II GSK 780/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku J. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 grudnia 2022 r., sygn. akt III SA/Po 752/22 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 20 czerwca 2022 r., nr SKO.KM.4030.34.2022 w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 29 grudnia 2022 r., oddalił skargę J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z 20 czerwca 2022 r., nr SKO.KM.4030.34.2022, w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów. J. K. (dalej: skarżący) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożył skargę kasacyjną, wnosząc o zmianę wyroku poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty A., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący pismem z 20 marca 2023 r. złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji o cofnięciu uprawień diagnosty. We wniosku skarżący wskazał, że przed wydaniem decyzji o cofnięciu uprawnień diagnosty wykonywał pracę na stanowisku diagnosty samochodowego w Lidze Obrony Kraju Odział Biura Zarządu Głównego w Poznaniu - Stacja Kontroli Pojazdów we A., począwszy od 1996 r. Postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia uprawnień skarżącemu, skutkowało rozwiązaniem z nim stosunku pracy w trybie natychmiastowym z winy pracownika. Podkreślił, że sytuacja związana ze sprawą karną i zagrożeniem utraty uprawnień wywołała u skarżącego pogorszenie stanu zdrowia, przez co od listopada 2021 r. skarżący stał się niezdolny do pracy, a w dacie wydania zaskarżonej decyzji SKO w Poznaniu, skarżący przebywał na długotrwałym zwolnieniu lekarskim. Świadczenie rehabilitacyjne zostało przyznane do 24.05.2023 r. Stan zdrowia skarżącego rokuje poprawę i zdolność do wykonywania pracy zawodowej, którą skarżący chciałby podjąć u ostatniego pracodawcy od czerwca 2023 r. W tej sytuacji niezbędne jest posiadanie przez skarżącego uprawnień diagnosty. Skarżący zwrócił uwagę, że wykonanie zaskarżonej decyzji, pozbawiającej go uprawnień diagnosty, spowoduje znaczną szkodę, jak i trudne do odwrócenia skutki w postaci utraty możliwości podjęcia pracy oraz posiadania źródła utrzymania. Aktualnie skarżący otrzymuje świadczenie rehabilitacyjne w wysokości 3000 zł netto. Skarżący opisując swoją sytuację wskazał, że jest po rozwodzie, nie posiada na utrzymaniu dzieci, jak również nie dysponuje żadnym majątkiem osobistym ani też małżeńskim. Wskazał, że wynajmuje lokal mieszkalny - kwota najmu to 1300 zł oraz rachunki w wysokości ok 600-800 zł. Na żywność i zaspokojenie podstawowych potrzeb skarżącemu pozostaje kwota ok. 800 zł. Wskazał, że jest w wieku 55 lat, a rynek pracy nie daje mu realnych możliwości zatrudnienia, bowiem przez całe życie pracował na stacji diagnostycznej i nie posiada innego doświadczenia zawodowego, tym samym podjęcie pracy jako diagnosta jest dla niego jedyną szansą na zatrudnienie i posiadania środków finansowych na swoje utrzymanie. Podsumowując, skarżący wskazał, że cofnięcie mu uprawnień, w oparciu o które wykonuje zawód diagnosty, który jest jego zasadniczym i stałym źródłem dochodu, doprowadzi do utraty przez niego głównego źródła utrzymania, co pozwala uznać, że zachodzi określone przepisem art. 61 § 3 p.p.s.a. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w szczególności w sytuacji, gdy musi się samodzielnie utrzymać, a przede wszystkim zapewnić sobie miejsce do mieszkania i podstawowe produkty do życia. Do wniosku skarżący dołączył dokumenty uzasadniające wniosek, dotyczące jego sytuacji majątkowej, w tym w szczególności decyzję ZUS, orzeczenie lekarza orzecznika ZUS, PIT za 2022r., umowę najmu lokalu mieszkalnego, świadectwo pracy, rachunki za gaz i prąd. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów NSA z 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07, dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu kasacyjnym, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej "p.p.s.a."). Z art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy przy tym wskazać, że z wnioskowego charakteru powyższej instytucji wynika, że wnioskodawca powinien uprawdopodobnić, że wykonanie decyzji może skutkować podanymi powyżej konsekwencjami (np. postanowienia NSA z: 3 października 2011 r., sygn. akt I FSK 1427/11; 28 kwietnia 2020 r., sygn. akt I FZ 90/20). Przez wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudnymi do odwrócenia skutkami są zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2015, s. 379). Warunkiem udzielenia ochrony tymczasowej jest uprawdopodobnienie przez stronę wystąpienia powyższych przesłanek. Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu (decyzji) w całości lub w części na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. musi zatem odnosić się do konkretnych okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do strony wstrzymanie zaskarżonej decyzji jest zasadne, a wywody zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powinny zostać połączone z niezbędnym odwołaniem się do dokumentów źródłowych potwierdzających prezentowaną przez stronę w tym zakresie argumentację (por. np. postanowienia NSA z: 1 marca 2019 r., sygn. akt I OZ 174/19; 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II FZ 856/19). Strona powinna przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej wynikającej z art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie jest wystarczające złożenie samego wniosku z przytoczeniem w jego uzasadnieniu w sposób lapidarny okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia (np. postanowienie NSA z 17 kwietnia 2020 r., sygn. akt II FZ 102/20). Sąd musi bowiem dysponować wyczerpująco wykazanymi, wiarygodnymi faktami pozwalającymi na zastosowanie przedmiotowej instytucji, która – co należy podkreślić – stanowi wyjątek od zasady wykonalności zaskarżonych decyzji. Przyjęcie za wiarygodne ogólnikowych twierdzeń stron oznaczałoby w praktyce, że każda osoba fizyczna lub prawna mogłaby skutecznie starać się o wstrzymanie zaskarżonego aktu bez względu na faktyczne okoliczności sprawy (np. postanowienia NSA z: 23 marca 2020 r., sygn. akt II FZ 131/20; 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II FZ 882/19). Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy, której przedmiotem jest cofnięcie skarżącemu uprawnień diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów, podniesione przez niego okoliczności uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd wziął pod uwagę, że praca diagnosty stanowi jedyne źródło utrzymania skarżącego, a zatem wykonanie objętej skargą decyzji spowoduje utratę jedynego źródła utrzymania skarżącego. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy skarżący wykazał, że brak wstrzymania zaskarżonej decyzji może utrudnić albo wręcz uniemożliwić powrót do dotychczasowego pracodawcy na zajmowane wcześniej stanowisko. Biorąc pod uwagę wiek skarżącego, brak majątku i brak innego wykształcenia i doświadczenia zawodowego – NSA uznał, że wykonanie decyzji skutkujące utratą pracy, może wiązać się ze znacznymi trudnościami w możliwości ponownego zatrudnienia. Wykonanie zaskarżonej decyzji i w konsekwencji cofnięcie skarżącemu omawianych uprawnień zawodowych, doprowadzając do utraty dotychczasowego jedynego źródła utrzymania dla skarżącego, stanowi wystarczającą przesłanką do stwierdzenia, że zachodzić będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia wnioskodawcy znacznej szkody lub wyrządzenia trudnych do odwrócenia skutków. W niniejszej sprawie uzasadnione jest zatem twierdzenie, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje wystąpienie przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji, działając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a.