II GSK 609/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia NSA Anna Ostrowska Sędzia del. WSA Krzysztof Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej F. w S., U. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 września 2025 r. sygn. akt III SA/Lu 278/25 w sprawie ze skargi F. w S., U. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 13 marca 2025 r. nr 0601-IGC.4802.28.2025.TZ w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z dnia 25 września 2025 r., sygn. akt III SA/Lu 278/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (dalej: WSA, Sąd I instancji) oddalił skargę F. w S. (U.) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 13 marca 2025 r., nr 0601-IGC.4802.28.2025.TZ w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Sąd I instancji w podstawie prawnej wskazał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku wystąpiła F. w S. (U.), zaskarżając ten wyrok w całości i wnosząc o: 1. na podstawie art. 188 p.p.s.a. – uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 września 2025 r., sygn. akt III SA/Lu 278/25 w przedmiocie oddalenia skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 13 marca 2025 r., nr 0601-IGC.4802.28.2025.TZ w przedmiocie kary pieniężnej w wysokości 12 000 złotych; 2. ewentualnie, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. – uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Lublinie; 3. zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej, według norm przepisanych, na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. Skarżący zrzekł się rozpoznania sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., zarzucono naruszenie.: 1. przepisów prawa materialnego poprzez.: a. naruszenie art. 4 pkt 4 w zw. z art. 4 pkt 6a w zw. z art. 28 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym (dalej: "u.t.d.") poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że kontrolowany przewóz stanowił "przewóz na potrzeby własne", podczas gdy ze stanu faktycznego wynika, że transport miał charakter zarobkowy, realizowany był na zlecenie podmiotu trzeciego (M. sp. z o.o.), co w świetle umowy UE-Ukraina winno skutkować zwolnieniem z wymogu posiadania zezwolenia; b. naruszenie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy Skarżąca wykazała, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia, działała w dobrej wierze i zaufaniu do kontrahenta, a uchybienie wynikło z okoliczności, których przy dołożeniu należytej staranności nie mogła przewidzieć. 2. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego: a. które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi i zaaprobowanie przez Sąd I instancji wybiórczej oceny materiału dowodowego przez Organ, w szczególności pominięcie analizy relacji kontraktowej pomiędzy Skarżącą a M. Sp. z o.o. oraz zaniechanie weryfikacji przyczyn braku wymiany zezwoleń między Polską a Ukrainą na rok 2024; b. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób lakoniczny w zakresie przesłanek egzoneracyjnych z art. 92c u.t.d., co uniemożliwia pełną kontrolę instancyjną orzeczenia. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżąca kasacyjnie spółka przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem, co uzasadniało oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku – najogólniej rzecz ujmując – wynika, że niewadliwie przeprowadzone przez organ administracji ustalenia faktyczne uzasadniały – zdaniem Sądu I instancji – przyjęcie ich za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie oraz zaakceptowanie dokonanej na ich podstawie oceny odnośnie do zaktualizowania się podstaw przypisania stronie naruszenia polegającego na wykonywaniu międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego zezwolenia (lp. 3.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym), a w konsekwencji (w tym wobec jednoczesnego umorzenia postępowania w zakresie odnoszącym się do naruszenia, o którym jest mowa pod lp. 1.12. załącznika nr do 3 do wymienionej ustawy) odnośnie do zaktualizowania się przesłanek wydania decyzji o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł za to naruszenie. Zwłaszcza, że nie sprzeciwiał się temu przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Zdaniem Sądu I instancji, organy administracji publicznej prawidłowo zakwalifikowały wykonywany przez stronę w dniu 11 czerwca 2024 r. przewóz drogowy, jako niezarobkowy międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy wymagający posiadania odpowiedniego zezwolenia wymaganego ustawą o transporcie drogowym. Z art. 28 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym wynika bowiem, że wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zagraniczny podmiot niemający siedziby w państwie członkowskim Unii Europejskiej wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu, o ile umowa międzynarodowa nie stanowi inaczej, zaś z postanowień umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy o międzynarodowych przewozach drogowych wynika, że – z wyjątkiem przewozów określonych w jej art. 7 – przewozy ładunków wymienione w art. 5 tej umowy mogą być wykonywane jedynie na podstawie zezwoleń wydanych uprzednio przez właściwą władzę państwa rejestracji pojazdu w imieniu właściwej władzy drugiej Umawiającej się Strony (art. 6). Podkreślając, że nie jest nieprawidłowe stanowisko organów administracji publicznej, że w sprawie nie miały zastosowania postanowienia umowy między Unią Europejską a Ukrainą w sprawie transportu drogowego towarów z dnia 29 czerwca 2022 r., jak również, że do wykonywanego przewozu rzeczy nie miały zastosowania wyłączenia, o których stanowi art. 7 umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy o międzynarodowych przewozach drogowych z dnia 18 maja 1992 r., Sąd I instancji odwołał się do art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym definiującego pojęcie niezarobkowego przewozu drogowego (przewozu na potrzeby własne) akcentując w tym kontekście, że przewożony ładunek, a mianowicie, stożki puszek aerozolowych oraz białej blachy, został sprzedany przez stronę skarżącą polskiemu odbiorcy – co wynikało z faktury nr [...] z dnia 7 czerwca 2024 r. realizowanej w ramach kontraktu nr [...], fakt zaś, że nadawca towaru jest tożsamy z przewoźnikiem wynikał zarówno z listu przewozowego CMR oraz z warunków dostawy według reguły FCA (sprzedawca dostarcza towar przewoźnikowi lub innej osobie wyznaczonej przez kupującego w określonym miejscu, dalej towar jest odbierany przez kupującego) – co wobec przedmiotu głównej działalności gospodarczej spółki – którą stanowiła produkcja beczek stalowych i podobnych pojemników (kod klasyfikacji działalności gospodarczej – 25.91) – uzasadniało ocenę, że skarżąca spółka wykonywała przewóz towaru na potrzeby własne, co znajdowało swoje potwierdzenie w argumencie z treści warunku o którym jest mowa w art. 4 pkt 4 lit. c) ustawy o transporcie drogowym odnoszącego się do przypadku przejazdu pojazdu załadowanego. Skarga kasacyjna, której zarzuty wyznaczają, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, nie uzasadnia twierdzenia, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie tego wyroku, której konsekwencją powinno być jego uchylenie. Zwłaszcza, gdy w uzasadnieniu tego wniosku podkreślić, że ocena zasadności, a co za tym idzie skuteczności zarzutów zmierzających do podważenia zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie może pomijać, nie dość, że znaczenia konsekwencji wynikających z art. 174 pkt 1 i pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a. oraz określonych tymi przepisami prawa koniecznych wymogów, którym w relacji do celu powinny odpowiadać stawiane na ich podstawie zarzuty oraz korespondujące z nimi ich uzasadnienie (por. w tej mierze np. wyroki NSA z dnia: 28 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1925/21; 6 listopada 2020, sygn. akt II GSK 742/20; 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/15 oraz wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2735/15 oraz wyroki NSA z dnia: 11 października 2022 r., sygn. akt II GSK 581/19; 4 sierpnia 2022 r., sygn. akt II FSK 187/20; 8 maja 2018 r., sygn. akt II GSK 289/18; 15 grudnia 2010 r., sygn. akt II FSK 1333/09), to również, że w przypadku skargi kasacyjnej będącej kwalifikowanym środkiem zaskarżenia, czytelność formułowanego w niej komunikatu jest o tyle istotna, że ustawa wiąże powstanie określonych skutków procesowych nie tylko z samym wniesieniem tego pisma (jak w przypadku skargi czy też zażalenia), ale także, jeżeli nie przede wszystkim, z jego treścią (zob. wyrok NSA z dnia 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/17; odnośnie do znaczenia konsekwencji wynikających z zasady dyspozycyjności obowiązującej w postępowaniu wywołanym skargą kasacyjną zob. np. wyroki NSA z dnia: 14 października 2022 r., sygn. akt III OSK 5181/21; 6 maja 2021 r., sygn. akt I GSK 1542/20; 29 października 2020 r. sygn. akt I GSK 285/18; 16 lipca 2020 r. sygn. akt I GSK 611/20; 4 grudnia 2019 r. sygn. akt II FSK 2031/18; 17 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 1695/13). Odnosząc się z perspektywy przedstawionych uwag wprowadzających do oceny zasadności – a co za tym idzie skuteczności – zarzutów skargi kasacyjnej trzeba stwierdzić, że zgodności z prawem zaskarżonego wyroku z całą pewnością nie podważa zarzut z pkt 2 lit. b petitum skargi kasacyjnej, a mianowicie zarzut naruszenia "[...] art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia Wyroku w sposób lakoniczny w zakresie przesłanek egzoneracyjnych z art. 92c u.t.d., co uniemożliwia kontrolę instancyjna orzeczenia". Odwołując się do znaczenia konsekwencji wynikających z art. 176 w związku z 174 pkt 2 p.p.s.a. (por. np. wyroki NSA z dnia: 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2162/13; 27 listopada 2014 r., sygn. akt I FSK 1752/13; 10 października 2014 r., sygn. akt II OSK 793/13) wymaga przypomnienia, że przez "wpływ", o którym jest mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. należy rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym podniesionym w zarzucie skargi kasacyjnej a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem, a związek ten, jakkolwiek nie musi być realny (uchybienie mogło mieć istotny wpływ), to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy, co wymaga uprawdopodobnienia istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy, a więc oznacza obowiązek wykazania oraz uzasadnienia, że następstwa zarzucanych uchybień były – co trzeba podkreślić – na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji, gdyby do nich nie doszło, wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby (mógłby być) inny. Skoro na gruncie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. jest przy tym mowa o "naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy", to za uzasadniony trzeba uznać i ten wniosek, że nie chodzi o każde (jakiekolwiek) naruszenia przepisów postępowania, lecz o naruszenie kwalifikowane jego skutkiem, a mianowicie skutkiem, którego wpływ może nie pozostawać bez wpływu na inny wynik sprawy, co wymaga – jak powyżej wyjaśniono – uprawdopodobnienia istnienia wpływu zarzucanego naruszenia prawa na wynik sprawy. Omawiany zarzut kasacyjny nie zawiera wymienionego i zarazem koniecznego elementu, a co za tym idzie nie wyjaśnia na czym miałoby polegać naruszenie przez Sąd I instancji wskazanych przepisów prawa i rekonstruowanych na ich podstawie wzorców kontroli legalności zaskarżonej decyzji, które Sąd ten miałby naruszyć (art. 107 § 3 k.p.a.), czy też wzorów działania adresowanych bezpośrednio do tego Sądu (art. 141 § 4 p.p.s.a.). Zwłaszcza, że przepisy te nie zostały nawet przywołane w lakonicznym uzasadnieniu skargi kasacyjnej (zob. s. 4 – 5). Jeżeli również – i niezależnie już nawet od wskazanych powyżej deficytów uzasadnienia omawianego zarzutu kasacyjnego – podkreślić, że art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną zasadniczo w dwóch przypadkach, a mianowicie, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego sporządzone zostało w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. np. wyroki NSA z dnia: 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II FSK 1071/17; 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1363/17; 20 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 3998/17) oraz, jeżeli nie zawiera stanowiska odnośnie do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09), zaś poprzez zarzut jego naruszenia nie można skutecznie podważać, ani prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani też stanowiska sądu administracyjnego I instancji odnośnie do wykładni lub zastosowania prawa (por. np. wyroki NSA z dnia: 26 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 1131/13; 20 stycznia 2015 r., sygn. akt I FSK 2081/13; 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2338/13; 18 marca 2015 r., sygn. akt I GSK 1779/13), a ponadto, że naruszenie wymienionego przepisu prawa jakkolwiek może się zaktualizować w sytuacji pominięcia przez wojewódzki sąd administracyjny zarzutów i argumentów istotnych, co wymaga jednak – a należy to podkreślić zwłaszcza wobec deficytów stanowiska strony w tym zakresie – wykazania w skardze kasacyjnej takiego właśnie ich charakteru, a mianowicie, że należycie je oceniając oraz prawidłowo identyfikując z ich punktu widzenia istotę spornego w sprawie zagadnienia, sąd ten mógłby jednak inaczej orzec w sprawie (zob. np. wyroki NSA z dnia: 15 marca 2019 r., sygn. akt II GSK 850/17; z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 358/15; zob. również np. wyroki NSA z dnia: 29 listopada 2023 r., sygn. akt III OSK 2765/22; 17 marca 2015 r., sygn. akt II GSK 271/14), to omawiany zarzut kasacyjny trzeba uznać za tym bardziej nieuzasadniony, a co za tym, idzie za nieskuteczny. Zwłaszcza, gdy w rekapitulacji odwołać się również do znaczenia konsekwencji wynikających z art. 184 in fine p.p.s.a. (por. w tej mierze np. wyroki NSA z dnia: 13 października 2009 r., sygn. akt I FSK 657/08; 19 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 852/12; 11 marca 2015 r., sygn. akt II GSK 1334/13; 9 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 682/15). Za pozbawione usprawiedliwionych podstaw należało również uznać zarzuty z pkt 1 lit. a oraz z pkt 2 lit. a petitum skargi kasacyjnej – na gruncie których strona podnosi odpowiednio, naruszenie art. 4 pkt 4 w związku z art. 4 pkt 6a w związku z art. 28 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym "[...] poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że kontrolowany przewóz stanowił »przewóz na potrzeby własne«, podczas gdy ze stanu faktycznego wynika, że transport miał charakter zarobkowy, realizowany był na zlecenie podmiotu trzeciego (M. sp. z o.o.). co w świetle umowy UE-Ukraina winno skutkować zwolnieniem z wymogu posiadania zezwolenia" oraz naruszenie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. "[...] poprzez [...] pominięcie analizy relacji kontraktowej pomiędzy Skarżącą a M. sp. z o.o. oraz zaniechanie weryfikacji przyczyn braku wymiany zezwoleń między Polską a Ukrainą na rok 2024" – których komplementarny charakter uzasadnia, aby rozpoznać je łącznie. Ponownie podkreślając, że w przypadku skargi kasacyjnej będącej kwalifikowanym środkiem zaskarżenia, czytelność formułowanego w niej komunikatu jest o tyle istotna, że ustawa wiąże powstanie określonych skutków procesowych nie tylko z samym wniesieniem tego pisma (jak w przypadku skargi czy też zażalenia), ale także, jeżeli nie przede wszystkim, z jego treścią (zob. wyrok NSA z dnia 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/17), a w tym kontekście, że konsekwencją zasady dyspozycyjności obowiązującej w postępowaniu wywołanym skargą kasacyjną jest to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może domniemywać granic zaskarżenia wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, albowiem te wyznaczają zarzuty skargi kasacyjnej, a nie jest dopuszczalna rozszerzająca wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków, uzupełnianie, konkretyzowanie, uściślanie lub interpretowanie niejasno sformułowanych zarzutów kasacyjnych, czy też nadawanie im innego znaczenia niż wynika to z ich treści i towarzyszącej im argumentacji, ani też – co nie mniej istotne, o czym mowa dalej – stawianie jakichkolwiek hipotez i snucie domysłów w zakresie odnoszącym się do uzasadnienia podstaw kasacyjnych i domniemywanie tym samym intencji wnoszącego skargę kasacyjną (zob. np. wyroki NSA z dnia: 14 października 2022 r., sygn. akt III OSK 5181/21; 6 maja 2021 r., sygn. akt I GSK 1542/20; 29 października 2020 r. sygn. akt I GSK 285/18; 16 lipca 2020 r. sygn. akt I GSK 611/20; 4 grudnia 2019 r. sygn. akt II FSK 2031/18; 17 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 1695/13), trzeba stwierdzić, że daleko idące deficyty uzasadnienia skargi kasacyjnej (zob. s. 4 – 5), a co za tym idzie deficyty uzasadnienia podstaw kasacyjnych – w którym przepisy prawa, których naruszenie jest podnoszone w pkt 1 lit. a oraz z pkt 2 lit. a petitum skargi kasacyjnej, nie zostały nawet przywołane – nie pozostają bez wpływu na wniosek, że zarzuty te nie podważają zgodności z prawem zaskarżonego wyroku. Zwłaszcza, gdy w tej mierze odwołać się – albowiem nie jest to bez znaczenia – do przyjmowanego w orzecznictwie rozumienia błędu wykładni, a co za tym do idzie koniecznych wymogów, którym zarzut taki powinien czynić zadość (zob. np. wyroki NSA z dnia: 28 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1925/21; 6 listopada 2020, sygn. akt II GSK 742/20; 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/15). Błędna wykładnia prawa materialnego, o której mowa w pkt 1 art. 174 p.p.s.a., to wadliwe zrekonstruowanie normy prawnej z konkretnego przepisu (przepisów) prawa, wyrażające się w mylnym zrozumieniu jego (ich) treści (w tym, poprzez wadliwą klaryfikację znaczeń), a przez to w wadliwym ustaleniu jego (ich) sensu normatywnego przez sąd administracyjny I instancji, co wymaga – aby zarzut błędnej wykładni mógł być rozpatrzony – wykazania na czym dokładnie polegała błędna wykładnia przepisu prawa, którego zarzut kasacyjny dotyczy oraz jaka powinna być jego wykładnia prawidłowa, co jednocześnie oznacza potrzebę podjęcia merytorycznej polemiki ze stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odnośnie do tego rodzaju kwestii spornej, a więc innymi słowy wymaga przeciwstawienia stanowisku nieprawidłowemu, stanowiska, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną jest prawidłowe. O braku skuteczności – a co za tym idzie zasadności – zarzutu błędnej wykładni przepisów art. 4 pkt 4 w związku z art. 4 pkt 6a w związku z art. 28 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w relacji do przywołanych powyżej koniecznych wymogów zarzutu błędnej wykładni trzeba wnioskować na tej podstawie, że z uzasadnienia skargi kasacyjnej (s. 4 – 5) nie wynika, aby podejściu Sądu I instancji do rozumienia przywołanych przepisów prawa, w tym w relacji do postanowień umowy między Unią Europejską a Ukrainą w sprawie transportu drogowego towarów z dnia 29 czerwca 2022 r. oraz postanowień umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy o międzynarodowych przewozach drogowych z dnia 18 maja 1992 r. (zob. s. 8 – 9, s. 10 – 12 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), strona skarżąca przeciwstawiła jakiekolwiek argumenty (w tym zwłaszcza argumenty natury prawnej), które podważałyby prawidłowość tego podejścia. Innymi słowy, strona nie podjęła żadnej merytorycznej polemiki ze stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odnośnie do rozumienia przywołanych przepisów prawa – co stanowiło kwestię sporną – a co za tym idzie nie przeciwstawiła – albowiem nic takiego nie wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej, ani też z konstrukcji omawianego "zarzutu błędu wykładni" – temu nieprawidłowemu – jej zdaniem – stanowisku (podejściu), stanowiska – które według niej – miałoby być stanowiskiem prawidłowym. W odpowiedzi natomiast na zarzut naruszenia art. 4 pkt 4 w związku z art. 4 pkt 6a w związku z art. 28 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym przez ich niewłaściwe zastosowanie wymaga przypomnienia – co w korespondencji do powyżej przedstawionych argumentów nie jest również bez znaczenia dla wniosku odnośnie do braku skuteczności zarzutu z pkt 2 lit. a petitum skargi kasacyjnej, o czym mowa dalej – że zarzut niewłaściwego zastosowania prawa wymaga – co stanowi konieczny warunek jego rozpatrzenia oraz merytorycznej oceny, któremu omawiany zarzut kasacyjny nie czyni jednak zadość – wykazania i wyjaśnienia, jak dany konkretny przepis prawa powinien być stosowany ze względu na ustalony stan faktyczny sprawy albo dlaczego, ze względu na ten stan faktyczny nie powinien być stosowany, a w przypadku zarzutu niezastosowania tego przepisu, dlaczego powinien być w sprawie zastosowany, co innymi słowy polega na zarzuceniu błędu subsumcji (niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego przez sąd administracyjny, rozumiane jest więc, jako sytuacja polegająca albo na bezzasadnym tolerowaniu błędu subsumcji popełnionego przez organ administracyjny, albo wręcz przeciwnie, na bezzasadnym zarzuceniu organowi popełnienia takiego błędu), którego ocena – co nie mniej istotne – może być dokonana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego, którego ustalenia nie są kwestionowane lub nie zostały skutecznie podważone, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który sama strona skarżąca uznaje za prawidłowy (zob. np. wyrok NSA z dnia 10 listopada 2022 r., sygn. akt II FSK 940/22). Wobec nie mniej daleko idących deficytów uzasadnienia podstaw kasacyjnych w omawianym zakresie (zob. s. 4 – 5 skargi kasacyjnej) trzeba stwierdzić, że zarzut niewłaściwego zastosowania przywołanych przepisów ustawy o transporcie drogowym nie może odnieść skutku oczekiwanego przez stronę skarżącą. Jeżeli w tym też kontekście – i zarazem w odpowiedzi na zarzut z pkt 2 lit. a petitum skargi kasacyjnej – podkreślić, że przedmiot postępowania (przedmiot sprawy) determinują normy prawa materialnego, które wyznaczają zakres postępowania wyjaśniającego w sprawie i koniecznych do przeprowadzenia w nim ustaleń, wyznaczając tym samym zbiór koniecznych do załatwienia sprawy prawnie relewantnych faktów – albowiem to one właśnie stanowią podstawę przyznania uprawnienia, zwolnienia z obowiązku, cofnięcia lub uszczuplenia uprawnień lub nałożenia obowiązku – to za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że zakres postępowania wyjaśniającego w sprawie załatwionej decyzją kontrolowaną przez Sąd I instancji wyznaczał przepis art. 28 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, z którego wynika, że wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zagraniczny podmiot niemający siedziby w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej. Wobec treści przywołanego przepisu prawa za uzasadniony trzeba uznać wniosek – podkreślając zarazem, że jak podniesiono w odpowiedzi na zarzut 1. lit. a petitum skargi kasacyjnej, strona skarżąca nie podważyła prawidłowości podejścia Sądu I instancji do rozumienia art. 4 pkt 4, art. 4 pkt 6a oraz art. 28 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, w tym w relacji do postanowień umowy między Unią Europejską a Ukrainą w sprawie transportu drogowego towarów z dnia 29 czerwca 2022 r. oraz postanowień umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy o międzynarodowych przewozach drogowych z dnia 18 maja 1992 r. – że przeprowadzone i niekwestionowane skargą ustalenia faktyczne – z których, najogólniej rzecz ujmując wynika, że przewożony ładunek (stożki puszek aerozolowych oraz białej blachy) został sprzedany przez stronę skarżącą polskiemu odbiorcy (faktura nr [...] z dnia 7 czerwca 2024 r. realizowana w ramach kontraktu nr [...] list przewozowy CMR, warunki dostawy według reguły FCA), a ponadto, że przedmiotem głównej działalności gospodarczej spółki jest produkcja beczek stalowych i podobnych pojemników (kod klasyfikacji działalności gospodarczej – 25.91) – były wystarczające dla zaktualizowania się przesłanek stosowania art. 28 ust. 1 przywołanej ustawy, a co za tym idzie dla przypisania stronie naruszenia polegającego na wykonywaniu międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego zezwolenia (lp. 3.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym). Wbrew stanowisku strony oraz formułowanym na jego podstawie oczekiwaniom – i abstrahując już nawet od kwestii "zaniechania weryfikacji przyczyn braku wymiany zezwoleń między Polską a Ukrainą na rok 2024", której strona w ogóle nie rozwija, ani też nie wyjaśnia (co powoduje, że jej stanowisko jest enigmatyczne), a co więcej pomija, że zagadnienie umowy między Unią Europejską a Ukrainą w sprawie transportu drogowego towarów z dnia 29 czerwca 2022 r. stanowiło przedmiot oceny Sądu I instancji (s. 10 – 11 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), z którym spółka nota bene nie podejmuje żadnej merytorycznej polemiki – wobec treści art. 28 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym oraz art. 4 pkt 3a, pkt 4 i pkt 6 tej ustawy zbędne było prowadzenie jakichkolwiek ustaleń w odniesieniu do "[...] analizy relacji kontraktowej pomiędzy Skarżącą a M. sp. z o.o. [...]". Zwłaszcza, gdy podkreślić – czego strona nie uwzględnia w dostatecznym stopniu – że warunkiem kwalifikowania przewozu drogowego, jako niezarobkowego przewozu drogowy (przewozu na potrzeby własne) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego jest to, że – jak stanowi art. 4 pkt 4 lit. c) przywołanej ustawy – "[...] rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane [...]", co wobec przywołanych powyżej okoliczności stanu faktycznego sprawy prowadzi do wniosku, że zarzut adresowany wobec faktycznych podstaw wydanego w sprawie rozstrzygnięcia nie jest uzasadniony, o czym trzeba również wnioskować – w tym wobec znaczenia konsekwencji wynikających z art. 176 w związku z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., o których była mowa już powyżej – na podstawie deficytów jego uzasadnienia (s. 4 – 5 skargi kasacyjnej). Nie jest również uzasadniony zarzut z 1 lit. b petitum skargi kasacyjnej, a mianowicie zarzut naruszenia art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. "Argumenty" prezentowane w jego uzasadnieniu (zob. akapit 5, s. 4 skargi kasacyjnej) w żadnym stopniu, ani też zakresie nie podważają prawidłowości stanowiska Sądu I instancji odnośnie do braku zaktualizowania się przesłanek zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym w okolicznościach stanu faktycznego sprawy (zob. s. 13 – 14 uzasadnienia kontrolowanego wyroku). Jeżeli w korespondencji do stanowiska Sądu I instancji podkreślić, że natura oraz logika rozwiązań prawnych przyjętych na gruncie art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym zakłada, że jego adresatem nie jest organ administracji publicznej prowadzący postępowanie w sprawie nałożenia karty pieniężnej, który miałby z urzędu prowadzić ustalenia w zakresie wyznaczonym treścią tego przepisu prawa – a więc inaczej, co oczywiste, niż w sytuacji odnoszącej się do uprzedniego już nałożenia kary za naruszenie stwierdzone przez inny uprawniony organ, czy też w sytuacji dotyczącej przedawnienia prawa nałożenia kary pieniężnej (art. 92c ust. 1 pkt 2 i pkt 3) – to za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że to przedsiębiorca, wobec którego toczy się w postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej jest zobowiązany wykazać zaistnienie okoliczności aktualizujących przesłanki stosowania tego przepisu prawa, a więc innymi słowy wykazać zaistnienie przesłanek o charakterze egzoneracyjnym, które miałyby wyłączać jego odpowiedzialność za przypisane mu naruszenie (por. np. wyroki NSA z dnia: 10 lutego 2023 r., sygn. akt II GSK 787/21; 6 października 2022 r., sygn. akt II GSK 1207/20; 5 sierpnia 2021 r. sygn. akt II GSK 1462/18 i II GSK 1473/18; 12 marca 2020 r., sygn. akt II GSK 4301/17 i sygn. akt II GSK 3879/17; 10 kwietnia 2019 r., sygn. akt II GSK 504/17; 14 kwietnia 2016 r., sygn. akt II GSK 2527/14). Innymi słowy, to na podmiocie wykonującym przewóz drogowy spoczywa – w toku prowadzonego postępowania administracyjnego – ciężar dowodu w zakresie odnoszącym się do wykazania, że uczynił wszystko zgodnie z prawem, że nie mógł zrobić nic więcej, zaś to co zrobił, pozwalało mu pozostawać w usprawiedliwionym przekonaniu, że nie naruszy prawa (zob. w tej mierze np. wyroki NSA z dnia: 14 kwietnia 2026 r., sygn. akt II GSK 366/23; 17 sierpnia 2023 r., sygn. akt II GSK 598/20; 23 lutego 2023 r., sygn. akt II GSK 22/22; 7 listopada 2019 r., sygn. akt II GSK 2723/17; zob. również np. wyroki NSA z dnia: 22 czerwca 2023 r., sygn. akt II GSK 203/20; 11 maja 2023 r., sygn. akt II 364/20; 10 marca 2023 r., sygn. akt II GSK 76/20). W rekapitulacji należało więc stwierdzić, że skarga kasacyjna nie podważa zgodności z prawem zaskarżonego wyroku. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.