II GSK 755/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj sędzia NSA Dariusz Zalewski (spr.) sędzia del. WSA Izabella Janson Protokolant starszy asystent sędziego Klaudia Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 21 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Bd 853/22 w sprawie ze skargi A. L. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy z dnia 14 czerwca 2022 r. nr NEP.906.14.1.4.2022 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od A. L. na rzecz Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

I. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z 21 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Bd 853/22 oddalił skargę A. L. (dalej: Skarżąca) na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy z 14 czerwca 2022 r., nr NEP.906.14.1.4.2022 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. II. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym: 1. Wojewoda Kujawsko-Pomorski postanowieniem z 14 grudnia 2021 r. nałożył na Skarżącą grzywnę w wysokości 500 zł celem przymuszenia do wykonania obowiązku poddania obowiązkowym szczepieniom ochronnym dziecka M. L., wskazanego w tytule wykonawczym nr 107/2021 z 26 listopada 2021 r. Następnie postanowieniem z 25 lutego 2022 r. organ ten zawiesił postępowanie egzekucyjne. 2. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Bydgoszczy postanowieniem z 11 marca 2022 r. oddalił zgłoszone przez Skarżącą zarzuty, a Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Bydgoszczy na skutek jej zażalenia, postanowieniem z 14 czerwca 2022 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu postanowienia Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wyjaśnił, że organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, jednak zgodnie z art. 29 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r. poz. 473, ze zm., dalej: u.p.e.a.) nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego takim tytułem. W przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny stwierdził zaś, że zostały spełnione przesłanki dopuszczalności wszczęcia egzekucji, jak i jej prowadzenia. Organ podkreślił, że Skarżąca pomimo otrzymania upomnienia z 23 marca 2021 r. nie stawiła się z dzieckiem do wskazanego podmiotu leczniczego w celu wykonania obowiązku realizacji szczepień syna, w związku z czym organ pierwszej instancji mógł podjąć czynności w celu wyegzekwowania tego obowiązku. Odnotował także, że opiekun faktyczny 12 czerwca 2019 r. stawił się z dzieckiem w przychodni lekarskiej, gdzie po przeprowadzonym badaniu podmiotowym i przedmiotowym, dziecko zostało zakwalifikowane do szczepień. Stwierdził przy tym, że w niniejszej sprawie nie można kwestionować faktu przeprowadzenia badania kwalifikacyjnego wykonanego przez lekarza, ponieważ - pomimo braku wystawienia przez lekarza zaświadczenia o badaniu kwalifikacyjnym dziecka - organ podjął działania naprawcze i lekarz na podstawie dokumentacji medycznej wystawił stosowne zaświadczenie, które zostało wysłane rodzicom dziecka. W tym kontekście podkreślił, że żaden z przepisów nie wskazuje na bezwzględny termin przekazania stronie zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym. Zgodził się natomiast ze Skarżącą, iż takie zaświadczenie ważne jest w dniu, w którym badanie kwalifikacyjne zostało przeprowadzone, w związku z czym przed wykonaniem szczepienia w innym terminie, konieczne byłoby ponowne przeprowadzenie badania kwalifikacyjnego przez lekarza. Wobec powyższego organ przyjął, że obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym istnieje, a ewentualne nieprawidłowe - wedle Skarżącej - przeprowadzenie badania i przekazanie zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym nie uchyliło wymagalności tego obowiązku. 3. Kontrolując legalność opisanego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy stwierdził, że odpowiada ono prawu, podzielając stanowisko organu co do niezasadności zarzutu braku wymagalności obowiązku poddania dziecka Skarżącej obowiązkowym szczepieniom ochronnym. W ocenie Sądu, obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika z mocy przepisów ustawowych, przy czym wykonanie tego obowiązku z mocy prawa zabezpieczone jest przymusem administracyjnym oraz odpowiedzialnością regulowaną przepisami ustawy z 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń . Jak wskazał, o braku wymagalności wymienionego obowiązku nie może świadczyć podnoszona przez Skarżącą okoliczność braku w dokumentacji medycznej zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym, na podstawie którego lekarz wykluczyłby istnienie wszystkich przeciwwskazań do szczepień ochronnych u małoletniego dziecka. W tym zakresie podkreślił, że poddanie się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu, o którym mowa w art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2021 r. poz. 2069, ze zm.; dalej: u.z.z.z., ustawa, ustawa o zapobieganiu chorobom zakaźnym), jest elementem obowiązku szczepienia ochronnego. Tylko w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie. Wykonanie tego obowiązku obciąża zobowiązanego lub osobę odpowiedzialną za wykonanie obowiązku przez zobowiązanego. Niepoddanie się badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczne z niewykonaniem obowiązku poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu. Sąd zaznaczył, że Skarżąca z dzieckiem stawili się 12 czerwca 2019 r. na badania kwalifikacyjne do szczepień ochronnych. Z dokumentacji medycznej przychodni, przesłanej Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w Bydgoszczy wynika zaś, iż lekarz "po badaniu przedmiotowym i wywiadzie od matki" stwierdził: "brak przeciwwskazań do szczepień dziecka w dniu 12.06.2019r.". W ocenie Sądu art. 17 ust. 3 i 4 u.z.z.z. nie można interpretować tak jak Skarżąca, a mianowicie, że badanie kwalifikacyjne oraz wydanie zaświadczenia o jego wyniku (ewentualnych przeciwwskazaniach) jest przesłanką, od której zależy powstanie obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu. Wyjaśnił, że analiza treści wzoru zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym stanowiącym załącznik Nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 753, ze zm.) wskazuje, iż przedmiotowe zaświadczenie jest wydawane w przypadku, gdy szczepienie odbywa się w placówce innej niż badanie pacjenta. Obowiązek wystawienia oddzielnego zaświadczenia o przeprowadzanym badaniu kwalifikacyjnym do szczepień tyczy się sytuacji, kiedy kwalifikacja do szczepień i zabieg podania preparatu szczepionkowego odbywają się w dwóch różnych podmiotach leczniczych. W przypadku wykonywania w jednym podmiocie leczniczym badania kwalifikacyjnego do szczepień i zabiegu podania preparatu szczepionkowego nie jest wymagane wystawienie przez lekarza zaświadczenia o wykonanym badaniu kwalifikacyjnym, gdyż wynik tego badania jest wpisany do dokumentacji medycznej dziecka prowadzonej przez podmiot. W konsekwencji brak zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym nie stanowi przesłanki, od której zależy obowiązek poddania dziecka szczepieniu, bowiem orzeczenie o braku przeciwwskazań do szczepień umieszcza się zgodnie z art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2020 r. poz. 849, ze zm.) w dokumentacji medycznej dziecka prowadzonej przez przychodnię, tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. Z tych powodów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, ze zm.; dalej: p.p.s.a.). 4. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną od wyroku z 21 listopada 2022 r. Zaskarżając go w całości, domagała się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy, jak również rozstrzygnięcia o kosztach postępowania według norm przepisanych i rozpoznania sprawy na rozprawie. Sądowi pierwszej instancji zarzuciła: - naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1) art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez uznanie, iż obowiązek szczepienia objęty tytułem wykonawczym jest wymagalny; 2) art. 29 § 1 u.p.e.a. poprzez uznanie, że w postępowaniu egzekucyjnym brak jest konieczności badania wymagalności obowiązku stwierdzonego tytułem wykonawczym, podczas gdy jest to niezbędne w ramach podniesionych zarzutów dotyczących braku wymagalności obowiązku stwierdzonego tytułem wykonawczym; - naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1) art. 17 ust. 2, 3 i 4 ustawy o zapobieganiu chorobom zakaźnym poprzez ich nieprawidłową wykładnię i przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie przychodnia przeprowadzająca szczepienie dopełniła wszystkich obowiązków związanych z przebiegiem procedury szczepienia (w szczególności przeprowadziła prawidłowe badanie kwalifikacyjne oraz, które jest warunkiem sine qua non możliwości przeprowadzenia szczepienia pacjenta, jak również nie była w obowiązku wydania zaświadczenia o przeprowadzeniu lekarskiego badania kwalifikacyjnego); 2) art. 25 ust. 2 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta w zw. z § 7 ust. 4 rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych poprzez ich niewłaściwą interpretację i uznanie, że zaświadczenie o przeprowadzeniu lekarskiego badania kwalifikacyjnego wydaje się wyłącznie w przypadku, gdy badanie kwalifikacyjne przeprowadzane jest w innej placówce aniżeli szczepienie, a w wypadku, gdy badanie kwalifikacyjne i szczepienie przeprowadzane jest w tej samej placówce, to wystarczające jest dokonanie wpisu w dokumentacji medycznej pacjenta. 5. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie od Skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. III. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 1. Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione, dlatego skarga kasacyjna nie może zostać uwzględniona. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu prawa procesowego, stosownie do art. 174 pkt 2 p.p.s.a., strona wnosząca skargę kasacyjną obowiązana jest wykazać, że zarzucane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. 2. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej. Zgodnie bowiem z art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Postępowanie kasacyjne nie polega zatem na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz na kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego w granicach podniesionych podstaw kasacyjnych. Istotą postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pozostaje więc ocena, czy Sąd pierwszej instancji prawidłowo skontrolował legalność postanowienia organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej wydanego w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązkowych szczepień ochronnych. 3. Wobec niestwierdzenia z urzędu przesłanek nieważności postępowania określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył kontrolę do zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonych granicach, należało stwierdzić, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Sposób sformułowania zarzutów oraz argumentacja przedstawiona w ich uzasadnieniu wskazują bowiem, że zarzuty procesowe i materialnoprawne pozostają ze sobą ściśle powiązane, gdyż wszystkie zmierzają do zakwestionowania przyjętej przez organy i Sąd pierwszej instancji oceny, że obowiązek poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym był wymagalny oraz mógł podlegać egzekucji administracyjnej mimo podnoszonych przez stronę zarzutów dotyczących badania kwalifikacyjnego i dokumentacji medycznej. 4. Spór prawny w rozpoznawanej sprawie dotyczy prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji, który kontrolując postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji oddalające zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, uznał, że rozstrzygnięcie to odpowiada prawu. Organy przyjęły, że obowiązek poddania małoletniego obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika bezpośrednio z ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, pozostaje wymagalny, a w sprawie brak jest skutecznie wykazanych przeciwwskazań zdrowotnych uzasadniających odstąpienie od jego wykonania. Skarżąca w skardze kasacyjnej podniosła zarzuty naruszenia zarówno przepisów postępowania, jak i prawa materialnego. W istocie jednak zasadnicza argumentacja kasacji koncentruje się na twierdzeniu, że brak prawidłowego udokumentowania badania kwalifikacyjnego, w szczególności niewydanie zaświadczenia, o którym mowa w art. 17 ust. 4 ustawy, powodował brak wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Skarżąca wywodzi również, że organy egzekucyjne były zobowiązane do ponownego badania materialnoprawnych przesłanek obowiązku szczepień w ramach postępowania egzekucyjnego. Zarzuty te wymagają zatem wspólnego odniesienia się do dwóch zasadniczych kwestii: charakteru ustawowego obowiązku szczepień ochronnych oraz zakresu kognicji organu egzekucyjnego w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów u.p.e.a. 5. Przystępując do oceny podniesionych zarzutów należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny, działając w granicach podstaw kasacyjnych, po dokonaniu kontroli zaskarżonego wyroku doszedł do przekonania, iż zarzuty skargi kasacyjnej nie są usprawiedliwione. Stanowisko to pozostaje zgodne z utrwaloną linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącą obowiązkowych szczepień ochronnych oraz administracyjnego postępowania egzekucyjnego prowadzonego w celu wykonania tego obowiązku. W wyroku z 17 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 338/13, NSA wskazał, że obowiązek szczepień ochronnych wynika bezpośrednio z ustawy i nie jest uzależniony od swobodnej zgody rodziców. Z kolei w wyroku z 18 lutego 2025 r., sygn. akt II GSK 1776/21, podkreślono, że Program Szczepień Ochronnych nie kreuje samodzielnie obowiązku prawnego, lecz jedynie technicznie określa sposób jego wykonania, natomiast sam obowiązek ma podstawę ustawową. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela przedstawione wyżej poglądy prawne oraz przyjmuje je za własne. Argumentacja zaprezentowana w powołanych orzeczeniach zachowuje pełną aktualność również w realiach niniejszej sprawy, gdyż dotyczy tożsamego problemu prawnego odnoszącego się do ustawowego charakteru obowiązku szczepień, znaczenia badania kwalifikacyjnego oraz zakresu dopuszczalnej kontroli prowadzonej w postępowaniu egzekucyjnym. 6. Zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez uznanie, iż obowiązek szczepienia objęty tytułem wykonawczym jest wymagalny nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż opiera się na błędnym rozumieniu zarówno charakteru obowiązku szczepień ochronnych, jak i pojęcia wymagalności obowiązku w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Skarżąca utożsamia bowiem wymagalność obowiązku z formalną kompletnością dokumentacji medycznej, w szczególności z wystawieniem zaświadczenia po badaniu kwalifikacyjnym. Tymczasem obowiązek szczepień ochronnych wynika bezpośrednio z ustawy i ma charakter ex lege, a nie obowiązku kreowanego indywidualnym aktem administracyjnym lub dokumentem lekarskim. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że małoletni został objęty obowiązkowym Programem Szczepień Ochronnych, a Skarżąca – pomimo wielokrotnych wezwań oraz przeprowadzanych badań kwalifikacyjnych – nie doprowadziła do wykonania szczepień. Organy ustaliły również, że w dokumentacji medycznej brak było potwierdzonych przeciwwskazań zdrowotnych uzasadniających trwałe lub długotrwałe odroczenie szczepień. Wprost przeciwnie – dokumentacja zawierała wpisy lekarzy kwalifikujących dziecko do szczepień i jednocześnie odnotowujących odmowę rodziców. Nietrafne jest stanowisko, jakoby niewystawienie odrębnego zaświadczenia o badaniu kwalifikacyjnym prowadziło do niewymagalności obowiązku. Jak podkreślono w wyroku NSA z 3 września 2025 r., sygn. akt II GSK 673/25, obowiązek szczepień ma charakter ustawowy, natomiast badanie kwalifikacyjne stanowi jedynie element procedury wykonawczej służący wykluczeniu przeciwwskazań zdrowotnych. Odmowa współdziałania rodzica przy realizacji tego etapu nie niweczy samego obowiązku. Analogicznie NSA wskazał w wyroku o sygn. akt II GSK 427/25, że brak przeciwwskazań medycznych oznacza dalsze istnienie obowiązku i dopuszczalność jego egzekwowania. Należy również podkreślić, że komunikat GIS zawierający Program Szczepień Ochronnych nie stanowi samoistnego źródła obowiązku, lecz technicznie określa sposób jego realizacji. Pogląd ten został jednoznacznie potwierdzony w wyroku NSA z 18 lutego 2025 r., sygn. akt II GSK 1776/21. Podstawą obowiązku pozostaje ustawa oraz rozporządzenie wykonawcze Ministra Zdrowia. W konsekwencji trafnie przyjęto, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym był wymagalny, a zarzut zmierza w istocie do zakwestionowania samego modelu obowiązkowych szczepień, co wykracza poza granice postępowania egzekucyjnego. 7. W ocenie sądu zarzut naruszenia art. 29 § 1 u.p.e.a. poprzez uznanie, że w postępowaniu egzekucyjnym brak jest konieczności badania wymagalności obowiązku również nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca błędnie interpretuje zakres obowiązków organu egzekucyjnego wynikających z art. 29 § 1 u.p.e.a., utożsamiając badanie dopuszczalności egzekucji z koniecznością ponownej, pełnej kontroli materialnoprawnej obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Tymczasem postępowanie egzekucyjne ma charakter wykonawczy i wtórny wobec obowiązku wynikającego bezpośrednio z ustawy. Z akt sprawy wynika, że organ egzekucyjny dokonał wymaganej kontroli formalnoprawnej – ustalił istnienie ustawowego obowiązku szczepień, skuteczne doręczenie upomnienia i tytułu wykonawczego oraz brak wykonania obowiązku przez zobowiązaną. Organy prawidłowo uznały zatem, że egzekucja jest dopuszczalna. W orzecznictwie NSA konsekwentnie podkreśla się, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności obowiązku wynikającego z ustawy ani do prowadzenia postępowania zastępującego ocenę medyczną. W wyroku o sygn. akt II GSK 2521/21 NSA wyraźnie zaakcentował, że postępowanie egzekucyjne nie służy kwestionowaniu obowiązku szczepień jako takiego, lecz ocenie legalności zastosowanego środka egzekucyjnego. W sprawie tej podkreślono także, że przymus administracyjny służący wykonaniu obowiązkowych szczepień realizuje konstytucyjny obowiązek ochrony zdrowia publicznego i pozostaje środkiem proporcjonalnym. Analogiczne stanowisko zostało przedstawione w wyroku o sygn. akt II GSK 1776/21, gdzie NSA wskazał, że obowiązek szczepień wynika bezpośrednio z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, nie wymaga konkretyzacji decyzją administracyjną i może być egzekwowany administracyjnie. NSA podkreślił również, że odmowa rodzica uczestniczenia w badaniu kwalifikacyjnym nie może prowadzić do wniosku o niewymagalności obowiązku, gdyż oznaczałoby to możliwość jednostronnego sparaliżowania wykonania obowiązku ustawowego. Skarżąca w istocie domaga się więc przeniesienia sporu dotyczącego samego obowiązku szczepień do postępowania egzekucyjnego. Taka konstrukcja pozostaje jednak sprzeczna z systemem u.p.e.a. oraz utrwaloną linią orzeczniczą NSA. Organ egzekucyjny bada dopuszczalność egzekucji, nie zaś ponownie zasadność ustawowego obowiązku zdrowotnego. W konsekwencji prawidłowo przyjęto, że organy oraz WSA nie naruszyły art. 29 § 1 u.p.e.a., a zarzut kasacyjny stanowi jedynie polemikę z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych. 8. Przechodząc do oceny zarzutów prawa materialnego, zarzut naruszenia art. 17 ust. 2, 3 i 4 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że procedura kwalifikacyjna została przeprowadzona prawidłowo nie zasługuje na uwzględnienie. Opiera się on na błędnym utożsamieniu uchybień dotyczących dokumentowania badania kwalifikacyjnego z brakiem możliwości realizacji ustawowego obowiązku szczepień ochronnych. Zarówno organy administracji, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo przyjęły, że w realiach niniejszej sprawy procedura kwalifikacyjna została przeprowadzona, natomiast Skarżąca nie wykazała istnienia przeciwwskazań zdrowotnych wyłączających obowiązek szczepień. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że małoletni był wielokrotnie kwalifikowany do szczepień, kierowany do poradni specjalistycznych oraz konsultowany lekarsko. W dokumentacji medycznej znajdowały się wpisy lekarzy potwierdzające brak przeciwwskazań do szczepień oraz jednoczesną odmowę rodziców co do wykonania szczepienia. WSA trafnie wskazał, że brak wykonania szczepień wynikał przede wszystkim z postawy rodziców, a nie z przeszkód medycznych. Podkreślono także, że Skarżąca nie wykazała, aby zastosowano wobec dziecka długotrwałe odroczenie szczepień w trybie art. 17 ust. 5 ustawy. Nietrafne jest twierdzenie, że samo niewystawienie odrębnego zaświadczenia z badania kwalifikacyjnego powoduje niewymagalność obowiązku szczepień. Jak wynika z utrwalonego orzecznictwa NSA, badanie kwalifikacyjne stanowi element procedury wykonania obowiązku szczepień, lecz nie kreuje ani nie warunkuje samego obowiązku ustawowego. W wyroku NSA z 3 września 2025 r., sygn. akt II GSK 673/25, wskazano wyraźnie, że brak współdziałania rodzica przy badaniu kwalifikacyjnym nie usuwa obowiązku szczepień ani nie prowadzi do jego niewykonalności. Analogicznie w sprawie o sygn. akt II GSK 427/25 NSA zaakcentował, że rodzic ma ustawowy obowiązek doprowadzenia dziecka do szczepienia, a brak przeciwwskazań medycznych uzasadnia dalsze prowadzenie egzekucji. Należy również zauważyć, że argumentacja kasacyjna pomija charakter postępowania egzekucyjnego. W jego ramach organy nie dokonują szczegółowej kontroli medycznej prawidłowości świadczeń zdrowotnych, lecz badają, czy istnieje ustawowy obowiązek i czy został wykonany. Zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na jednoznaczne ustalenie, że obowiązek szczepień nadal istniał i pozostawał niewykonany. 9. Podobnie niezasadny jest zarzut naruszenia art. 25 ust. 2 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta w zw. z § 7 ust. 4 rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Skarżąca błędnie interpretuje przepisy regulujące sposób dokumentowania badania kwalifikacyjnego, wyprowadzając z nich wniosek, że niewydanie odrębnego zaświadczenia automatycznie eliminuje możliwość wykonania obowiązku szczepień lub prowadzenia egzekucji administracyjnej. Tymczasem przepisy art. 25 ust. 2 ustawy o prawach pacjenta oraz § 7 ust. 4 rozporządzenia dotyczą sposobu prowadzenia dokumentacji medycznej i technicznego potwierdzania przeprowadzenia badania kwalifikacyjnego. Nie regulują natomiast materialnoprawnych przesłanek powstania obowiązku szczepień ochronnych. Organy i WSA prawidłowo przyjęły zatem, że w sytuacji, gdy badanie kwalifikacyjne i szczepienie mają zostać wykonane w tej samej placówce medycznej, wystarczające pozostaje odnotowanie wyniku badania w dokumentacji medycznej pacjenta. Z akt sprawy wynika, że dokumentacja medyczna zawierała wpisy lekarzy kwalifikujących dziecko do szczepień oraz brak informacji o przeciwwskazaniach zdrowotnych. Jednocześnie wielokrotnie odnotowywano odmowę rodziców co do wykonania szczepień mimo kwalifikacji lekarskiej. W tych okolicznościach brak wydania odrębnego zaświadczenia nie mógł prowadzić do przyjęcia, że obowiązek szczepień utracił przymiot wymagalności. Stanowisko prezentowane przez Skarżącą prowadziłoby do niedopuszczalnego wniosku, że uchybienie czysto formalne dotyczące dokumentacji medycznej mogłoby całkowicie unicestwić ustawowy obowiązek ochrony zdrowia publicznego. Taka interpretacja pozostawałaby sprzeczna zarówno z celem ustawy, jak i utrwalonym orzecznictwem NSA dotyczącym obowiązkowych szczepień ochronnych. W wyroku o sygn. akt II GSK 1776/21 z 18 lutego 2025 r. NSA podkreślił, że Program Szczepień Ochronnych nie tworzy obowiązku samodzielnie, lecz jedynie technicznie określa sposób jego wykonania. Obowiązek wynika z ustawy, a jego realizacja nie może być uzależniona od nadmiernie formalistycznego rozumienia wymogów dokumentacyjnych. Podobnie w wyroku o sygn. akt II GSK 2521/21 NSA zaakcentował, że środki egzekucyjne służące wykonaniu obowiązkowych szczepień pozostają proporcjonalnym instrumentem ochrony zdrowia publicznego. W konsekwencji prawidłowo uznano, że wpis w dokumentacji medycznej potwierdzający przeprowadzenie badania kwalifikacyjnego był wystarczający, a podnoszone uchybienia formalne nie miały wpływu na istnienie ani wykonalność obowiązku szczepień ochronnych. 10. Reasumując, skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. Zarzuty podniesione przez stronę skarżącą stanowią w istocie polemikę z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych dotyczącą obowiązkowych szczepień ochronnych oraz granic postępowania egzekucyjnego w administracji. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej obowiązek poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika bezpośrednio z przepisów ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi i ma charakter ustawowy oraz bezpośrednio wykonalny. Badanie kwalifikacyjne, o którym mowa w art. 17 ustawy, stanowi element procedury wykonania obowiązku, służący wyłącznie ustaleniu ewentualnych przeciwwskazań zdrowotnych, nie zaś przesłankę powstania samego obowiązku. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że małoletni był kwalifikowany do szczepień, a w dokumentacji medycznej brak było stwierdzenia przeciwwskazań uzasadniających trwałe lub długotrwałe odroczenie szczepień. Jednocześnie odnotowywano odmowę rodziców co do wykonania szczepień mimo pozytywnej kwalifikacji lekarskiej. W tych okolicznościach organy prawidłowo uznały, że obowiązek pozostaje wymagalny i może podlegać egzekucji administracyjnej. Nie można również podzielić stanowiska, że uchybienia dotyczące dokumentowania badania kwalifikacyjnego prowadzą do unicestwienia obowiązku ustawowego. Regulacje dotyczące dokumentacji medycznej mają charakter techniczny i nie wpływają na samo istnienie obowiązku ochrony zdrowia publicznego. W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny trafnie ocenił, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. 11. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. 12. O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935, ze zm.), zasądzając od Skarżącej na rzecz Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, obejmującą wynagrodzenie pełnomocnika organu według stawki minimalnej.