Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II GSK 728/23

II GSK 728/23 - Wyrok NSA z 2026-05-20

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
20 maja 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Sędzia NSA Anna Ostrowska (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Katarzyna Karnas-Mroczek po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 10 stycznia 2023 r. sygn. akt II SA/Rz 333/22 w sprawie ze skargi S. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 5 stycznia 2022 r. nr 1801-IOA.4246.176.2021 w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od S. B. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej: "WSA", "Sąd pierwszej instancji") wyrokiem z 10 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 333/22, oddalił skargę [...] (dalej: "skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z 5 stycznia 2022 r., w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzenie gier na automatach poza kasynem gry. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym. Postanowieniem z 29 września 2021 r. Naczelnik Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu wszczął postępowanie wobec skarżącego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu ujawnionego w dniu 10 lutego 2017 r. urządzania gier na automatach [...] w lokalu [...], przy [...]. Przesłanką wszczęcia postępowania były wyniki przeprowadzonej kontroli doraźnej w zakresie przestrzegania przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 471 z późn. zm., dalej: u.g.h.), w dniu 10 lutego 2017 r. przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego w [...] w ww. lokalu niebędącym kasynem gry, w którym ujawniono ww. urządzenia do gier hazardowych. Uczestniczący w czynnościach kontrolnych funkcjonariusze celni przeprowadzili na ww. urządzeniach eksperymenty mające na celu odtworzenie na nich możliwości gry. W ich wyniku stwierdzono, że gry na spornych urządzeniach wyczerpują definicję gier na automatach o niskich wygranych. Ustalenia poczynione w wyniku eksperymentu znalazły potwierdzenie w sprawozdaniach z badań automatów przeprowadzonych przez Wydział Laboratorium Celnego Izby Celnej [...] z dnia 13 lutego 2017 r. W rezultacie stwierdzono, że rozgrywane na automatach gry o wygrane pieniężne i rzeczowe mają charakter losowy, zawierając jednocześnie element losowości, a otrzymane wyniki gier są nieprzewidywalne i niezależne od woli grającego. Tym samym gry prowadzone na badanych automatach zawierają się w definicji gier na automacie, określonej w art. 2 ust. 3 u.g.h., zaś możliwość rozpoczęcia rozgrywania nowych gier za punkty otrzymane w wyniku wygranej zawiera się w definicji wygranej rzeczowej, określonej w art. 2 ust. 4 u.g.h. Sprawozdania z badań i dokumentacja z kontroli doraźnej przeprowadzonej przez funkcjonariuszy celnych oraz zgromadzona w toku postępowania karnego skarbowego, postanowieniem organu I instancji z dnia 12 października 2021 r. została włączona do postępowania. Wśród włączonych dokumentów znajdowała się ramowa umowa dzierżawy powierzchni nr [...] z 3 września 2016 r. zawarta pomiędzy [...] (Spółka) a skarżącym prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą [...]. Zgodnie z § 1 przedmiotem umowy jest dzierżawa powierzchni stanowiącej część lokalu [...] przy [...]. W umowie wskazano, że przeznaczeniem przedmiotu dzierżawy jest umieszczenie urządzeń do konkursów wiedzy powszechnej - [...]. Z tytułu tej umowy wydzierżawiający otrzymywał miesięczny czynsz dzierżawny w wysokości 40% od sumy dochodów brutto uzyskanych w uruchomionych [...] umieszczonych na podstawie umowy w przedmiocie dzierżawy. W dniu 26 maja 2017 r. w ramach postępowania karnego skarbowego nr [...] przesłuchany został w charakterze świadka [...] - [...]. Świadek zeznał, że na [...] zatrudniony jest od 10 lat, cały czas na stanowisku [...]. Nie był przy podpisywaniu umowy (umowy dzierżawy powierzchni) i nie zna żadnych szczegółów dotyczących tego zdarzenia. Świadek zeznał, że automaty były włączone 24 godziny na dobę i osobiście zakazał pracownikom obsługiwania automatów, grania na nich, czy udzielania pomocy przy ich obsłudze. Wszystkimi czynnościami związanymi z automatami zajmowali się serwisanci. Codziennie grały jakieś osoby na automatach, przeważnie byli to klienci stacji. Również w dniu 28 czerwca 2017 r. w ramach postępowania karnego skarbowego nr [...] przesłuchany został w charakterze świadka skarżący, który zeznał, że jest jedynym właścicielem [...] w [...], a na okazanej mu kserokopii dokumentu przedstawiającego ramową umowę dzierżawy widnieje jego pieczęć i podpis. Stacja paliw w [...] jest całodobowa, dlatego też przypuszcza, że automaty były włączone przez cały czas, ale osobiście tym się nie interesował. Również nie interesował czy ktoś wygrywa na tych automatach. Przypuszcza także, że ktoś na pewno te automaty doglądał i serwisował. Z przedłożonej do wglądu umowy dzierżawy wynikało, że płatność miała nastąpić w formie przelewu na konto i tak na pewno się to odbyło. Decyzją z 17 listopada 2021 r. nr 408000-COP.4246.399.2021.13.MPM organ I instancji działając na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (dalej: o.p.), art. 160 ust. 1 pkt 6, art. 254 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej, art. 2 ust. 3 i ust. 4, art. 3, art. 6 ust. 1, art. 8, art. 14 ust. 1, art. 23a ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2, art. 90, art. 91 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (u.g.h.), wymierzył skarżącemu karę pieniężną: 1) w wysokości 12.000 zł z tytułu urządzania gier na automacie o nazwie [...], 2) w wysokości 12.000 zł z tytułu urządzania gier na automacie o nazwie [...], 3) w wysokości 12.000 zł z tytułu urządzania gier na automacie o nazwie [...], w lokalu o nazwie [...] mieszczącym się przy [...], tj. poza kasynem gry. Po rozpoznaniu odwołania, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie (dalej: DIAS w Rzeszowie) decyzją z 5 stycznia 2022 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Naczelnika Podkarpackiego UCS w Przemyślu. Decyzja ta stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Sąd pierwszej instancji, działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ówcześnie Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej zwanej: "p.p.s.a.") wydał opisany na wstępie wyrok oddalający wniesioną skargę. W uzasadnieniu WSA w Rzeszowie wskazał, że chybione są zarzuty naruszenia art. 120, art. 121 i art. 122 o.p. Organy orzekające w sprawie prowadziły postępowanie w sposób w pełni respektujący zasady legalizmu i zaufania, a ponadto ustaliły w sposób prawidłowy i wyczerpujący stan faktyczny sprawy w takim zakresie, jaki był konieczny do zastosowania regulacji materialnoprawnej wynikającej z art. 89 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 marca 2017 r. w związku z zaistnieniem stanu faktycznego polegającego na nielegalnym urządzaniu gier hazardowych przed dniem 1 kwietnia 2017 r., w którym to dniu weszła w życie niekorzystna dla sytuacji prawnej skarżącego ustawa z dnia 15 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw. WSA uznał, że organy administracji publicznej ustaliły przede wszystkim na podstawie dokumentu w postaci ramowej umowy dzierżawy powierzchni z 3 września 2016 r. (k. 9-12 akt organu I instancji), że skarżący jako wydzierżawiający lokal pomiotowi będącemu właścicielem automatów ([...]) był osobą, która czynnie i aktywnie uczestniczyła w procesie nielegalnego urządzania gier hazardowych poza kasynem gry przez to, że nie tylko udostępniała ona odpłatnie – zgodnie z ww. umową – powierzchnię lokalu w celu zainstalowania spornych urządzeń (3 szt.) oraz ich użytkowania przez zainteresowanych (w tym klientów [...]), lecz także udostępniała energię elektryczną konieczną do działania powyższych urządzeń (za zwrotem kosztów zawartych w czynszu dzierżawnym, zgodnie z § 2 ust. 3 umowy) oraz partycypowała w zyskach właściciela automatów z nielegalnej działalności przez to, że jako podmiot wydzierżawiający miała ona prawo do czynszu dzierżawnego w wysokości 40% od sumy dochodów uzyskanych w uruchomionych automatach (zob. § 3 ust. 2 umowy), z tym zastrzeżeniem, że roszczenia o zapłatę czynszu dzierżawnego były uzależnione od uruchomienia i eksploatacji automatów (zob. § 3 ust. 1 umowy). Ponadto cyt. umowa dzierżawy zawierała określone postanowienia niestandardowe w postaci zobowiązania skarżącego do niezwieszania prowadzonej działalności gospodarczej w miejscu umieszczenia automatów (zob. § 2 ust. 4 umowy). Skarżący zobowiązał się również na podstawie ww. umowy do zapewnienia "niezbędnych środków bezpieczeństwa" oraz "odpowiedniego zabezpieczenia technicznego" w celu "uzyskania największego poziomu ochrony" umieszczonych w lokalu automatów (§ 6 ust. 1 umowy). Bardzo istotne jest również postanowienie § 6 ust. 3 umowy, w którym dzierżawca zobowiązywał się do zapewnienia skarżącemu jako wydzierżawiającemu "obsługi prawnej" związanej z "funkcjonowaniem i eksploatacją" urządzeń "w niezbędnym zakresie, uzgodnionym wcześniej między stronami". Dodatkowo o faktycznym wykonywaniu umowy oraz uczestnictwie skarżącego w złożonym procesie organizacji nielegalnych gier hazardowych poza kasynem gry świadczą poddane szerokiej analizie przez organ pierwszej instancji wyjaśnienia skarżącego (protokół z 28 czerwca 2017 r.) oraz zeznania świadka będącego kierownikiem stacji paliw (protokół z 26 maja 2017 r.) złożone w postępowaniu karno-skarbowym. Istotne znaczenie mają również zeznania skarżącego złożone w postępowaniu karnym w dniu 19 stycznia 2016 r. (zob. protokół przesłuchania, k. 42 i n. akt organu I instancji). Wynika z nich, że skarżący osobiście negocjował warunki umowy z serwisantem spornych urządzeń, a ponadto dokonywał z nim odpowiednich rozliczeń w ramach umowy dzierżawy. Również pracownicy stacji paliw utrzymywali stały kontakt z serwisantem urządzeń. Z kolei sam serwisant zeznał, że zajmował się pozyskiwaniem odpowiednich lokali w celu wstawienia do nich urządzeń na podstawie zawieranych umów (zob. m.in. s. 17-18 decyzji organu I instancji). W związku z powyższym Sąd pierwszej instancji stwierdził, że kontrolowane organy podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz prawidłowego załatwienia niniejszej sprawy (art. 122 o.p.), wykazując w sposób bezsprzeczny, że skarżący był współurządzającym proces nielegalnych gier hazardowych poza kasynem gry. Za pozbawiony podstaw Sąd pierwszej instancji uznał też zarzut naruszenia art. 191 o.p. przez przekroczenie granic zasady swobodnej oceny dowodów "m.in. z dokumentów, zeznań świadków i skarżącego", która miała zostać dokonana "niezgodnie z zasadami logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego". Sąd zaaprobował sposób przeprowadzenia oceny dowodów przez kontrolowane orany oraz jej wyniki. Wnioski wyciągnięte przez organy na podstawie zestawienia treści ramowej umowy dzierżawy powierzchni z 3 września 2016 r. z treścią wyjaśnień i zeznań skarżącego oraz zeznań innych świadków, są w pełni logiczne, spójne i przekonujące. Za w pełni prawidłową uznano także wykładnię i subsumpcję ustalonego stanu faktycznego pod regulację wynikającą z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 marca 2017 r. Odpowiedzialność strony skarżącej – jako podmiotu "wydzierżawiającego" część lokalu w celu urządzania w nim nielegalnych gier hazardowych, partycypującego w zyskach z tego rodzaju nielegalnej działalności oraz zobowiązanego do informowania właściciela urządzeń do gier o ich kradzieży lub uszkodzeniu, może i powinna być kwalifikowana jako współuczestnictwo w procesie urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Jest ona natomiast niezależna od odpowiedzialności podmiotu będącego właścicielem spornych urządzeń i dzierżawiącego część lokalu. Z ustaleń organów oraz uzasadnień kwestionowanych decyzji wynika jednoznacznie, że skarżący uczestniczył aktywnie i bezpośrednio w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych poza kasynem gry. W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmowano i nadal przyjmuje się, że warunkiem przypisania odpowiedzialności administracyjnoprawnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 marca 2017 r., jest wykazanie przez organy, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą lub stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z zasadniczo komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych. Nie wyklucza to, co oczywiste, możliwości współdziałania wielu podmiotów w nielegalnym procesie urządzania gier, a więc np. właściciela automatu i właściciela lokalu, którzy na podstawie pisemnej lub ustnej umowy dokonują podziału zadań i funkcji związanych z procesem organizacji gier (np. w zakresie podziału zysków z działalności urządzania gier hazardowych, serwisowania urządzenia, nadzorowania prawidłowości działania urządzenia, informowania właściciela urządzenia o problemach technicznych związanych z pracą automatu, wypłaty wygranych). Za nieuzasadniony Sąd pierwszej instancji uznał też zarzut naruszenia art. 133 o.p. w zw. z art. 6 ust. 4 u.g.h. w zw. z art. 89 ust. 1 i 2 u.g.h. "przez uznanie, że skarżący może być stroną niniejszego postępowania, w sytuacji gdy z przepisów ustawy hazardowej wynika, że kary pieniężne można zastosować do podmiotów określonych w art. 6 ust. 4 u.g.h., czyli spółek z o.o. oraz spółek akcyjnych". Stanowisko skarżącego uznał za sprzeczne z poglądem prawnym wyrażonym w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16. W uchwale tej Sąd stwierdził, że: "Urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (...)". Powyższa uchwała jest na mocy art. 269 § 1 p.p.s.a. pośrednio wiążąca dla każdego składu orzekającego sądu administracyjnego, który może od niej odstąpić jedynie pod warunkiem przedstawienia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienia prawnego wynikającego z jej treści do ponownego rozważenia oraz pod warunkiem podjęcia przez powyższy skład nowej uchwały zawierającej odmienne stanowisko prawne. Na tle art. 6 ust. 4 u.g.h. w zw. z art. 89 ust. 1 i 2 u.g.h. w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 marca 2017 r. nie uległo wątpliwości Sądu pierwszej instancji, że każdy podmiot – osoba fizyczna lub prawna, albo inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej – urządzający gry na automatach poprzez ich udostępnienie, zarządzający nimi lub pobierający korzyści z tej działalności, może być uznany za adresata decyzji o nałożeniu kary pieniężnej. Przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. w powyższym brzmieniu stanowi zatem podstawę wymierzenia kary pieniężnej każdemu, bez względu na formę prowadzonej działalności, kto urządza gry na automatach poza kasynem gry, czyli miejscem odpowiadającym wymogom przewidzianym w art. 4 ust. 1 pkt. 1 lit. a u.g.h. Powyższe stanowisko znalazło pełne potwierdzenie również w poglądach Trybunału Konstytucyjnego RP, który w wyroku z dnia 21 października 2015 r. w sprawie o sygn. akt P 32/12, wskazał, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. statuuje tylko jedną, obiektywną przesłankę wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gry na automatach poza kasynem gry, stwierdzając że "karze pieniężnej za urządzenie gry na automatach poza kasynem gry podlegać będzie zarówno podmiot legitymujący się koncesją lub zezwoleniem, jak i ten, kto dokumentem takim nie dysponuje. Istotne staje się wyłącznie ustalenie, że gra na automacie została urządzona poza kasynem gry. Urządzającym grę jest każdy podmiot, który organizuje grę hazardową, w tym grę na automacie (art. 4 ust. 2 u.g.h.) bez względu na to, czy obiektywnie jest zdolny do spełnienia jednego z warunków uzyskania koncesji (zezwolenia) w postaci odpowiedniej, ustawowo określonej formy prawnej prowadzonej działalności regulowanej" (pkt 4.2. uzasadnienia wyroku). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie niniejszej skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wraz z kwotą 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz zażądał rozpoznania sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1. naruszenie prawa materialnego tj. a) art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 227, dalej: u.g.h.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące przyjęciem, że skarżący urządzał gry na automatach poza kasynem gry, w sytuacji gdy urządzenia te nie należały do skarżącego, a nadto z całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w żaden sposób nie wynika, aby skarżący mógł zostać uznany za urządzającego grę, a zatem nie sposób obciążyć go odpowiedzialnością za ich funkcjonowanie w lokalu; 2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. a) art. 120, 121 i 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.i. Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 z późn. zm., dalej: o.p.) - poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do organów prowadzących to postępowanie, zaniechanie podjęcia wszystkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności zaniechanie uzupełnienia postępowania dowodowego i nieprzeprowadzenie żadnych dowodów w celu ustalenia kto i jakim zakresie czerpał dochody z urządzania gier na automatach, a także przez przyjęcie biernej postawy w postępowaniu dowodowym, ograniczającej się do wybiórczego i dokonanego w sposób przypadkowy ustalenia elementów formalnych sprawy, podczas gdy organy powinny podjąć wszelkie niezbędne czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a przede wszystkim działania zmierzające do ustalenia odpowiedzialności skarżącego; b) art. 133 o.p. w zw. z art. 6 ust. 4 w zw. z art. 89 ust. I i 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 847, dalej: u.g.h.) - przez bezpodstawne i bezzasadne uznanie, że Skarżący może być stroną niniejszego postępowania w sytuacji, gdy z przepisów ustawy hazardowej wynika, że kary pieniężne można zastosować do podmiotów określonych w art. 6 ust. 4 u.g.h., czyli spółek z o.o. oraz spółek akcyjnych. c) art. 191 o.p. poprzez dokonanie oceny przeprowadzonych dowodów m.in. z dokumentów, zeznań świadków i skarżącego niezgodnie z zasadami logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego, co skutkowało przyjęciem, że: (i) skarżący urządzał gry na automatach poza kasynem gry, w sytuacji gdy nie był on właścicielem automatów zlokalizowanych w miejscu prowadzonej przez niego działalności, nie wykonywał osobiście czynności związanych z obsługą czy utrzymaniem automatów, a także nie wykazano, aby z faktu umieszczenia automatów w jego lokalu uzyskiwał on jakiekolwiek korzyści majątkowe, wykraczające poza czynsz dzierżawny z tytułu umowy dzierżawy części powierzchni lokalu; (ii) skarżący stwarzał warunki umożliwiające grę na automatach i przez to zorganizował zaplecze lokalowe i techniczne do urządzania gry na automatach, podczas gdy materiał dowodowy bezsprzecznie wskazuje, iż skarżący był wyłącznie wydzierżawiającym część powierzchni lokalu nie miał żadnego wpływu, ani nawet wiedzy, jaki rodzaj urządzeń zostanie umieszczony w lokalu, ani także na to w jakim celu i w jaki sposób będą one eksploatowane, ani też nie nadzorował korzystania z nich. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie albowiem podniesione w niej zarzuty nie podważają prawidłowości wyroku Sądu I instancji. Wstępnie należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Skargę kasacyjną, w granicach której podejmuje czynności Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Kontroli instancyjnej sprawowanej w jej granicach poddany został wyrok, którym Sąd I instancji oddalił skargę skarżącego na decyzję DIAS w Rzeszowie z 5 stycznia 2022 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzenie gier na automatach poza kasynem gry. Wywiedziona od powyższego wyroku skarga kasacyjna, w okolicznościach niniejszej sprawy oraz wobec sformułowanych w niej zarzutów, nie uzasadnia twierdzenia, że zaskarżone orzeczenie Sądu I instancji powinno podlegać uchyleniu. Ze względu na zakres i konstrukcję podniesionych w petitum skargi kasacyjnej zarzutów oraz sposób w jaki je uzasadniono w pierwszej kolejności rozważenia wymaga ocena spełnienia przez skargę kasacyjną ustawowych wymogów formalnych. Skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym i profesjonalnym środkiem prawnym zaskarżenia wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych, co znalazło swój wyraz również w przymusie adwokacko-radcowskim, tj. obowiązku sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (por. wyrok NSA z dnia 25 sierpnia 2023 r., sygn. akt II GSK 578/20). Skarga kasacyjna powinna być sporządzona zgodnie z wymogami określonymi w art. 174 i art. 176 p.p.s.a. Prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych i ich należyte uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla wyniku sprawy, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny, mocą art. 183 § 1 p.p.s.a., jest związany granicami skargi kasacyjnej, czyli wnioskami skargi kasacyjnej i jej podstawami. Zatem zakres kontroli instancyjnej dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny jest ograniczony w tym sensie, że jest wyznaczony zarzutami i żądaniami strony zawartymi w skutecznie wniesionej skardze kasacyjnej. Innymi słowy, NSA może uwzględnić tylko te zarzuty kasacyjne, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej. Na gruncie rozpatrywanej sprawy wskazać należy, że w praktyce orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego nie dochodzi do automatycznego dyskwalifikowania skarg kasacyjnych w sytuacji, gdy zarzuty kasacyjne lub ich uzasadnienie nie w pełni spełniają wymogi konstrukcyjne określone w art. 176 p.p.s.a., czego potwierdzeniem jest uchwała NSA z 26 października 2009 r., I OPS 10/09. Naczelny Sąd Administracyjny nie może jednak we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej ani uściślać, bądź w inny sposób ich korygować, chyba, że umożliwia to powołana choćby niedoskonale podstawa prawna, a wadliwość zarzutu jest możliwa do usunięcia poprzez analizę argumentacji uzasadnienia środka odwoławczego. Konieczne jest jednak oddzielenie podstawy kasacyjnej od jej uzasadnienia, które jest niezbędnym elementem konstrukcyjnym skargi kasacyjnej. Pominięcie, czy też zbyt lakoniczne sygnalizowanie określonych zagadnień w uzasadnieniu skargi kasacyjnej skutkuje niemożnością zakwestionowania przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska wyrażonego w ich zakresie przez sąd pierwszej instancji, a przez to przyjętej przez ten sąd oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego (por. wyroki NSA z: 27 stycznia 2015 r., II GSK 2140/13; 22 sierpnia 2012 r., sygn. akt I FSK 1679/11; 19 marca 2014 r., II GSK 16/13; 17 lutego 2015 r., II OSK 1695/13). Z art. 176 p.p.s.a. wynika, że skarga kasacyjna poza tym, że ma czynić zadość wymaganiom przypisanym dla każdego pisma procesowego, powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych należy rozumieć dokładne wskazanie takiej podstawy oraz określenie tych przepisów prawa, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną zostały naruszone przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zaś zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie na czym naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu, umotywowanie niewłaściwego zastosowania przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym wykazanie, że zarzucane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wniesiona w tej sprawie skarga kasacyjna nie spełnia powyższych wymogów. Dokonując analizy postawionych w niej zarzutów kasacyjnych, należy podkreślić, że skarga kasacyjna jest środkiem prawnym służącym zaskarżaniu wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych, autor skargi kasacyjnej powinien zatem wskazać, jakie przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zostały naruszone przez sąd pierwszej instancji. W orzecznictwie NSA wielokrotnie podkreślano, że powołanie zarzutów w oderwaniu od będących podstawą zaskarżonego wyroku przepisów postępowania sądowego nie może być uznane za spełniające przesłanki podstaw kasacyjnych, gdyż przedmiotem kontroli w postępowaniu kasacyjnym, stosownie do treści art. 173 § 1 p.p.s.a., jest orzeczenie sądu (por. m.in. wyroki NSA: z 31 marca 2013 r., sygn. akt II FSK 925/10; z 21 maja 2024 r., sygn. akt II GSK 608/21). Tymczasem w rozpatrywanej skardze kasacyjnej nie powiązano wskazanych jako naruszone przepisów postępowania podatkowego (o.p.), ani przepisów materialnoprawnych z przepisami procedury sądowoadministracyjnej, co powinno mieć miejsce, zważywszy, że skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym od orzeczenia Sądu I instancji, a nie aktu organu administracji. Brak przywołania zarówno w zarzutach kasacyjnych, jak i w uzasadnieniu skargi kasacyjnej przepisów p.p.s.a. powoduje, że skarga ta nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 174 i art. 176 p.p.s.a. i jako taka uniemożliwia właściwą kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku. Ponadto należy wskazać, że w zarzucie naruszenia przepisów postępowania wymienionym w pkt II.2.b rozpatrywanej skargi kasacyjnej, w przywołanym tam art. 133 o.p. nie podano jednostki redakcyjnej tego przepisu. W skardze kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu I instancji konieczne jest wskazanie konkretnych przepisów naruszonych przez sąd, z podaniem jednostki redakcyjnej (numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu). Jak już wyżej wspomniano, związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. Nie jest powołany do uzupełniania ani interpretowania niejasno sformułowanych zarzutów kasacyjnych, ani też nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych. Nie jest bowiem rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego stawianie jakichkolwiek hipotez i snucie domysłów w zakresie uzasadnienia podstaw kasacyjnych (zob.: wyroki NSA: z dnia 31 października 2017 r., sygn. akt I GSK 2343/15, z 6 listopada 2020 r., sygn. akt II GSK 296/20). Pomimo wskazanej wadliwości skargi kasacyjnej, kierując się zaleceniami wynikającymi z uchwały NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, prezentującej liberalne stanowisko co do wymogów skargi kasacyjnej, skład orzekający uznał, że uzasadnienie wniesionej w tej sprawie skargi kasacyjnej pozwala przyjąć, iż zarzuty kasacyjne zostały skierowane przeciwko zaskarżonemu wyrokowi. Ustalić można, że skarżący kasacyjnie kwestionuje stanowisko Sądu I instancji uznające za zgodną z prawem decyzję DIAS w Rzeszowie z 5 stycznia 2022 r. w przedmiocie wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej za urządzenie gier na automatach poza kasynem gry. Przechodząc do oceny zarzutów skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że sposób ich sformułowania oraz argumentacja zawarta w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zostały tak przedstawione, że zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego ściśle powiązano z naruszeniem przepisów postępowania i odwrotnie – potencjalne błędy proceduralne skutkowały w ocenie autora skargi kasacyjnej uchybieniem materialnoprawnym w postaci niewłaściwego zastosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Z tego powodu Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że istota sporu prawnego rozpatrywanej sprawy oraz komplementarny charakter zarzutów kasacyjnych, uzasadniają łączne ich rozpatrzenie. Przedmiot zarzutów kasacyjnych, jak i kierunek argumentacji koncentrują się na zagadnieniu podmiotowości skarżącego jako osoby podlegającej karze na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. (w brzmieniu obowiązującym na dzień przeprowadzenia kontroli w należącym do skarżącego lokalu – 10 lutego 2017 r.). W tym zakresie skarżący kasacyjnie podnosi zarzut naruszenia w niniejszej sprawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie "skutkujące przyjęciem, że skarżący urządzał gry na automatach poza kasynem gry, w sytuacji gdy urządzenia te nie należały do skarżącego, a nadto z całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w żaden sposób nie wynika, aby skarżący mógł zostać uznany za urządzającego grę". Uzasadniając ten zarzut skarżący kasacyjnie, przywołując wybrane orzecznictwo wojewódzkich sądów administracyjnych, wskazuje, że "sama czynność oddania do używania powierzchni lokalu innemu podmiotowi pod eksploatację automatu, w ramach umowy dzierżawy czy też najmu, nie może stanowić podstawy do przypisania wydzierżawiającemu lub wynajmującemu przymiotu "urządzającego grę". Oznaczałoby to bowiem, iż w przypadku, gdy dany lokal nie stanowi własności podmiotu eksploatującego automat do gier, to zawsze występuje wielość urządzających gry, tj. nie tylko podmiot eksploatujący automat, ale i podmiot oddający temu podmiotowi powierzchnię do eksploatacji automatów." Zdaniem skarżącego kasacyjnie, "samo udostępnienie miejsca w lokalu w celu urządzania gier i utrzymywanie go w stanie do tego przeznaczonym nie jest przejawem aktywnego uczestnictwa w tym procesie i nie może być zakwalifikowane jako "urządzanie gier na automacie" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h." Na powyższej argumentacji skarżący kasacyjnie opiera także zarzuty procesowe skargi kasacyjnej wskazując, że w ramach prowadzonego w tej sprawie postępowania podatkowego organy naruszyły zasady tego postępowania: zasadę legalizmu (art. 120 o.p.), zasadę zaufania do organów podatkowych (art. 121 o.p.), zasadę prawdy obiektywnej (art. 122 o.p.), zasadę swobodnej oceny dowodów przez organ podatkowy (art. 191 o.p.) poprzez zaniechanie uzupełnienia postępowania dowodowego i nieprzeprowadzenie żadnych dowodów "w celu ustalenia kto i jakim zakresie czerpał dochody z urządzania gier na automatach, bezpodstawne uznanie, że skarżący urządzał gry na automatach poza kasynem gry oraz może być stroną niniejszego postępowania w sytuacji, gdy z przepisów ustawy hazardowej wynika, że kary pieniężne można zastosować do podmiotów określonych w art. 6 ust. 4 u.g.h., czyli spółek z o.o. oraz spółek akcyjnych". Ponadto skarżący kasacyjnie podkreśla, że nie był on właścicielem automatów zlokalizowanych w miejscu prowadzonej przez niego działalności, nie wykonywał osobiście czynności związanych z obsługą czy utrzymaniem automatów, był wyłącznie wydzierżawiającym część powierzchni lokalu nie miał żadnego wpływu, ani nawet wiedzy, jaki rodzaj urządzeń zostanie umieszczony w lokalu, ani także na to w jakim celu i w jaki sposób będą one eksploatowane, ani też nie nadzorował korzystania z nich. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. (w brzmieniu obowiązującym na dzień przeprowadzenia kontroli przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego w [...] w należącym do skarżącego lokalu – 10 lutego 2017 r.), karze pieniężnej podlega "urządzający gry na automatach poza kasynem gry". Sama ustawa o grach hazardowych nie zawiera legalnej definicji "urządzającego gry", jednak posługuje się tym określeniem w wielu przepisach, z których można wywnioskować zakres treściowy tego pojęcia. Na ich podstawie przyjąć należy, że "urządzanie gier hazardowych na automatach" to ogół czynności i działań stanowiących zaplecze logistyczne dla umożliwienia realizowania w praktyce działalności w zakresie gier hazardowych, a w szczególności: udostępnienie potencjalnym graczom automatów do gier, zorganizowanie i pozyskanie odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowanie go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca graczom, utrzymywanie automatów w stanie aktywności, umożliwiającej ich sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, obsługa urządzeń, zatrudnienie i odpowiednie przeszkolenie personelu, zapewniające graczom możliwość uczestniczenia w grze, czerpanie zysków (zob. wyroki NSA z: 2 czerwca 2023 r., sygn. akt II GSK 539/20; 19 sierpnia 2025 r., sygn. akt II GSK 156/22; 7 października 2025 r., sygn. akt II GSK 884/23; 27 stycznia 2026 r., sygn. akt II GSK 1184/22). Wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie, kontrolowany wyrok Sądu I instancji zawiera trafne wyjaśnienie kwestii odnoszące się do zmian przepisów w zakresie kar pieniężnych uregulowanych w ustawie o grach hazardowych. W rozpoznawanej sprawie nie ma wątpliwości, że w dniu kontroli – 10 lutego 2017 r. – obowiązywał art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. Nie ma też sporu, że w chwili wydawania decyzji przez Dyrektora IAS art. 89 u.g.h. nadal obowiązywał. Nie budzi też wątpliwości, że w chwili nakładania kary miał inną treść. Jednak z tego faktu nie można wyprowadzić wniosku, że organ nie miał podstawy prawnej do ukarania skarżącego. W ocenie NSA sąd pierwszej instancji w pełni zasadnie oraz bez naruszenia przepisów prawa wskazanych przez skarżącego jako naruszone przyjął, że decyzja o nałożeniu kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry jest zgodna z prawem. Przede wszystkim podnieść należy, że w uchwale z 10 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OPS 1/06 (ONSA i WSA 2006/3/71) NSA wyjaśnił, że jakkolwiek wydając decyzję administracyjną organ administracji publicznej stosuje przepisy prawa materialnego obowiązujące w dniu wydania decyzji, to jednak z uwzględnieniem koniecznych wyjątków, a reguła ta nie budzi wątpliwości w świetle konstytucyjnych zasad demokratycznego państwa prawnego i praworządności (art. 2 i art. 7 Konstytucji RP) w sytuacji, kiedy pomiędzy datą nawiązania stosunku administracyjnoprawnego a datą wydania decyzji nie nastąpiły zmiany przepisów prawa. Natomiast jeżeli zdarzenie prawne (zdarzenie będące przedmiotem regulacji prawnej) miało miejsce pod rządami innych przepisów prawnych niż te, które obowiązują w dacie wydania decyzji administracyjnej w tej sprawie, w przypadku braku przepisów przejściowych powstają wymagające rozstrzygnięcia wątpliwości interpretacyjne co do tego, jakie przepisy prawa materialnego powinny mieć zastosowanie w sprawie. NSA wyjaśnił w podjętej uchwale, że w przypadku decyzji konstytutywnych, kształtujących stosunek administracyjnoprawny w chwili ich wydania, należy stosować przepisy obowiązujące w tej właśnie chwili (przepisy nowe), natomiast w przypadku decyzji deklaratoryjnych, stwierdzających ukształtowanie się stosunku administracyjnoprawnego z mocy samego prawa we wcześniejszym okresie, należy stosować przepisy obowiązujące w chwili konkretyzacji tego stosunku, na mocy których doszło do powstania stosunku prawnego (przepisy poprzednie), co następnie odniósł do decyzji administracyjnej wymierzającej karę pieniężną. NSA podkreślił, że bez wątpienia stosunek administracyjnoprawny (materialny) pomiędzy stroną a organem administracji publicznej w takiej sprawie nawiązuje się (powstaje) z datą zdarzenia, ponieważ ten moment wyznacza treść obowiązku administracyjnoprawnego. NSA w składzie orzekającym w tej sprawie aprobuje w pełni przywołany pogląd i stwierdza, że stanem prawnym miarodajnym w tej sprawie nałożenia kary pieniężnej na skarżącego, jest stan prawny z daty jego zaistnienia, którym w tym przypadku jest data przeprowadzonej kontroli przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego w [...] w należącym do skarżącego lokalu – 10 lutego 2017 r. W świetle przedstawionych argumentów uzasadnione jest twierdzenie, że Sąd I instancji nie miał podstaw, aby podważać zgodność z prawem kontrolowanej decyzji, w tym zwłaszcza w związku z potrzebą wyjaśnienia przez organ administracji przesłanek, którymi kierował się w rozpatrywanej sprawie w zakresie odnoszącym się do ustalenia jej stanu prawnego, to jest reżimu prawa właściwego dla jej załatwienia. Stan prawny, który organ administracji był zobowiązany uwzględnić w rozpatrywanej sprawie – i który prawidłowo uwzględnił – był właściwym stanem prawnym. Jeżeli bowiem działanie (czyn, zdarzenie) polegające na urządzaniu gier na automatach poza kasynem gry zaistniało oraz zostało ujawnione pod rządami ustawy o grach hazardowych w brzmieniu obowiązującym do 31 marca 2017 r., co nastąpiło w związku z czynnościami kontrolnymi przeprowadzonymi w sprawie 10 lutego 2017 r., ujawniającymi zamknięty w tej dacie stan faktyczny – to za oczywiste w świetle przywołanego poglądu prawnego należało uznać, że wydając rozstrzygnięcie w sprawie, organy powinny stosować przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. w brzmieniu dotychczasowym, to jest w brzmieniu obowiązującym w dacie zaistnienia wymienionego działania (czynu, zdarzenia) niezależnie od tego, że w dacie orzekania przez ten organ przywołany przepis obowiązywał już w nowym brzmieniu nadanym ustawą z dnia 15 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 88; dalej: nowela). Nie budzi przy tym wątpliwości, że konsekwencją zmian wprowadzonych do ustawy o grach hazardowych przywołaną nowelą, z całą pewnością nie była depenalizacja zachowania polegającego na urządzaniu gier na automatach poza kasynem gry, o którym mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. w brzmieniu obowiązującym do 31 marca 2017 r. Jest to oczywiste, gdy zestawić treść tego przepisu prawa z treścią art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. w brzmieniu obowiązującym od 1 kwietnia 2017 r. Urządzaniem gier hazardowych bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia jest również ich urządzanie na automatach poza kasynem gry. Za niewątpliwy należy również uznać wniosek, że ustawa o grach hazardowych w brzmieniu obowiązującym do 31 marca 2017 r., gdy chodzi o wysokość sankcji administracyjnej nakładanej na jej podstawie za urządzanie gier hazardowych na automatach poza kasynem, jest również względniejsza w relacji do stanu prawnego ukształtowanego nowelą z 15 grudnia 2016 r., na gruncie którego wskazane zachowanie również podlega karze administracyjnej. Jest to oczywiste, gdy zestawić art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. w brzmieniu obowiązującym do 31 marca 2017 r. z – obowiązującą od 1 kwietnia 2017 r. – treścią art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. a tej ustawy. Kara pieniężna w wysokości 12 000 zł od każdego automatu jest bowiem z całą pewnością niższa od kary w wysokości 100 000 zł od każdego automatu. Za niezasadne należy uznać zarzuty kasacyjne, w ramach których skarżący kasacyjnie podnosi, że nie urządzał on gier na automatach poza kasynem i nie przejawił jakiejkolwiek aktywności, która pozwoliłaby przypisać mu odpowiedzialność z tego tytułu, gdyż nie był on właścicielem automatów zlokalizowanych w miejscu prowadzonej przez niego działalności, a jedynie wydzierżawiał powierzchnię swojego lokalu pomiotowi będącemu właścicielem automatów na podstawie umowy dzierżawy z dnia 3 września 2016 r. W tym zakresie należy wskazać, że NSA w niniejszym składzie w pełni podziela wypracowany dotychczas na gruncie orzecznictwa sądów administracyjnych pogląd, zgodnie z którym samo wynajęcie, czy wydzierżawienie lokalu lub jego części w celu urządzania gier hazardowych nie przesądza, ani o urządzaniu tych gier przez wynajmującego, czy wydzierżawiającego, ani też takiej okoliczności nie wyłącza (por. wyroki NSA: z 30 sierpnia 2018 r. sygn. akt II GSK 350/18, z 26 października 2018 r. sygn. akt II GSK 3705/16, z 14 grudnia 2018 r. sygn. akt II GSK 4743/16 i II GSK 4791/16, z 12 kwietnia 2019 r., sygn. akt II GSK 353/17). Nie powielając argumentacji zaprezentowanej w dotychczasowym orzecznictwie, NSA podkreśla jednak, że w sprawach dotyczących podmiotów, którym nie można wprost przypisać cechy "urządzającego gry na automacie", to jest np. w odniesieniu do podmiotów, które wynajmują powierzchnie w celu urządzania na nich gier hazardowych, organy prowadzące postępowanie w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej, uznając wynajmującego (wydzierżawiającego) za stronę tego postępowania, powinny dokładnie wyjaśnić rozmiar i wagę jego udziału w tego rodzaju przedsięwzięciu, co w niniejszej sprawie zostało przez organy wykonane. Zasadnicze znaczenie ma bowiem w tym wypadku postępowanie dowodowe, które ma za zadanie wykazać, że wynajmujący/wydzierżawiający wykonywał konkretne czynności pozostające w bezpośrednim związku z działalnością związaną z posadowionym na wynajętej/wydzierżawionej powierzchni automatem, pozwalające na przypisanie mu cechy "urządzającego gry na automatach" (zob. wyrok NSA z 7 listopada 2024 r., sygn. akt II GSK 2419/21). Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy należy zgodzić się z Sądem I instancji, że organy prawidłowo ustaliły, że skarżący czynnie uczestniczył w organizowaniu gier na automatach w lokalu [...] przy [...]. Potwierdzają to zgromadzone w tej sprawie podstawowe dowody z kontroli doraźnej i eksperymentów gry przeprowadzonych na trzech urządzeniach w dniu 10 lutego 2017 r. przez funkcjonariuszy celnych udokumentowanych protokołem z tych czynności z dnia 15 lutego 2017 r., nagrań przebiegu tych czynności na nośniku elektronicznym płycie DVD, opinii zawartej w sprawozdaniach z badań Wydziału Laboratorium Celnego Izby Celnej w [...], zeznań przesłuchanych świadków ([...] i skarżącego jako właściciela lokalu), a także znajdująca się w aktach administracyjnych sprawy - ramowa umowa dzierżawy powierzchni z dnia 3 września 2016 r. zawarta pomiędzy [...], a skarżącym prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą [...]. Słusznie też organy wywiodły z analizy ww. umowy dzierżawy z 3 września 2016 r., że skarżący zapewnił odpowiednie warunki do wstawienia, uruchomienia i eksploatacji przedmiotowych urządzeń, organizując miejsce z dostępem do automatów dla osób trzecich, sprawując nadzór nad właściwym funkcjonowaniem automatów. Sąd I instancji zasadnie zatem stwierdził, że Skarżący jako wydzierżawiający lokal pomiotowi będącemu właścicielem automatów był osobą, która czynnie i aktywnie uczestniczyła w procesie nielegalnego urządzania gier hazardowych poza kasynem gry przez to, że nie tylko udostępniał on odpłatnie - zgodnie z ww. umową - powierzchnię lokalu w celu zainstalowania spornych urządzeń (3 szt.) oraz ich użytkowania przez zainteresowanych (w tym klientów [...]), lecz także udostępniał energię elektryczną konieczną do działania powyższych urządzeń (za zwrotem kosztów zawartych w czynszu dzierżawnym) oraz partycypował w zyskach właściciela automatów z nielegalnej działalności przez to, że jako podmiot wydzierżawiający miał on prawo do czynszu dzierżawnego w wysokości 40% od sumy dochodów uzyskanych w uruchomionych automatach, z tym zastrzeżeniem, że roszczenia o zapłatę czynszu dzierżawnego były uzależnione od uruchomienia i eksploatacji automatów. Nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że dokonana przez Sąd I instancji ocena ustaleń faktycznych w rozpoznanej sprawie pozwalała na prawidłowe zastosowanie wobec skarżącego art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Sądu I instancji oraz orzekających w niniejszej sprawie organów, że skarżący stanowił istotny element mechanizmu polegającego na organizowaniu gier na automatach poza kasynem gry. Mając na uwadze przedstawione wyżej rozumienie "urządzania gier na automatach poza kasynem gry", dokonana przez organy i zaakceptowana przez Sąd I instancji subsumcja zachowania skarżącego pod regulację wynikającą z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. obowiązującą w dniu przeprowadzenia kontroli w lokalu należącym do skarżącego, jest prawidłowa, gdyż ogół ustaleń dotyczących roli skarżącego w organizowaniu przedsięwzięcia hazardowego pozwalał na przyjęcie, że był on urządzającym gry w rozumieniu u.g.h., a tym samym stał się podmiotem podlegającymi karze, stosownie do art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Konkludując, NSA uznał w ramach kontroli zaskarżonego wyroku przeprowadzonej w granicach wyznaczonych skargą kasacyjną, że skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).

Informacje o sprawie

Data wpływu
24 kwietnia 2023
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne
Gry losowe
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Sędziowie
Anna Ostrowska /sprawozdawca/ Elżbieta Czarny-Drożdżejko Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /przewodniczący/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny