Sygnatura
II GSK 642/21
Wyrok NSA z 26 maja 2023 r., II GSK 642/21 – gry losowe i zakłady wzajemne
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 26 maja 2023
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia NSA Dorota Dąbek (spr.) Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant Anna Ważbińska-Dudzińska po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D. S. (obecnie: T.) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 lipca 2020 r. sygn. akt III SA/Łd 945/19 w sprawie ze skargi D. S. (obecnie: T.) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 13 września 2019 r. nr 1001-IOA.4246.52.2019.6.AD w przedmiocie kary pieniężnej dla posiadacza zależnego lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od D. T. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi 8100 (osiem tysięcy sto) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 29 lipca 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 945/20, oddalił skargę D. S. (obecnie: T.) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 13 września 2019 r., nr 1001-IOA.4246.52.2019.6.AD, w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. [...] Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia: Funkcjonariusze celni 20 kwietnia 2017 r. przeprowadzili kontrolę przestrzegania przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 471 ze zm.; dalej: u.g.h.) w lokalu mieszczącego się na ul. [...] w Ł. . Podczas kontroli – trzech automatów (z której sporządzono notatkę z dnia [...] 2017 r.) ustalono po przeprowadzeniu eksperymentu, że urządzenia: M. nr [...];[...], [...] – są automatami do gier hazardowych, które nie zostały zarejestrowane i są w lokalu eksponowane bez koncesji poza kasynem gry. Automaty zostały zatrzymane przez służbę celno-skarbową. W wyniku eksperymentu dowiedziono, że urządzenia eksploatowane są w celach komercyjnych, o czym świadczy konieczność użycia środków finansowych do ich uruchomienia, gra na urządzeniach zawierata element losowości a grający nie ma wpływu na wynik gier, nadto jego zdolmość percepcji i sprawność nie dają gwarancji wptynięcia w pożądany wynik, a o odpowiedniej konfiguracji bębnów na każdym z urządzeń decyduje mechanizm urządzenia a nie działanie gracza. Wynik gry na każdym z automatów był nieprzewidywalny dla grającego. DIAS wskazał, że w wyniku przeprowadzonych eksperymentów funkcjonariusze oraz biegły sądowy stwierdzili, że gra na przedmiotowych urządzeniach wypełnia definicję automatów do gier w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych. Ponadto funkcjonariusze wykazali, ze automaty eksploatowane w lokalu nie posiadają ważnego świadectwa rejestracji. W związku z ustaleniami zawartymi w notatce z dnia [...] kwietnia 2017 r. organ I instancji postanowieniem z dnia [...] grudnia 2018r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia kary pienięznej za urządzanie gier hazardowych, wobec posiadacza lokalu - skarżącej prowadzącej działalność gospodarczą. Organ podkreślił, że zgodnie z treścią art. 89 ust. pkt 3 u.g.h., karze pieniężnej podlega posiadacz zależny lokalu, w ktorym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier i w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa. Postanowieniem z dnia 11 marca 2019 r. organ I instancji włączył do akt sprawy materiały z kontroli oraz akta innych postępowań administracyjnych w sprawie wymierzenia kary pieniżnej z tytulu naruszenia przepisow u.g.h., prowadzonych wobec skarżącej. Organ stwierdził, że w przedmiotowej sytuacji, w przypadku skarżącej wystąpity przesłanki do odpowiedzialności z art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h. Organ wskazał, że po pierwsze skarżąca jest najemcą lokalu, znajdującego się w Ł. ul. [...]. Na podstawie umowy najmu zawartej w dniu [...] grudnia 2015 r. wynajęła ona cały lokal użytkowy o powierzchni użytkowej ok. 25 m2, przez co stała się posiadaczem zależnym w świetle prawa cywilnego. Po drugie w lokalu, będącym w jej posiadaniu na mocy umowy cywilno-prawnej, w dniu kontroli, tj. 20 kwietnia 2017 r. znajdowały się niezarejestrowane automaty do gier hazardowych. Po trzecie w lokalu tym prowadzona była działalność handlowo-usługowa. Potwierdza to sam zapis w umowie najmu w § 2, a także zeznania świadka [...], od którego wynajęła przedmiotowy lokal i który w postępowaniu karnym skarbowym zeznał, że z informacji uzyskanej od skarżącej do lokalu miały być wstawione automaty. Ponadto o rodzaju prowadzonej działalności przez stronę świadczą informacje zawarte w ogólnie dostępnej Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej (CEIDG), z których wynika, że podmiot ten prowadzi m.in. działalność usługową, a także gastronomiczną. Ustalenie powyższych faktów było zdaniem organu wystarczające, aby w świetle znowelizowanej ustawy o grach hazardowych stwierdzić, że osobą odpowiedzialną za delikt określony w art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h. jest skarżąca. Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi decyzją z 29 kwietnia 2019 r. na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 3, ust. 4 pkt 3 wymierzył skarżącej karę pieniężna jako posiadaczowi zależnemu lokalu w Ł., ul. [...], w którym urządzane były gry na niezarejestrowanych automatach do gier poza kasynem gry - w wysokości 300.000 zł. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, wskazując, że zgodnie z treścią art. 89 ust. 1 pkt 3 ustawy, karze pieniężnej podlega posiadacz zależny lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier i w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa. Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji słusznie zauważył, że zgodnie z tym przepisem podleganiu karze pieniężnej decyduje kumulatywne spełnienie następujących przesłanek: 1) posiadanie statusu posiadacza zależnego lokalu, 2) w lokalu muszą znajdować się niezarejestrowane automaty, 3) w lokalu prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, mając na uwadze stan faktyczny sprawy, odwołał się do treści art. 336 k.c., w świetle którego, posiadanie jest władaniem rzeczą. Organ przyjął, że posiadanie jako stan władztwa nad rzeczą jest stanem faktycznym. Organ wskazał, że posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). DIAS wyjaśnił, że uprawnione jest określenie strony mianem posiadacza zależnego. Strona jest najemcą całego lokalu użytkowego o powierzchni użytkowej ok. 25 m2, znajdującego się w Ł., ul. [...] na podstawie umowy najmu zawartej 17 grudnia 2015 r., przez co w świetle prawa cywilnego stała się posiadaczem zależnym. DIAS wskazał, że bezspornym jest, że w lokalu tym w dniu kontroli, tj. 20 kwietnia 2017r. znajdowały się niezarejestrowane automaty do gier hazardowych. Zatem spełniona jest kolejna z wymienionych przesłanek art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h. W zakresie spełnienia przesłanki "prowadzenia działalności gastronomicznej, handlowej lub usługowej" organ oparł swoje stanowisko o treść dokumentów: informacji z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej i umowy najmu. Organ wyjaśnił, że zgodnie z informacjami z CEiDG przeważająca działalność gospodarcza skarżącej, to wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi. W wynajmowanym zgodnie z umową od 17 grudnia 2015r. lokalu skarżąca prowadziła działalność usługową w postaci możliwości gry na automacie do gier. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalając skargę wskazał, że podziela argumentację organów I i II instancji. W ocenie Sądu niezasadny jest zarzut skargi naruszenia art. art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h. Zdaniem Sądu prawidłowo uznano, że skarżąca jest posiadaczem zależnym lokalu i nałożono na nią karę pieniężną w wysokości po 100.000 zł od każdego automatu, łącznie 300.000 zł. Sąd zwrócił uwagę, że skarżąca miała świadomość prowadzonej działalności w postaci urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Akta administracyjne zawierają dokumenty z innych postępowań, które toczyły się wobec skarżącej. Zdaniem Sądu, w kontrolowanej sprawie organy podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Organy zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia, a materiał ten nie budzi wątpliwości w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy i dał podstawę do uznania, że skarżąca jest posiadaczem zależnym lokalu, w którym znajdowały się niezarejestrowane automaty do gier. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca, zaskarżając to orzeczenie w całości oraz wnosząc o jego uchylenie. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: I. Naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez brak uchylenia decyzji DIAS z dnia 13 września 2019 r. naruszającej przepisy prawa; 2) art. 137 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak prawidłowej narady przez Sąd orzekający oraz brak przedstawienia wywodu własnego i logicznego rozumowania przez Sąd orzekający w zakresie rozstrzygnięcia sprawy, gdzie uzasadnienie zaskarżonego wyroku sprowadza się do przepisania uzasadnień wyroków NSA powołanych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku; 3. art. 3 §1 i art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 75 §1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo ze zebrany przez organ materiał dowodowy okazał się być niewystarczający i budzący wątpliwości, które przy uzupełnieniu materiału dowodowego, mogły przechylić szalę na korzyść skarżącego. Sąd przyjął uzasadnienie organu oparte głównie o materiał dowodowy świadczący na niekorzyść skarżącego; 4. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się przez Sąd meriti do zarzutów odwołania tj. w zakresie naruszenia przez Organ II instancji; 5. art. 7, art. 8 oraz art. 77§ 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewaśnienie dostatecznie okoliczności faktycznych sprawy, a także poprzez niezapewnienie skarżącemu możliwości czynnego udziału w każdym stadium postępowania wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przez wydaniem decyzji oraz złożenia wniosków dowodowych. II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1) art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h., poprzez: - błędną wykładnię prowadzącą do ustalenia, że odpowiedzialność na podstawie niniejszego przepisu ponosi skarżąca, a także, iż zasadnym jest wymierzenie skarżącej kary pieniężnej na podstawie nowych przepisów, które w ocenie skarżącej nie obowiązywały w chwili dokonywanych kontroli w lokalu w przedmiotowym postępowaniu; - błędną wykładnię prowadzącą do ustalenia, iż działanie skarżącej wypełniało kumulatywnie przesłanki o podleganiu karze, w sytuacji w której skarżąca nie była posiadaczem zależnym lokalu przy ul. [...] w Ł., niezarejestrowane automaty nie należały do skarżącej, skarżąca nie korzystała z nich, nie użytkowała, nie konserwowała, nie czerpała korzyści, ani tez nie prowadziła działalności gospodarczej związanej z ujawnionymi automatami do gier. Argumentację na poparcie zarzutów skarżąca przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej. Nieusprawiedliwione są zarzuty wskazane w pkt I.2 i 4 petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzuty naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 137 § 1 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne wymienione w powyższym przepisie prawa i pozwala jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera też stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Natomiast art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może służyć do zwalczania ustaleń faktycznych, czy oceny materiału dowodowego przyjętych za podstawę orzekania (por. wyrok NSA z dnia 28 listopada 2008 r., sygn. akt II FSK 1156/07; wyrok NSA z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1652/11), a do tego właśnie zmierza autor skargi kasacyjnej zarzucając naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Okoliczność, że stanowisko zajęte przez Sąd I instancji jest odmienne od prezentowanego przez autora skargi kasacyjnej nie oznacza, że takie uzasadnienie wyroku nie odpowiada wymogom ustawowym określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2006 r., sygn. akt II FSK 867/05). Nie stanowi naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nieodniesienie się przez Sąd I instancji do wszystkich zarzutów skargi, ponieważ, o czym była już mowa, uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną. Natomiast odwołanie się przez Sąd I instancji do poglądów wyrażonych w uzasadnieniach innych sądów, wojewódzkich sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego, jest dopuszczalną praktyką i - wbrew twierdzeniom autora skargi - nie świadczy o braku samodzielności Sądu I instancji w rozstrzyganiu sprawy (por. wyrok NSA z dnia 15 lipca 2022 r., sygn. akt III OSK 1715/21). Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, Sąd I instancji odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do kwestii naruszenia przez organ II instancji art. 7, art. 8, art. 11 k.p.a. oraz art. 77 § 1, art. 78, art. 80, art. 98 k.p.a. Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że w postępowaniu dotyczącym wymierzenia kary pieniężnej stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, a nie przepisy k.p.a. Stanowią o tym przepisy art. 8 i art. 91 u.g.h. Z art. 8 u.g.h. wynika, że do postępowań w sprawach określonych w u.g.h. stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej, chyba że ustawa o grach hazardowych stanowi inaczej. Natomiast art. 91 u.g.h. stanowi, że do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy – Ordynacja podatkowa. Sąd I instancji trafnie zatem stwierdził, że zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. są niezasadne. W konsekwencji niezasadne są zarzuty kasacyjne podniesione w punkcie I.3 i I.5 petitum skargi kasacyjnej. Nie został naruszony również art. 137 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu sąd wydaje wyrok po niejawnej naradzie sędziów. Przebieg narady i głosowanie nad orzeczeniem jest tajne, a zwolnienie od zachowania w tym względzie tajemnicy, z zastrzeżeniem § 3, nie jest dopuszczalne. Narada obejmuje dyskusję, głosowanie nad mającym zostać wydanym orzeczeniem i zasadniczymi powodami rozstrzygnięcia oraz spisanie sentencji wyroku. W skardze kasacyjnej nie przedstawiono żadnego argumentu, który wskazywałby na naruszenie przez Sąd I instancji tego przepisu. Nie wskazano, że narada się nie odbyła bądź też, że narada nie była tajna, że nie było dyskusji lub głosowania (por. wyrok NSA z dnia 29 października 2020 r., sygn. akt II OSK 1338/18). Tym samym zarzut naruszenia art. 137 § 1 p.p.s.a. uznać należy za bezpodstawny. Zamierzonego skutku nie mógł także odnieść zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sformułowany w pkt I.1 petitum skargi kasacyjnej. Po pierwsze, podnosząc zarzut naruszenia ww. przepisu autor skargi kasacyjnej nie sprecyzował jednostki redakcyjnej, która jego zdaniem została naruszona. Podkreślenia wymaga, że zarzucany art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. został podzielony na litery od a) do c). Naczelny Sąd Administracyjny nie może zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych. Nie jest też uprawniony, ani zobowiązany poszukiwać za stronę naruszeń prawa, jakich mógł dopuścić się wojewódzki sąd administracyjny (por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2321/11). Po drugie art. 145 p.p.s.a. nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, o jakiej mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Artykuł 145 p.p.s.a. określa sposób rozstrzygnięcia sprawy i jest to tzw. przepis wynikowy, dlatego - podnosząc jego naruszenie - autor skargi kasacyjnej powinien powiązać go z konkretnymi przepisami, którym uchybił organ administracji, a których to naruszeń nie wziął pod uwagę Sąd I instancji w toku rozpatrywania sprawy. Brak takich powiązań w rozpoznawanej skardze kasacyjnej oznacza nieskuteczność zarzutu naruszenia ww. przepisu (por. wyroki NSA z 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2077/10; z 7 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 2886/12; z 26 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 1298/14; z 13 października 2017 r., sygn. akt II GSK 129/16). W konsekwencji należy uznać, że stan faktyczny ustalony przez organy i jego ocena, przyjęte następnie przez Sąd I instancji za podstawę wyrokowania, nie został skutecznie zakwestionowany skargą kasacyjną. W skardze kasacyjnej nie zakwestionowano bowiem zgodności z prawem dokonanych w tej sprawie ustaleń faktycznych, które doprowadziły do uznania, że z powodu podejmowanych czynności skarżąca była współurządzającą gry hazardowe w rozumieniu przepisów u.g.h. Wskazać należy, że ustawa o grach hazardowych nie zawiera legalnej definicji "urządzającego gry", jednak posługuje się tym określeniem w wielu przepisach, z których można wywnioskować zakres tego pojęcia. Na ich podstawie zasadnie przyjmuje się, że "urządzanie gier hazardowych" to ogół czynności i działań stanowiących zaplecze logistyczne dla umożliwienia realizowania w praktyce działalności w zakresie gier hazardowych, w szczególności zorganizowanie i pozyskanie odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowanie go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości graczy (por. np. wyrok NSA z dnia 30 sierpnia 2018 r., sygn. akt II GSK 1915/17, z dnia 27 lutego 2019 r., sygn. akt II GSK 5042/16, z dnia 26 listopada 2020 r., sygn. akt II GSK 47/18). Urządzającym grę jest więc ten podmiot, który zapewnia (stwarza, organizuje) warunki umożliwiające udział w grze na automatach bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia. WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyraźnie wskazał, na podstawie jakich okoliczności uznał skarżącą za podmiot współurządzający gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. Z ustaleń faktycznych wynika, że skarżąca jest najemcą całego lokalu użytkowego o powierzchni użytkowej ok. 25 m2, znajdującego się w Ł. przy ulicy [...] na podstawie umowy najmu zawartej w dniu 17 grudnia 2015 r. z [...] (k. 44-46 akt admin.), przez co w świetle prawa cywilnego stała się posiadaczem zależnym. NSA podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, że zgodnie z zebranym materiałem dowodowym, w lokalu w dniu kontroli znajdowały się niezarejestrowane automaty do gier hazardowych. W zakresie spełnienia przesłanki "prowadzenia działalności gastronomicznej, handlowej lub usługowej", z treści informacji z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej i umowy najmu wynika, że skarżąca prowadziła działalność gospodarcza opartą na wynajmie i zarządzaniu nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi, stąd uznano, że skarżąca realizowała w kontrolowanym lokalu prowadzoną przez siebie działalność usługową w postaci najmu przedmiotowego lokalu i oferowania go klientom. Ustalono zatem fakt podnajęcia lokalu w celu ustawienia spornych urządzeń, który nie spowodował przeniesienia odpowiedzialności na inny podmiot. Niezależnie od tego czy posiadanie wynika z umowy lub innego tytułu prawnego, ma ono charakter posiadania zależnego, o którym mowa w art. 336 Kodeksu cywilnego. Z zebranego w sprawie obszernego materiału dowodowego wynika także, że skarżąca w ramach prowadzonej działalności wielokrotnie wynajmowała powierzchnie lokalu pod instalację automatów do gier, co świadczy o działaniu świadomym i powtarzalnym. Pozyskując właścicieli lokali i umożliwiając wielokrotne instalowanie automatów do urządzania nielegalnych gier hazardowych czynnie współpracowała ona z właścicielami tych urządzeń, podejmując związane z tym ryzyko. Takie działanie uznały organy i WSA za wyczerpujące znamiona definicji urządzania gier. Na podstawie tych okoliczności skarżącą uznano za posiadacza zależnego w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h. Autor skargi w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. zarzutów naruszenia przepisów postępowania - nie podważył skutecznie tych ustaleń. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego całkowicie nieusprawiedliwione są także podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego. Nie mógł zostać uwzględniony zarzut naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h. poprzez jego błędną wykładnię (punkt II.1 petitum skargi kasacyjnej). Zaznaczyć należy, że w rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawę wymierzenia skarżącej kary pieniężnej stanowił art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h., nie zaś art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h. Sąd I instancji nie dokonywał zatem wykładni art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h., a zatem nie mógł go naruszyć. Z art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. wynika, że karze pieniężnej podlega urządzający gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia. Przepis ten nie doprecyzowuje ani rodzaju podmiotów urządzających gry na automatach, ani też rodzaju i formy działalności, w ramach której gry takie są urządzane poza kasynem. Jak stwierdził NSA w uchwale z dnia 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16, podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za omawiany delikt, jest każdy, tzn. osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry i to bez względu na to, czy legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna gry. Zatem przepis art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany, a więc sprzeczny z ustawą, urządza gry na automatach. Kwestionowanie zaś okoliczności faktycznych, do których nawiązuje w tym miejscu skarżąca, nie może być skuteczne w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego. Na uwzględnienie nie zasługuje także powołany w uzasadnieniu tego zarzutu pogląd o błędnej wykładni art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h., polegającej na wymierzeniu skarżącej kary "na podstawie nowych przepisów, które w ocenie skarżącej nie obowiązywały w chwili dokonywanych kontroli w lokalu w przedmiotowym postępowaniu". Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym. Podnosząc zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego przez ich błędną wykładnię, trzeba wskazać jaka powinna być ich prawidłowa wykładnia i na czym zdaniem skarżącej kasacyjnie polegała ich błędna wykładnia przez Sąd I instancji. Tego zaś w rozpoznawanej sprawie skarżąca kasacyjnie nie spełniła. Kwestionując niewłaściwą wykładnię wymienionego w skardze kasacyjnej przepisu prawa materialnego, nie wykazała bowiem jak w ocenie skarżącej Spółki powinien być on rozumiany czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Nadto należy zauważyć, że - wbrew twierdzeniu skarżącej - w chwili kontroli tj. w dniu 20 kwietnia 2017 r., ten przepis już obowiązywał (art. 89 zmieniony przez art. 1 pkt 67 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r., Dz.U.2017.88, zmieniającej u.g.h. z dniem 1 kwietnia 2017 r,). Ze wskazanych wyżej powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniesiona skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i stosownie do art. 184 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.). Zasądzoną na rzecz organu kwotę 8100 zł stanowi wynagrodzenie radcy prawnego, który sporządził odpowiedź na skargę kasacyjną oraz za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (por. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2012 r., sygn. akt II FPS 4/12, ONSAiWSA z 2013 r. nr 3, poz. 38).
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 31 marca 2021
- Symbol z opisem
- 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
- Hasła tematyczne
- Gry losowe
- Skarżony organ
- Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
- Sędziowie
- Dorota Dąbek /sprawozdawca/ Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Mirosław Trzecki /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jednolity.
art. 89 ust. 1 pkt 3, art. 89 ust. 4 pkt 3 · Dz.U. 2016 poz. 471
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
art. 7, art. 8, art. 75 §1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 · Dz.U. 2022 poz. 2000
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II GZ 111/23 · 26 maja 2023
Postanowienie NSA z 26 maja 2023 r., II GZ 111/23 – gry losowe i zakłady wzajemne
Sygnatura: II SA/Rz 193/23 · 26 maja 2023
Postanowienie WSA w Rzeszowie z 26 maja 2023 r., II SA/Rz 193/23 – gry losowe i zakłady wzajemne
Sygnatura: II GSK 301/20 · 26 maja 2023
Wyrok NSA z 26 maja 2023 r., II GSK 301/20 – gry losowe i zakłady wzajemne
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny