Sygnatura
II GSK 379/23
II GSK 379/23 - Wyrok NSA z 2024-01-10
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 10 stycznia 2024
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.) Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia del. WSA Marek Krawczak po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 września 2022 r. sygn. akt III SA/Gl 1527/21 w sprawie ze skargi W.K. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 14 września 2022 r., sygn. akt III SA/G11527/21 oddalił skargę W. K. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy: Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Katowicach, na skutek zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej dokonanego przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Katowicach, wszczął [...] lutego 2018 r. postępowanie administracyjne w sprawie choroby zawodowej – obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz (pozycja 21 wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych Dz.U. z 2013 poz. 1367; dalej: rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych, wykaz chorób zawodowych) u W.K. O wszczęciu postępowania organ pierwszej instancji zawiadomił: W.K. (dalej także: skarżący lub pracownik) oraz R. Sp. z o.o. Sp. k. w M. Zawiadomienie otrzymało także P. Sp. z o.o., T. Sp. z o.o. oraz K. S.A. Organ pierwszej instancji ustalił, że W.K. od 1978 r. do 2004 r. był zatrudniony w S.R. S.A. w B. na następujących stanowiskach: mechanika maszyn i urządzeń górniczych pod ziemią, ślusarza pod ziemią, dozorca pod ziemią, sztygara zmianowego pod ziemią, ślusarza-górnika pod ziemią, górnika-ślusarza pod ziemią, nadgórnika pod ziemią, sztygara zmianowego pod ziemią – w Kopalni Węgla Kamiennego "M." w K.; od 2004 r. do 2005 r. oraz od 2006 r. do 2007 r. pracował w T. Sp. z o.o. w K. na stanowisku sztygara zmianowego pod zmienią; od 2007 r. do 2008 r. oraz od 2008 r. do 2010 r. w P. Sp. z o.o. w K. na stanowiskach: sztygara zmianowego górniczego pod ziemią oraz sztygara zmianowego pod ziemią; od 2010 do 2012 r. oraz 2012 r. do 2017 r. w R. Sp. z o.o. Sp. z k. w M., na stanowiskach: pracownika mechaniczno-górniczego oraz sztygara zmianowego górniczego pod ziemią. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Katowicach – Poradnia Chorób Zawodowych w Sosnowcu [...] stycznia 2018 r. wydał orzeczenie lekarskie nr 1062/2017 o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej – wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych określonych w przepisach w sprawie chorób zawodowych wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3–6 i § 1’ ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 2020 poz. 1320; dalej: k.p.), z uwagi na to, że brak jest podstaw do przyjęcia zawodowej etiologii schorzenia i rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu [...] kwietnia 2018 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, ze względu na to, że niedosłuch nie spełnia określonego w wykazie chorób zawodowych kryterium wielkości ubytku słuchu wynoszącego co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym. Powyższe stanowiska zostały potwierdzone przez Instytut Medycyny Pracy im. prof. dra med. Jerzego Nofera w Łodzi w opinii lekarskiej z [...] sierpnia 2020 r. Lekarz wydający opinię stwierdził, że w badaniach audiologicznych wykonanych od sierpnia do listopada 2017 r. wykazano podwyższenie progu słuchu obliczone jako średnia dla 1,2,3 kHz wynoszące 47 dB dla ucha prawego i 38 dB dla ucha lewego, co nie spełniało kryterium diagnostyczno-orzeczniczego wymaganego do rozpoznania zawodowej choroby narządu słuchu, określonego w wykazie chorób zawodowych na co najmniej 45 dB w odniesieniu do ucha lepiej słyszącego, zatem brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu. Dalszej progresji niedosłuchu, do której doszło pomimo braku narażenia na hałas, nie można wiązać z etiologią zawodową. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Katowicach decyzją z [...] czerwca 2021 r. nr [...] orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u W.K. choroby zawodowej – obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz (wymienionej w pozycji 21 wykazu chorób zawodowych). Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach, w wyniku odwołania wniesionego przez W.K., decyzją z [...] września 2021 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że wyniki badań otrzymane podczas całego procesu orzeczniczego są zbieżne, a wydane w sprawie orzeczenia lekarskie są obszernie uzasadnione, oparte na prawidłowo zebranym materialne dowodowym oraz spójne w swoich konkluzjach. Organ nie miał zatem podstaw by orzeczenia lekarskie podważać. Stwierdził ponadto, że badania w Instytucie Medycyny Pracy w sierpniu 2020 r. zostały przeprowadzone cztery lata po ustaniu pracy w narażeniu, a zgodnie z wykazem chorób zawodowych okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej, pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, w przypadku ubytku słuchu wynosi dwa lata. W związku z tym Instytut oparł swoją opinię na wynikach badania słuchu przeprowadzonego w 2018 r., czyli w czasie zgodnym z rozporządzeniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, oddalając skargę W.K. podniósł, że dla uznania danej choroby za chorobę zawodową konieczne jest, aby rozpoznane schorzenie figurowało w wykazie chorób zawodowych oraz aby istniał, ustalony bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, związek przyczynowo – skutkowy pomiędzy ujawnionymi objawami chorobowymi a warunkami w jakich pracownik świadczył pracę. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że organ administracji publicznej prowadzący postępowanie w przedmiocie choroby zawodowej nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej i ma obowiązek zasięgnąć opinii uprawnionej jednostki orzeczniczej wskazanej w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych. Specjalistyczne orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej ma charakter opinii biegłego, bez której organ sanitarny nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy mieści się ona w wykazie chorób zawodowych. Oznacza to, że ustalenie jednego z ważnych elementów zaliczenia schorzenia do choroby zawodowej uzależnione jest od treści specjalistycznego orzeczenia lekarskiego, stanowiącego dowód w sprawie, podlegającego ocenie, zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że jeżeli specjalistyczne orzeczenie lekarskie jest wewnętrznie spójne, opiera się na całokształcie zebranego materiału dowodowego i zawiera uzasadnienie nie budzące wątpliwości, to wiąże organ inspekcji sanitarnej właściwy do wydania decyzji w tym sensie, że organ ten nie ma podstaw do dokonania oceny odmiennej od tej, która wynika ze specjalistycznego orzeczenia lekarskiego. Sąd stanął na stanowisku, że organy inspekcji sanitarnej orzekające w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej dochowały rygorów proceduralnych zgodnie z zasadami Kodeksu postępowania administracyjnego i rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Sąd pierwszej instancji podzielił opinię organu przedstawioną w odpowiedzi na skargę, że nie jest zasadny zarzut zignorowania dokumentacji medycznej przedłożonej przez stronę. Jego zdaniem dostarczone dowody były przedmiotem analizy właściwych w sprawie jednostek orzeczniczych. Jak już wcześniej wskazano w piśmie Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego z [...] marca 2019 r. lekarze orzecznicy wyjaśnili, że przeprowadzili ponownie analizę dokumentacji medycznej i poddali ocenie nowe dowody przedstawione przez skarżącego – audiogramy wykonane w kilku poradniach specjalistycznych. Stwierdził także, że w każdym przypadku orzekania o stanie zdrowia osoby badanej decydujące i rozstrzygające znaczenie ma badanie lekarskie oraz badanie specjalistyczne przeprowadzane w jednostce wydającej stosowne orzeczenie. Na podstawie tych badań weryfikowane są inne badania lekarskie czy rozpoznania związane z podejrzeniem choroby zawodowej. Nie może natomiast zachodzić sytuacja odwrotna, to jest przyjmująca, że badanie wykonane przez jednostki służby zdrowia i lekarzy nieuprawnionych do orzekania o chorobie zawodowej, stanowiłoby podstawę do weryfikacji badań przeprowadzonych w uprawnionych jednostkach orzeczniczych. Takie założenie podważałoby nie tylko kompetencje, ale i zasadność istnienia z mocy prawa jednostek uprawnionych do orzekania o chorobach zawodowych. W ocenie WSA organy prawidłowo wyjaśniły stan faktyczny sprawy, odniosły się do wszystkich zarzutów strony podniesionych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji i w konsekwencji, dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji określonych przepisów prawa materialnego. Organy nie naruszyły również art. 107 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735; dalej k.p.a.), gdyż uzasadnienia obu zaskarżonych decyzji zawierają wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, wskazują fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody na których się oparł. Wyjaśniają dlaczego dowodom z badań innych jednostek organy odmówiły wiarygodności, zaś uzasadnienie zaskarżonej o odnosi się do wszystkich zarzutów odwołania. W.K. wniósł skargę kasacyjną zaskarżając powyższy wyrok w całości i zarzucił: a) naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy to jest: – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organów administracji, które zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i w rezultacie niepodjęcie przez organ wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności niewyjaśnienie jakiej wielkości ubytek słuchu występował u W.K. w uchu lepiej słyszącym w okresie do 2 lat po ustaniu pracy w narażeniu na hałas i czy kwalifikuje się on jako choroba zawodowa; – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organów administracji, które zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności orzeczeń i opinii lekarskich w przedmiocie ustalenia czy schorzenia skarżącego mają charakter choroby zawodowej; – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 134 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organów administracji, które zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 12 k.p.a. i art. 35 k.p.a. poprzez prowadzenie sprawy w sposób przewlekły, uniemożliwiający ocenę przesłanek choroby zawodowej w terminie 2 lat od ustania zatrudnienia w warunkach narażenia; b) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organów administracji, które zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego art. 2351 k.p. w związku z pkt 21 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych poprzez błędne uznanie, że brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącego z uwagi na niespełnienie kryterium ilościowego ubytku słuchu w uchu lepiej słyszącym. W.K. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, ewentualnie o uchylenie orzeczenia i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa procesowego. Skarżący jednocześnie zrzekł się "prawa żądania przeprowadzenia rozprawy". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty odnoszące się zarówno do naruszenia przez organy przepisów postępowania, w tym polegającego na niewystarczającym wyjaśnieniu i uzasadnieniu wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, jak i do naruszenia art. 235¹ k.p., w istocie stanowią polemikę z orzeczeniami lekarskimi, na podstawie których organy administracyjne nie stwierdziły u skarżącego choroby zawodowej. Podkreślić trzeba, że kwestionowane przez skarżącego rozstrzygnięcia zostały wydane na podstawie orzeczeń Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Katowicach oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu, które to jednostki orzecznicze, właściwe do rozpoznania chorób zawodowych, dysponowały niezbędną dokumentacją lekarską i wiedzą specjalistyczną z zakresu medycyny. Należy podkreślić, że kwestia rozpoznania choroby zawodowej nie należy do kompetencji właściwego organu inspekcji sanitarnej. Orzeczenie lekarskie wydane w tym przedmiocie opiera się na wiadomościach specjalnych lekarza spełniającego określone wymagania kwalifikacyjne i stanowi wiążący dokument urzędowy, co do rozpoznania określonej choroby. Organ inspekcji sanitarnej nie ma więc podstaw do samodzielnego badania dokumentacji medycznej pracownika i prowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie rozpoznania i ustalenia przyczyn powstania choroby zawodowej na gruncie medycznym. Brak jest także ku temu podstaw faktycznych, skoro organy inspekcji sanitarnej nie posiadają wiedzy koniecznej dla oceny stanu zdrowia pracownika lub byłego pracownika. Analiza dokumentacji medycznej pracownika należy tym samym do kompetencji lekarzy orzeczników, a nie organów inspekcji sanitarnej albo lekarzy zatrudnionych poza systemem jednostek orzeczniczych, gdyż to lekarzom orzecznikom, jako specjalistom medycyny pracy, znana jest specyfika czynności zawodowych mogących mieć wpływ na rozwój schorzeń ujętych w wykazie chorób zawodowych i przede wszystkim z tym, czy dany stan badanego pracownika w ogóle kwalifikuje się aby uznać go za konkretną chorobę zawodową, enumeratywnie wyliczoną w wykazie. Orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Bez tej opinii lub sprzecznie z tą opinią organ administracji nie może dokonywać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Organy sanitarne orzekające w sprawie chorób zawodowych związane są orzeczeniami lekarskimi wydanymi przez wyspecjalizowane placówki medycyny pracy, gdyż orzeczenia te stanowią wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej lub jej braku, jeżeli oczywiście nie budzą wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. W konsekwencji, postępowanie administracyjne w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej charakteryzuje się istotną, odmienną od klasycznych spraw administracyjnych, specyfiką w zakresie postępowania dowodowego. Wynika ona ze wspomnianego już faktu, że ani organy inspekcji sanitarnej, ani sądy administracyjne kontrolujące wydane przez te organy decyzje administracyjne, nie posiadają specjalistycznej wiedzy, pozwalającej na samodzielną ocenę konkretnych przypadków lub jednostek chorobowych pod względem zaliczenia ich do określonej choroby zawodowej. Po to więc ustawodawca wprowadził obowiązek wydania w tego rodzaju sprawie orzeczenia lekarskiego jako opinii biegłego, by kwestie związane z wiedzą medyczną poddane zostały ocenie podmiotów wyspecjalizowanych (wyrok NSA z 16 maja 2024 r. II GSK 241/21). Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Stosownie do § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, lekarz właściwy do orzekania w zakresie chorób zawodowych wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Jeżeli zakres informacji zawartych w dokumentacji, o której mowa powyżej, jest niewystarczający do wydania orzeczenia lekarskiego, lekarz może wystąpić o ich uzupełnienie do: pracodawcy, lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, lekarza ubezpieczenia zdrowotnego lub innego lekarza prowadzącego leczenie pracownika lub byłego pracownika, właściwego państwowego inspektora sanitarnego, pracownika lub byłego pracownika – w zależności do zakresu wymaganych informacji (§ 6 ust. 5 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych). Dodatkowo, w świetle § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału. W postępowaniu przed organami inspekcji sanitarnej, jednostkami, które mają prawo i obowiązek orzekania w przedmiocie chorób zawodowych (tj. czy dane warunki pracy mogły spowodować chorobę zawodową), są wyłącznie jednostki szczegółowo określone w § 5 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Jeszcze raz należy podkreślić, że organy inspekcji sanitarnej nie są co do zasady uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia niż uczynił to lekarz orzecznik. Orzeczenia jednostek organizacyjnych służby zdrowia w kwestii rozpoznania choroby zawodowej lub braku do tego podstaw są więc wiążące dla organów inspekcji sanitarnej w tym sensie, że obowiązują jeżeli zostały wydane z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych (por. wyroki NSA z 3 marca 2015 r. sygn. akt II OSK 1872/13; z 28 stycznia 2015 r. sygn. akt II OSK 1567/13, z 24 lutego 1998 r. sygn. akt I SA 1520/97, z 23 lipca 2003 r. sygn. akt I SA 108/03, z 2 czerwca 1998 r. sygn. akt I SA 225/98, z 2 marca 2021 r. sygn. akt II OSK 1102/18). W rozpoznawanej sprawie lekarze jednostki orzeczniczej I stopnia w wyniku przeprowadzonych badań, orzeczeniem z [...] stycznia 2018 r. nie rozpoznali u skarżącego choroby zawodowej. Lekarze specjaliści biorąc pod uwagę dane z wywiadu chorobowego i dokumentacji medycznej, w tym aktualne wyniki przeprowadzonej diagnostyki audiologicznej obejmującej audiometrię tonalną progową oraz nadprogową oraz audiometrię impedancyjną, postawili rozpoznanie: Obustronny niedosłuch odbiorczy. Trwałe podwyższenie progu słuchu obliczone jako średnia dla 1, 2, 3 kHz wynosiło w UP- 47 dB i w UL- 38 dB, co nie spełnia kryterium orzeczniczego podwyższenia progu słuchu o co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym. W orzeczeniu zawarto uzasadnienie braku podstaw do rozpoznania u pacjenta choroby zawodowej, wskazując, że brak jest podstaw do przyjęcia zawodowej etiologii schorzenia. Skarżący został ponownie przebadany w jednostce orzeczniczej II stopnia, którą jest instytut badawczy w dziedzinie medycyny pracy. W orzeczeniu lekarskim z [...] kwietnia 2018 r. lekarze orzecznicy Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu również nie znaleźli podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Z uzasadnienia tego orzeczenia wynika, że zostało ono wydane w oparciu o badanie lekarskie, analizę dokumentacji medycznej oraz diagnostykę audiologiczną. Podczas diagnostyki lekarze ustalili w audiometrii tonalnej przebieg krzywych progowych typowy dla niedosłuchu odbiorczego obustronnie, podwyższenie progu słuchu wyrażone jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2, 3 kHz wyniósł w kolejnych badaniach: UP=47 dB, UL=41 dB, UP=45 dB, UL=37 dB. Badanie audiometrii impedancyjnej wykazało: tympanogramy obustronnie w granicach normy, odruchy strzemiączkowe obustronnie obecne, wyniki badań nie wskazują na obecność patologii w obrębie ucha środkowego. Próba SISI – o cechach lokalizacji ślimakowej. Objaw Metza – obustronnie potwierdzający ślimakową lokalizację. Test zanikania odruchu z mięśnia strzemiączkowego – obustronnie w granicach normy. Specjaliści rozpoznali niedosłuch odbiorczy o cechach lokalizacji ślimakowej i stwierdzili, że niedosłuch nie spełnia określonego w wykazie chorób zawodowych kryterium wielkości ubytku słuchu wynoszącego co najmniej 45dB w uchu lepiej słyszącym. Na żądanie organu orzeczenie to zostało uzupełnione pismem Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu z [...] marca 2019 r. Lekarze orzecznicy wyjaśnili, że przeprowadzili ponownie analizę dokumentacji medycznej i poddali ocenie nowe dowody przedstawione przez skarżącego – audiogramy wykonane w kilku poradniach specjalistycznych. Przeprowadzone zostały także [...] sierpnia 2018 r. w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu dodatkowe badania audiologiczne (audiometria tonalna progowa audiometria impedancyjna i badanie potencjałów słuchowych – ABR). Audiometria tonalna wykazała uszkodzenie słuchu o typie odbiorczym, uzyskano progi słuchowe (obliczone jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości 1, 2, 3 kHz) o wielkości: UP-47 dB, UL-40 dB. W audiometrii impedancyjnej – uzyskano tympanogramy typu A obustronnie, zarejestrowano odruchy z mm. strzemiączkowych w stymulacji ipsi- i kontralateralnej, co świadczy o braku patologii ucha środkowego obustronnie i wskazuje na uszkodzenie czuciowo-nerwowe narządu słuchu. W badaniu potencjałów wywołanych z pnia mózgu - ABR - uzyskane progi słuchowe (na podstawie obecności fali V dla trzasku 2-4 kHz) są zgodne z otrzymanymi w badaniach audiometrii subiektywnej - tonalnej progowej. Zdaniem lekarzy orzeczników wyniki badań audiologicznych przeprowadzonych dodatkowo w sierpniu 2018 r. są zgodne z wynikami badań wykonanych w trakcie diagnostyki orzeczniczej w lutym i marcu 2018 r. Odnieśli się oni do dokumentacji medycznej dostarczonej przez skarżącego i wyjaśnili, że badania audiologiczne wykonuje się na sprzęcie posiadającym zawsze aktualne świadectwa legalizacji i stosowne certyfikaty, wystawiane na podstawie szczegółowych badań laboratoryjnych przez uprawnione do tego instytucje. Brak okresowej kalibracji odbiera audiogramom ich diagnostyczną i dokumentalną wartość, zaś jednostka odwoławcza II instancji zobowiązana jest do przestrzegania tych zasad. Zwrócili też uwagę na istotną zależność jakości i wiarygodności wyników badań audiometrycznych od licznych czynników technicznych, organizacyjnych, melodycznych, kwalifikacji osób wykonujących audiometrię, a przede wszystkim jednego czynnika o podstawowym znaczeniu – jest nim właściwa współpraca badanego podczas badania. Podkreślić należy, że okolicznością wymaganą dla stwierdzenia choroby zawodowej jest, przy uwzględnieniu oceny warunków pracy, bezsporne lub z wysokim prawdopodobieństwem stwierdzenie, że choroba wymieniona w wykazie chorób zawodowych została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy (wyrok NSA z 7.12.2010 r., II OSK 1740/10, LEX nr 644355). Do ustalenia tych okoliczności niezbędna jest jednak wiedza specjalna, a taką dysponują właściwe do orzekania w zakresie chorób zawodowych jednostki orzecznicze, jakimi są m.in. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Katowicach oraz Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu. W tym stanie rzeczy, skoro w rozpatrywanej sprawie nie stwierdzono uzasadnionych przesłanek do zakwestionowania wydanych orzeczeń lekarskich, Sąd pierwszej instancji nie miał podstaw do uznania za naruszające prawo decyzji opierających się na tych orzeczeniach. Organy dokonały prawidłowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a zatem niezasadny jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 80 k.p.a. Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. art. 2351 k.p. w związku z pkt 21 załącznika do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Zamierzonego skutku nie może odnieść również zarzut naruszenia art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie jakiej wielkości ubytek słuchu występował u skarżącego w uchu lepiej słyszącym w okresie do 2 lat po ustaniu pracy w narażeniu na hałas i czy kwalifikuje się on jako choroba zawodowa, błędnej oceny orzeczeń lekarskich w przedmiocie ustalenia czy schorzenia skarżącego mają charakter choroby zawodowej. Zgodnie z wykazem chorób zawodowych okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej, pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, w przypadku ubytku słuchu wynosi 2 lata. Faktyczny ubytek słuchu występujący u skarżącego do 2 lat od ustania pracy w narażeniu został ustalony podczas badań w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w Katowicach oraz Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu w latach 2017 i 2018. Badania w Instytucie Medycyny Pracy w Łodzi z sierpnia 2020 r. zostały przeprowadzone 4 lata po ustaniu pracy w narażeniu (skarżący od 01.07.2016 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim), dlatego specjaliści Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi oparli swoją opinię na badaniach przeprowadzonych w poprzednich jednostkach orzeczniczych. Za niezasadny należy również uznać zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 134 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organów administracji, które zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 12 k.p.a. i art. 35 k.p.a. poprzez prowadzenie sprawy w sposób przewlekły, uniemożliwiający ocenę przesłanek choroby zawodowej w terminie 2 lat od ustania zatrudnienia w warunkach narażenia. Jeszcze raz należy podkreślić, że ubytek słuchu występujący u skarżącego do 2 lat od ustania pracy w narażeniu został ustalony podczas badań w latach 2017 i 2018. Nie można zatem uznać, że w rozpoznawanej sprawie postępowanie było prowadzone przez organy w sposób uniemożliwiający ocenę przesłanek choroby zawodowej w terminie 2 lat od ustania zatrudnienia w warunkach narażenia. Mając na względzie powyższe stwierdzić trzeba, że wszystkie podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty w realiach tej sprawy nie znalazły usprawiedliwionych podstaw. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 2 marca 2023
- Symbol z opisem
- 6200 Choroby zawodowe
- Hasła tematyczne
- Ochrona zdrowia
- Skarżony organ
- Inspektor Sanitarny
- Sędziowie
- Joanna Kabat-Rembelska /przewodniczący sprawozdawca/ Marek Krawczak Mirosław Trzecki
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.
art. 237 § 1 pkt 36 i § 1 · Dz.U. 2020 poz. 1320
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
art. 12, art. 35 · Dz.U. 2021 poz. 735
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny