnioskodawców wniósł o uzupełnienie powyższego wyroku o rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania, pomimo złożonego w tym zakresie wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie znajduje usprawiedliwionych podstaw, wobec czego nie mógł zostać uwzględniony. Stosownie do treści art. 157 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej zwanej "p.p.s.a."), strona może w ciągu 14 dni od doręczenia wyroku z urzędu, zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Należy zauważyć, że w niniejszej sprawie wniosek o uzupełnienie wyroku NSA – w zakresie kosztów postępowania, został złożony przez stronę w przewidzianym przez ustawę terminie. Należy zatem rozpatrzeć, czy wnioskodawcom przysługiwał zwrot kosztów postępowania. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. na stronach ciąży obowiązek ponoszenia kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie. Według tej zasady, każdą stronę obciążają poniesione przez nią koszty postępowania związane z jej udziałem w postępowaniu bez prawa domagania się zwrotu tych kosztów od innej strony. Odnosi się ona zarówno do postępowania przed sądem pierwszej instancji, jak i postępowania przed sądem drugiej instancji. Wyjątki od tej zasady, stanowiące podstawę do orzekania o zwrocie kosztów między stronami zostały ściśle unormowane w art. 200, 201, 203 i 204 p.p.s.a., poprzez powiązanie orzekania o zwrocie kosztów postępowania między stronami z tym, jakim orzeczeniem kończy się postępowanie sądowe. Art. 204 p.p.s.a. stanowi, że w razie oddalenia skargi kasacyjnej strona, która wniosła skargę kasacyjną, obowiązana jest zwrócić niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez skarżącego, jeżeli zaskarżono skargą kasacyjną wyrok sądu pierwszej instancji uwzględniający skargę. Natomiast zgodnie z art. 205 § 2 do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się: wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika (jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego), koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. W stanie faktycznym przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że profesjonalny pełnomocnik wnioskodawców (radca prawny), złożył w sprawie odpowiedź na skargę kasacyjną, lecz uczynił to z uchybieniem wymogów wskazanych w art. 66 § 1 p.p.s.a., w związku z czym została ona mu zwrócona. W październiku 2020 r. pełnomocnik wnioskodawców wniósł pismo (datowane na 26 października 2020 r.) zatytułowane "Wniosek pełnomocnika skarżących N. G. i G. G. w przedmiocie wyrażenia zgody na złożenie pisma przygotowawczego wraz z pismem przygotowawczym skarżących", w którym zawarł m.in. wniosek o zasądzenie na rzecz wnioskodawców kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego wg. norm przepisanych. Pismo spełniało wymogi wynikające z art. 66 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z § 14 ust.1 pkt 2 ppkt a – c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 265) zwrot kosztów profesjonalnemu pełnomocnikowi – w sprawach przed sądami administracyjnymi – przysługuje z tytułu: 1) za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym; 2) za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej; 3) za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Jak wynika z protokołu rozprawy NSA, na rozprawie 30 listopada 2023 r. w imieniu wnioskodawców nikt się nie stawił – pełnomocnik o terminie rozprawy powiadomiony był prawidłowo. Nie ma zatem podstaw, aby zasądzić wnioskodawcom zwrot kosztów zastępstwa procesowego za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Nie ma też podstaw aby przyznać wnioskodawcom zwrot poniesionych niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego z tytułu wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Zgodnie bowiem z przepisem art. 179 p.p.s.a., strona, która nie wniosła skargi kasacyjnej, może wnieść do wojewódzkiego sądu administracyjnego odpowiedź na skargę kasacyjną w terminie czternastu dni od doręczenia jej skargi kasacyjnej. Na gruncie powołanego przepisu, w zakresie wniosku o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego zamieszczonego w odpowiedzi na skargę kasacyjną, ukształtował się jednoznaczny pogląd, że wniosek o zasądzenie kosztów postępowania nie podlega uwzględnieniu, gdy odpowiedź na skargę kasacyjną została złożona po upływie 14 dni od doręczenia skargi kasacyjnej, a więc po upływie terminu określonego w art. 179 p.p.s.a. (por. wyrok NSA: z 14 września 2021 r., sygn. akt II OSK 2173/19 i z 26 września 2018 r., sygn. akt II OSK 2309/16 treść tych orzeczeń dostępna jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Mając na uwadze datę doręczenia pełnomocnikowi skarżącego odpisu skargi kasacyjnej stwierdzić należy, że termin do niewadliwego wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną upływał 22 lipca 2019 r. Wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną po upływie terminu do dokonania tej czynności, jak już stwierdzono, stanowiło uchybienie terminowi z art. 179 p.p.s.a., wobec czego wniosek o zwrot kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, nie mógł zostać przez Naczelny Sąd Administracyjny, przy wyrokowaniu 30 listopada 2022 r., uwzględniony. Z tych przyczyn nie zasługiwał na uwzględnienie wniosek o uzupełnienie powołanego wyroku NSA o postanowienie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 157 § 1 i 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.