II GSK 296/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 grudnia 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 790/22 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 9 września 2022 r. nr SKO.4192.324.22 w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 13 grudnia 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 790/22, odrzucił skargę M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 9 września 2022 r. nr SKO.4192.324.22 w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Sąd I instancji wskazał, że skarżący złożył skargę na postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, na które zażalenie nie przysługuje, zgodnie z treścią art. 141 § 1 w zw. z art. 135 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.; dalej: k.p.a.). W myśl art. 141 § 1 k.p.a., na wydane w toku postępowania postanowienia stronie służy zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. W kodeksie postępowania administracyjnego nie ma regulacji dotyczącej możliwości zaskarżenia zażaleniem postanowienia rozstrzygającego na podstawie art. 135 k.p.a. kwestię wstrzymania natychmiastowej wykonalności decyzji organu I instancji. Takie postanowienie nie ma również charakteru postanowienia kończącego postępowanie ani rozstrzygającego sprawę co do istoty. Wobec tego zaskarżonego postanowienia nie można uznać za rozstrzygającego sprawę co do istoty, jak też kończącego postępowanie w sprawie. Zatem skarga zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) podlegała odrzuceniu. M. K., skargą kasacyjną zaskarżył w całości postanowienie Sądu I instancji zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 49 § 1 p.p.s.a. poprzez zaniechanie wezwania skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez wskazanie właściwego oznaczenia zaskarżonej decyzji, w przypadku, gdy treść złożonej skargi budziła wątpliwości co do prawidłowości oznaczenia zaskarżonego aktu, w stosunku do treści uzasadnienia oraz sformułowanych w skardze zarzutów. Podnosząc te zarzutu skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy WSA w Łodzi do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej, obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny jako sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do niezasadnego, w ocenie skarżącego, odrzucenia skargi, ze względu na niewłaściwe przyjęcie przez Sąd I instancji, iż zaskarżonym aktem było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 9 września 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny za usprawiedliwiony uznaje zarzut naruszenia art. 49 § 1 p.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie, tj. niewezwanie skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniesionej skargi, pomimo że wystąpiły w niej rozbieżności. Zwrócić należy uwagę na to, iż co prawda skarżący powołał się w petitum skargi na numer i datę postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu o odmowie wstrzymania wykonania decyzji, jednakże lektura uzasadnienia skargi, zarzutów oraz wniosków - powinna wzbudzić wątpliwości Sądu I instancji, czy skarga w istocie nie dotyczy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 12 września 2022 r. w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. W tym miejscu należy podkreślić, że skarga jest środkiem prawnym wszczynającym postępowanie sądowoadministracyjne, stąd też powinna spełniać określone w ustawie wymogi formalne. Możliwość sądowej kontroli zaskarżonego aktu, bądź terminowości załatwienia sprawy przez organy administracji publicznej, uzależniona jest od skutecznego wniesienia poprawnej pod względem formalnym skargi. Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać m.in.: wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, oznaczenie organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy oraz określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. Przepis ten, określając wymogi skargi, wskazuje jednoznacznie, że dla kompletności tego środka wymagane jest m.in. precyzyjne podanie zaskarżonego aktu. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że w sytuacji, gdy w samej treści skargi istniała rozbieżność co do tego, które orzeczenie wydane w toku prowadzonego postępowania zostaje zaskarżone – tak jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie – Sąd I instancji powinien był, na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a., wezwać stronę o uzupełnienie dostrzeżonego braku lub wyjaśnienie powstałej rozbieżności (por. postanowienie NSA z dnia 23 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 535/13). W świetle przedstawionych okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że złożona skarga wymagała doprecyzowania w zakresie wskazanego w niej rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu, które M.K. chciał zaskarżyć, poprzez wyraźne określenie czy była to skarga na postanowienie z dnia 9 września 2022 r., czy też na decyzję z dnia 12 września 2022 r. Niewezwanie przez Sąd I instancji do dokonania tej czynności stanowiło zatem uchybienie, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zaistniałe w sprawie uchybienia, w postaci niewezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi w zakresie precyzyjnego określenia skarżonego aktu, a także w postaci przedwczesnego zastosowania art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. skutkuje uchyleniem przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia o odrzuceniu skargi i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekał, ponieważ w art. 209 p.p.s.a. przyjęto unormowanie, iż wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 200 p.p.s.a.) oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Tak więc w innych przypadkach Sąd nie rozstrzyga o zwrocie kosztów postępowania. Należy zaznaczyć, iż o kosztach postępowania kasacyjnego sąd orzeka jedynie wówczas, gdy rozpoznaje skargę kasacyjną od wyroku, ponieważ przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a wiążą zwrot kosztów postępowania kasacyjnego z wyrokiem Sądu I instancji oddalającym lub uwzględniającym skargę, co nie ma miejsca w przypadku rozpoznawania skargi kasacyjnej od postanowienia odrzucającego skargę lub umarzającego postępowanie sądowoadministracyjne (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 4 lutego 2008 r., I OPS 4/07).