II GSK 848/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku W.D. o zawieszenie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie ze skargi kasacyjnej W.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 2087/22 w sprawie ze skargi W.D. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia 7 czerwca 2022 r. nr EA-b-839/510/22 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej postanawia: odmówić zawieszenia postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA, sąd pierwszej instancji) wyrokiem z 28 listopada 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 2087/22 oddalił skargę W.D. na postanowienie Komendanta Głównego Policji (dalej: Komendant, organ odwoławczy) z 7 czerwca 2022 r. o odmowie wznowienia postępowania w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej. Skargę kasacyjną od tego wyroku złożył W.D. (dalej: skarżący) zaskarżając go w całości i wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz wznowienie przez sąd postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Komendanta Głównego Policji z 17 lutego 2021 r. nr EA-b-223/82/22 oraz zobowiązanie Komendanta do zawieszenia wznowionego przez sąd postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 4 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735; dalej: k.p.a.), względnie art. 98 k.p.a., do czasu prawomocnego rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania zakończonego przed Sądem Rejonowym w Z. II Wydział Karny prawomocnym wyrokiem z [...] listopada 2019 r. sygn. akt: [...]; gdyż rozstrzygnięcie tej sprawy wywiera istotny wpływ na wydanie decyzji dotyczącej cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej; rozpoznanie skargi na rozprawie i zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant wniósł o jej oddalenie w całości, rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Pismem z 5 kwietnia 2023 r. skarżący wniósł, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1, względnie art. 192 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: p.p.s.a.) o zawieszenie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym postępowania wszczętego jego skargą kasacyjną złożoną od wyroku WSA w Warszawie z 28 listopada 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 2087/22 "do czasu prawomocnego rozpoznania wniosku skarżącego o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Komendanta Głównego Policji z 17 lutego 2021 r. nr EA-b-223/82/22". W uzasadnieniu skarżący wskazał, że wniosek podyktowany jest okolicznością, iż w razie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją z 17 lutego 2022 r. niniejsze postępowanie okaże się bezprzedmiotowe i będzie podlegało umorzeniu. Z tej przyczyny sąd powinien w pierwszej kolejności rozpoznać skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie w sprawie pod sygnaturą akt VI SA/Wa 2087/22 dotyczącą wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją z 17 lutego 2022 r. Dopiero wskutek prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego, sąd orzeknie bądź o umorzeniu niniejszego postępowania, bądź orzeknie w przedmiocie zarzutów skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o zawieszenie postępowania jest niezasadny. Skarżący wniósł o zawieszenie, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 lub art. 192 p.p.s.a., "postępowania ze skargi od wyroku WSA w Warszawie z 28 listopada 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 2087/22", którym sąd oddalił skargę strony na postanowienie Komendanta Głównego Policji z 7 czerwca 2022 r. utrzymujące w mocy postanowienie własne z 13 kwietnia 2022 r. o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją tego organu z 17 lutego 2022 r. cofającą pozwolenie na posiadanie przez skarżącego broni palnej bojowej do celu ochrony osobistej wskutek skazania go przez Sąd Rejonowy w Z. II Wydział Karny prawomocnym wyrokiem z [...] listopada 2019 r. sygn. akt [...]. Skarżący w uzasadnieniu wniosku podał, że 15 lutego 2022 r. wniósł o wznowienie postępowania karnego w sprawie zakończonej wyrokiem o sygn. akt [...] i w jego ocenie rozstrzygnięcie w sprawie wniosku o wznowienie postępowania karnego ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej z uwagi na fakt, iż wskutek wznowienia postępowania karnego, prawomocny wyrok z [...] listopada 2019 r. może zostać uchylony, a zatem może zostać uchylona podstawa cofnięcia skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni palnej w trybie art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz. U. z 2020 roku, poz. 955; dalej: u.b.a.). Zgodnie z treścią art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Sąd może zawiesić postępowanie jeżeli ujawni się czyn, którego ustalenie w drodze karnej lub dyscyplinarnej mogłoby wywrzeć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej (art. 125 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Należy podkreślić, że w obu przywołanych przepisach zawieszenie postępowania pozostawione jest uznaniu sądu orzekającego w sprawie. Cytowany przepis przewiduje fakultatywne zawieszenie postępowania, ustawodawca użył bowiem słów "może zawiesić", a nie "zawiesza". Nie powoduje on konieczności zawieszenia postępowania w każdej sprawie, która ze sobą pozostaje w związku, a jedynie możliwość, którą winien dokładnie rozważyć sąd. W orzecznictwie NSA wskazuje się, że aby móc zastosować art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., między daną sprawą sądowoadministracyjną a innym postępowaniem musi istnieć związek tego rodzaju, że wynik już toczącego się postępowania będzie miał charakter prejudycjalny dla sprawy, która ma być zawieszona. Rozstrzygnięcie w tej drugiej sprawie tylko wtedy będzie upoważniało do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, kiedy podjęte w niej rozstrzygnięcie będzie miało decydujące znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej, która ma być zawieszona (zob. postanowienia NSA: z 28 lutego 2012 r., sygn. akt I GZ 27/12; z 6 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 304/12; a także wyroki NSA: z 15 września 2017 r., sygn. akt I GSK 613/17; z 12 lutego 2021 r., sygn. akt I FSK 1560/20; wszystkie orzeczenia publ. w CBOSA). Związek między postępowaniami, o których mowa w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., powinien być realny, rzeczywisty, faktyczny i bezpośredni (postanowienie NSA z 23 października 2008 r., sygn. akt II GZ 249/08). Należy zauważyć, że nawet gdy istnieje zależność pomiędzy postępowaniem, które ma być zawieszone, a innym postępowaniem administracyjnym, sądowoadministracyjnym, sądowym, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej, sąd rozważający możliwość zawieszenia postępowania powinien mieć na względzie celowość takiego rozstrzygnięcia (por. postanowienie NSA z 27 kwietnia 2021 r., sygn. akt II GSK 524/21). Zawieszenie postępowania wiąże się ze zwłoką w załatwieniu sprawy, co ma istotne znaczenie z punktu widzenia wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prawa do sądu, a także wyrażonej w art. 7 p.p.s.a. zasady szybkości postępowania sądowoadministracyjnego. Zawieszenie postępowania winno być zatem uzasadnione względami celowości, sprawiedliwości oraz ekonomiki procesowej. Natomiast zgodnie z art. 192 p.p.s.a., z wyjątkiem przypadków określonych w art. 123-125, postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (dalej: NSA, sąd drugiej instancji) ulega zawieszeniu jedynie na zgodny wniosek stron. Powyższe uwagi natury ogólnej były niezbędne z uwagi na treść wniosku skarżącego, która zawiera znaczące niedostatki i w żaden sposób nie wyjaśnia w czym konkretnie skarżący upatruje zaistnienia przesłanek do zawieszenia postępowania zainicjowanego przez stronę wniesieniem skargi kasacyjnej od wyroku WSA z 28 listopada 2022 r. o sygn. akt VI SA/Wa 2087/22. Konstrukcja petitum wniosku skarżącego jest bowiem taka, że skarżący w postępowaniu dotyczącym odmowy wznowienia postępowania domaga się jego zawieszenia "do czasu prawomocnego rozpoznania wniosku skarżącego o wznowienie postępowania administracyjnego". Sądowi z urzędu wiadomo, że wyrokiem o sygn. akt VI SA/Wa 1186/22 wydanym również 28 listopada 2022 r. WSA w Warszawie oddalił skargę W.D. na decyzję Komendanta Głównego Policji z 17 lutego 2022 r. nr EA-b-223/82/22 w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń. Od tego wyroku skarżący wniósł skargę kasacyjną, która oczekuje na rozpoznanie przez NSA. A zatem w dacie orzekania przez NSA w sprawie wniosku skarżącego z 5 kwietnia 2023 r. o zawieszenie postępowania nie zostało prawomocnie zakończone (przed NSA) ani postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń, ani postępowanie w sprawie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją o cofnięciu pozwolenia na broń. Jednocześnie we wniosku o zawieszenie postępowania przed NSA złożonym w tej sprawie – dotyczącej odmowy wznowienia postępowania w sprawie decyzji ostatecznej z 17 lutego 2022 r., sygn. akt WSA VI SA/Wa 2087/22 – skarżący argumentuje, że zawieszenie postępowania jest zasadne z uwagi na konieczność uprzedniego rozstrzygnięcia przez NSA kwestii "wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją z 17 lutego 2022 r." wskutek czego "niniejsze postępowanie okaże się bezprzedmiotowe i będzie podlegało umorzeniu". Otóż z logicznego punktu widzenia wydaje się – na co również pośrednio wskazuje treść uzasadnienia wniosku – że intencją skarżącego było żądanie zawieszenia postępowania w przedmiocie odmowy wznowienia przez Komendanta Głównego Policji postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją tego organu o cofnięciu pozwolenia na broń do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń (sygn. akt WSA VI SA/WA 1186/22), bo tylko w takiej konfiguracji procesowej gdyby NSA uznał zasadność skargi kasacyjnej wniesionej w tamtej sprawie, co mogłoby prowadzić do uchylenia decyzji cofającej pozwolenie na broń z 17 lutego 2022 r., jednocześnie mogłoby to skutkować umorzeniem postępowania niniejszego dotyczącego odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń (zakończonego wydaniem przez Komendanta postanowienia z 7 czerwca 2022 r.). Powyższa konstatacja służy uporządkowaniu stanu sprawy, co było niezbędne wobec niejasnej i niepełnej treści rozpoznawanego wniosku i jego uzasadnienia. Niemniej jednak nie prowadzi ona do uznania zasadności złożonego wniosku. Jak wskazano na wstępie, przesłanką zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jest związek – zależność od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego (...). Z inicjatywy skarżącego przed sądem administracyjnym równolegle toczą się postępowania dotyczące 1) cofnięcia mu pozwolenia na broń w wyniku skazania strony prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie przestępstw umyślnych, a więc oceny zaistnienia przesłanek z art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a u.b.a. oraz 2) postępowanie w sprawie odmowy wznowienia tego właśnie postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń, a więc dotyczące oceny okoliczności będących postawą wniosku o wznowienie czyli uprzedniego wniosku skarżącego o wznowienie postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem skazującym za przestępstwa umyślne (wyrok Sądu Rejonowego w Z. z [...] listopada 2019 r. sygn. akt: [...]). Zakres obu tych postępowań, choć faktycznie powiązanych osobą skarżącego i skutkiem w postaci cofnięcia mu pozwolenia na broń, nie jest w ocenie NSA takim rodzajem zależności, o którym stanowi art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Należy również podkreślić, ze zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ze względu na toczące się postępowanie administracyjne, sądowoadministracyjne, sądowe (...) nie jest obligatoryjne. Wyraz "może" zawarty w dyspozycji przepisu wskazuje na to, że zawieszenie postępowania sądowego zależy od uznania sądu, w tym od przekonującego wykazania przez wnioskodawcę istnienia zależności pomiędzy postępowaniem objętym wnioskiem o zawieszenie a postępowaniem od którego wyniku mogłoby ono zależeć. W rozpoznawanej sprawie NSA stanął na stanowisku, że nie ma podstaw do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Nie zaistniały również okoliczności pozwalające na zawieszenie postępowania na podstawie art. 192 p.p.s.a. Z tych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu wniosku o zawieszenie postępowania sądowego, działając na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w związku z art. 131 i art. 193 p.p.s.a.