II GSK 799/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Jagielska (spr.) Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia del. WSA Jacek Czaja po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Sp. k. z siedzibą w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 1304/17 w sprawie ze skargi A. Sp. k. z siedzibą w L. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia prawa ochronnego na znak towarowy słowny 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz A. Sp. k. z siedzibą w L. 3417 (trzy tysiące czterysta siedemnaście) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego.

Wyrokiem z dnia 28 listopada 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 1304/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. Sp. k. z siedzibą w L. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia prawa ochronnego na znak towarowy słowny. Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia Sąd I instancji przyjął następujące ustalenia. Decyzją z dnia [...] maja 2016 r. Urząd Patentowy RP, działając na podstawie art. 153 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1410 ze zm., powoływanej dalej jako p.w.p.) odmówił przedłużenia prawa ochronnego na znak towarowy o numerze [...] na kolejny dziesięcioletni okres ochrony, bowiem uprawniona nie wniosła dopłaty za wniosek złożony po terminie. Następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. Urząd Patentowy RP, po rozpoznaniu wniosku spółki o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] maja 2016 r. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że przedmiotowy znak towarowy został zgłoszony w Urzędzie Patentowym RP w dniu 30 września 2005 r., tak więc ostatnim dniem podstawowego terminu na złożenie wniosku o przedłużenie oraz wniesienie należnych opłat był 30 września 2015 r. Jednakże uprawnionej przysługiwała możliwość złożenia wniosku o przedłużenie prawa w dodatkowym sześciomiesięcznym terminie, tj. do dnia 30 marca 2016 r. przy równoczesnym uiszczeniu dodatkowej opłaty. W niniejszej sprawie wniosek został złożony 1 października 2015 r. (data stempla pocztowego), a zatem w dodatkowym sześciomiesięcznym terminie. Opłata za kolejny okres wpłynęła na konto Urzędu w dniu 29 września 2015 r. w wysokości 1000 zł, jednak prawidłowa opłata za przedłużenie prawa ochronnego na następny dziesięcioletni okres ochrony powinna wynosić 1300 zł - 200 zł za wniosek o przedłużenie, 300 zł to dodatkowa oplata za złożenie wniosku w ciągu sześciu miesięcy po upływie okresu ochrony oraz 800 zł za dwie klasy towarowe. Odnosząc się do argumentów strony, organ stwierdził, że zestawienie przesyłek rejestrowych (opatrzone pieczątką placówki pocztowej M. z datą 1 października 2015 r.) jest jedynie zestawieniem ilościowym przesyłek przekazanych przez spółkę do nadania, jednakże brak jest potwierdzenia, że pismo dotyczące konkretnego wniosku o przedłużenie prawa ochronnego na znak towarowy [...] zostało faktycznie nadane w dniu 30 września 2015 r. Spółka wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podnosząc, że przedłożyła dokumenty potwierdzające, iż w dniu 30.09.2015 r. zostały przekazane do placówki pocztowej Firmowa Poczta dwa pisma skierowane do UPRP w celu ich nadania w dniu 30.09.2015 r. Pisma te, bez zgody skarżącej i bez jej winy, zostały nadane przez Firmową Pocztę dzień później niż zostały złożone tj. w dniu 1 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 listopada 2017 r. oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że jak wynika z daty stempla pocztowego wniosek o przedłużenie prawa ochronnego [...] na kolejny dziesięcioletni okres ochrony został złożony w dniu 1 października 2015 r., a zatem w dodatkowym sześciomiesięcznym terminie i w związku z powyższym wraz z wnioskiem winna być uiszczona dodatkowa opłata, czego skarżąca nie uczyniła. W ocenie Sądu I instancji, znajdujące się w aktach sprawy zestawienie przesyłek rejestrowych, opatrzone pieczątką placówki pocztowej M. z datą 1 października 2015 r., jest wewnętrznym zestawieniem ilościowym przesyłek przekazanych przez skarżącą do nadania. Złożenie przez skarżącą korespondencji w placówce pocztowej w dniu 30 września 2015 r., a nadanie jej przez pocztę następnego dnia jest kwestią wewnętrznych uregulowań wynikających z zawartej pomiędzy spółką a Firmową Pocztą umowy. Podnoszona przez skarżącą w skardze kwesta winy czy też zgody uprawnionego pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia. Sąd I instancji zauważył, że skarżąca nie składała na poczcie żadnej reklamacji, nie podjęła też żadnych innych działań. A. Sp. k. zaskarżyła powyższy wyrok w całości skargą kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania; a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a., art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez wadliwe wykonanie swego ustrojowego obowiązku kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez Urząd Patentowy szeregu przepisów postępowania k.p.a. 2. art. 133 § 1 p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a., art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. skutkujące rozstrzygnięciem sprawy przez Sąd I instancji bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zebrania materiału dowodowego, w tym: a) zaniechanie prawidłowego wyjaśnienia daty nadania wniosku o przedłużenie prawa ochronnego; b) zaniechanie odniesienia się do podniesionego zarzutu co do niezastosowania przez Urząd Patentowy art. 225 ust. 1 p.w.p.; c) w przypadku uznania prawidłowości ustaleń faktycznych Urzędu, zaniechanie odniesienia się przez Sąd I instancji do podniesionego zarzutu nieprzedłużenia prawa ochronnego na znak dla choćby jednej klasy, w sytuacji gdy uiszczone opłaty i wniosek o przedłużenie prawa ochronnego pozwał na takie rozstrzygniecie, i w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji Urzędu Patentowego o wygaśnięciu prawa dla wszystkich klas, nie zaś wyłącznie dla jednej klasy, d) brak należytej oceny materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy; skutkujący niedokonaniem przez Sąd I instancji prawidłowej kontroli decyzji organu administracyjnego, a przez to zaakceptowaniem naruszenia przez ten organ przepisów art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co spowodowało nieprecyzyjne ustalenie stanu faktycznego i uznanie, że skarżący nie dochował terminu do złożenia wniosku o przedłużenia prawa ochronnego na znak, a w konsekwencji doprowadziło do błędnego oddalenia skargi; 3. art. 3 § 2 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi, mimo naruszenia w toku postępowania przed organem przepisów art. 7, 8 i 9 k.p.a., a w szczególności zasady wszechstronnego zbadania materiału dowodowego oraz dokonanie prawidłowych ustaleń faktycznych w sprawie oraz należytego rozpoznania sprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca stwierdziła, że działając z należytą starannością i w dobrej wierze, w dniu 30 września 2015 r., a więc w terminie wymaganym prawem, przekazała do nadania Poczcie Polskiej przesyłkę zawierającą wniosek o przedłużenie prawa ochronnego, a w przeddzień złożenia wniosku tj. w dniu 29 września 2015 r. uiściła należną opłatę. Zdaniem skarżącej, Sąd I instancji nie dokonał należytej analizy znajdującej się w aktach sprawy koperty, w której przesłany został sporny wniosek o przedłużenie prawa ochronnego na znak towarowy. Organ nie skorzystał z uprawnienia do złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest w pełni uzasadniona i podlega uwzględnieniu. W kontrolowanej kasacyjnie sprawie Sąd I instancji zgodził się z organem, iż skarżąca uchybiła terminowi złożenia wniosku o przedłużenie prawa ochronnego na słowny znak towarowy, a jego złożenie z jednodniowym opóźnieniem bez wniesienia opłaty w podwyższonej wysokości musiało skutkować odmową przedłużenia prawa ochronnego na kolejny dziesięcioletni okres stosownie do art. 153 ust. 6 p.w.p. Spór prawny, jaki powstał w niniejszej sprawie, koncentruje się wokół prawidłowości oceny zgromadzonych w sprawie dowodów i trafności końcowego wniosku co do niezachowania terminu do uzyskania prawa do dalszej ochrony znaku towarowego [...]. W sprawie nie jest sporne, że 30 września 2015 r. był ostatnim dniem terminu ochrony - właściwym jednocześnie dla złożenia wniosku o przedłużenie ochrony i wniesienia należnej opłaty. Skarżąca Spółka podkreślała, iż wniosek o przedłużenie ochrony złożony zostały wraz z pakietem innych pism w placówce pocztowej Firmowa Poczta w M. w dniu 30 września 2015 r., jednak nadany, poza wiedzą i zgodą skarżącej, dnia następnego tj. 1 października 2015 r. Jak stwierdził Sąd, "złożenie przez skarżącą korespondencji w placówce pocztowej w dniu 30 września 2015 r. a nadanie jej przez pocztę następnego dnia jest kwestią wewnętrznych uregulowań wynikających z zawartej pomiędzy spółką a Firmową Pocztą umowy". Zdaniem Sądu I instancji, kwestia braku zgody Spółki na nadanie przez pocztę przesyłki w dniu następnym jest dla rozstrzygnięcia bez znaczenia. Stanowisko Sądu nie jest prawidłowe, podobnie jak nieprawidłowe jest zaprezentowane w zaskarżonej decyzji stanowisko organu, który nie kwestionując faktu przekazania do nadania w placówce pocztowej w M. przesyłek według zestawienia ilościowego, za decydujące uznał brak potwierdzenia, że pismo stanowiące wniosek o przedłużenie prawa ochronnego zostało nadane 30 września 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, iż za ugruntowany w orzecznictwie i doktrynie należy uznać pogląd, iż w przypadku nadania pisma za pośrednictwem polskiej poczty - operatora publicznego termin jest zachowany, gdy pismo zostało złożone w ostatnim dniu terminu do godziny 24.00 (B. Adamiak [w:] B. Adamiak J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 11 wyd., str. 279). Przyjąć należy, iż skoro zgodnie z treścią art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1041), przez nadanie rozumieć należy polecenie doręczenia przesyłki pocztowej (...) zgodnie z umową o świadczenie usługi pocztowej, to złożenia pisma w placówce tej poczty – niezależnie od tego, czy zostaje złożone samodzielnie, czy wraz z pakietem innych przesyłek - nie można traktować inaczej, niż jako polecenia doręczenia (podobnie: R. Stankiewicz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego; wyd. 5, str. 571; Wyd. C.H.Beck 2018 r.). Sąd I instancji, oddalając skargę, nie stwierdził naruszenia przez organ przepisów postępowania, uznając iż analiza i ocena okoliczności sprawy zostały przeprowadzone prawidłowo. Tego poglądu Sądu nie podziela Naczelny Sąd Administracyjny. Jak wynika z akt sprawy, a co jest niesporne, skarżąca Spółka A. zachowała termin do wniesienia opłaty za kolejny okres ochrony znaku, bowiem wniosła ją w dniu 29 września 2015 roku tzn. na dzień przed upływem dotychczasowego okresu. Natomiast sam wniosek o przedłużenie prawa ochronnego do znaku [...] Spółka przekazała zbiorczo do nadania wraz z innymi pismami w placówce Poczty Polskiej w M. – jak twierdzi i co wynikać ma z daty zestawienia ilościowego przesyłek rejestrowanych przekazanych do nadania w ramach usługi Firmowa Poczta - w ostatnim dniu upływu terminu ochrony tj. w dacie 30 września 2015 roku. Jeżeli, jak stwierdza organ, nie jest sporny fakt przekazania do nadania przez skarżącą Spółkę przesyłek rejestrowanych według zestawienia ilościowego, wypełnionego na druku stanowiącym załącznik do regulaminu usługi Firmowa Poczta, to wniosek końcowy co do braku potwierdzenia nadania w tym dniu pisma dotyczącego wniosku o przedłużenie prawa ochronnego na znak towarowy [...] jest o tyle błędny, iż nie jest wynikiem analizy i łącznej oceny wszystkich niezbędnych dowodów tj. zestawienia ilościowego opatrzonych numerami przesyłek rejestrowanych, o którym mowa wyżej oraz priorytetowej przesyłki do Urzędu Patentowego w kopercie opatrzonej numerem przesyłki i numerem prawa ochronnego, którego przesyłka dotyczy. Ewentualne nienależyte wykonanie przez pocztę nadania złożonego w jej placówce pisma nie może obciążać skarżącej Spółki, która powinna mieć możliwość wykazania, iż pismo nadała w innym dniu, niż to wynika ze stempla pocztowego widniejącego na zestawieniu ilościowym przesyłek do nadania (por. postanowienie NSA z dnia 19.04.2011 r. sygn. akt I GSK 523/11). Uważna analiza dokumentów przedstawionych przez Spółkę i znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy powinna pozwolić bez wątpliwości na dokonanie prawidłowej oceny terminu nadania wniosku o przedłużenie prawa ochronnego. Okolicznością mogącą mieć znaczenie dla oceny twierdzeń Spółki jest fakt, iż pozostając w przekonaniu zachowania terminu do złożenia wniosku o przedłużenie prawa ochronnego, o którym mowa w art. 153 ust. 4 p.w.p., Spółka nie skorzystała z dobrodziejstwa przewidzianego ust. 5 tego artykułu i nie wniosła opłaty dodatkowej 300 zł. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność zarzutu naruszenia art. 151 p.p.s.a. przez jego zastosowanie i oddalenie skargi w sytuacji podjęcia przez organ rozstrzygnięcia w warunkach niewyjaśnienia i pobieżnej oceny stanu faktycznego w części odnoszącej się do faktu złożenia w dniu 30 września 2015 r. przez Spółkę w placówce Poczty Polskiej w M., w ramach usługi Firmowa Poczta, wniosku o przedłużenie ochrony, co ma decydujące znaczenie dla oceny zachowania terminu z art. 153 ust. 4 p.w.p. Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił zarzutów naruszenia art. 255 ust. 1 p.w.p. przez jego niezastosowanie, bowiem przedmiotem kontrolowanego przez Sąd I instancji rozstrzygnięcia nie była odmowa przywrócenia terminu do wniesienia opłaty. Również nie jest uzasadniony zarzut naruszenia przepisów, o których mowa w pkt 2. lit. c) petitum skargi kasacyjnej, bowiem organ, załatwiając konkretną sprawę administracyjną, może poruszać się jedynie w granicach wniosku złożonego przez stronę i tak też jest ona kontrolowana przez sąd administracyjny. Stwierdzając, iż Sąd I instancji nieprawidłowo ocenił przeprowadzone przez Urząd Patentowy RP postępowanie oraz uznając konieczność wyjaśnienia czy w dniu 30 września 2015 r. wśród złożonych do nadania przesyłek poleconych w ramach usługi Firmowa Poczta znajdował się wniosek o przedłużenie ochrony znaku [...], Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji. O kosztach postępowania sądowego w pkt 3 sentencji wyroku orzeczono stosownie do art. 203 pkt 1 oraz art. 205 § 2 i 4 p.p.s.a. w związku z § 11 ust. 1 oraz § 11 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 kwietnia 2017 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1431 ze zm.), zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej 3417 zł tytułem kosztów postępowania sądowego. Kwota zasądzonych kosztów obejmuje: uiszczony wpis od skargi (1000 zł), uiszczoną opłatę za uzasadnienie wyroku (100 zł), uiszczony wpis od skargi kasacyjnej (500 zł), stawkę minimalną rzecznika patentowego w postępowaniu pierwszej instancji (1200 zł), stawkę minimalną rzecznika patentowego, który sporządził i wniósł skargę kasacyjną, a przy tym reprezentował stronę skarżącą w I instancji (1200 zł x 50% = 600 zł), a także opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł).