Sygnatura
II GSK 2769/15
Wyrok NSA z 13 czerwca 2017 r., II GSK 2769/15 – transport drogowy i przewozy
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 13 czerwca 2017
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Joanna Kabat- Rembelska (spr.) sędzia NSA Gabriela Jyż sędzia del. WSA Urszula Wilk Protokolant Patrycja Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 czerwca 2015 r. sygn. akt VIII SA/Wa 223/15 w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od S. K. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowe 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 8 czerwca 2015 r. sygn. akt VIII SA/Wa 223/15, oddalił skargę S. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia: W oparciu o zapis ewidencyjny [...] nr [...] zarejestrowany przez urządzenie kontrolne (bramownicę) o numerze identyfikacyjnym [...], zainstalowane w pasie drogowym płatnego odcinka drogi ustalono, że 8 lipca 2011 r. o godzinie 18:41:23, samochód specjalny o nr rej. [...], poruszał się po drodze ekspresowej [...], na odcinku G. (z obwodnicą G.) – J. bez uiszczenia wymaganej opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 260, dalej: u.d.p.). Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej także GITD) w oparciu o dane zgromadzone w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK) ustalił, że właścicielem pojazdu jest J. J., który na wezwanie organu oświadczył, że samochodem kierował S. K. Ponadto właściciel pojazdu wyjaśnił, że pojazd ten jako pojazd specjalny przeznaczony do remontu dróg w okresie od lipca do sierpnia 2011 r. był wykorzystywany do naprawy dróg, a zarejestrowany przejazd na odcinku drogi ekspresowej [...] związany był z wykonywaniem prac remontowych nawierzchni tej drogi. Prace remontowe były wykonywane na podstawie umowy zawartej pomiędzy Generalną Dyrekcją Dróg Krajowych i Autostrad w Warszawie, a firmą "[A.] Sp. jawna", której firma [B.] s.c. J. J., M. K. jest podwykonawcą. W związku z powyższym, na podstawie art. 13 ust. 3a pkt 3 u.d.p., pojazd ten był zwolniony z uiszczania opłat elektronicznych. Właściciel pojazdu do przesłanych wyjaśnień załączył kopie umów o świadczenie usług remontowych oraz dokumentację fotograficzną pojazdu o nr rej. [...]. [C.] Sp. z o.o. - podmiot odpowiedzialny za obsługę krajowego systemu poboru opłat działający w imieniu i na rzecz Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad - poinformował GITD, że opłata elektroniczna za przejazd pojazdem po wskazanym odcinku drogi ekspresowej [...] 8 lipca 2011 r. o godzinie 18:41:23 nie została uiszczona, ponieważ w chwili przejazdu użytkownik nie posiadał podpisanej umowy z operatorem systemu viaToll. Umowa z operatorem systemu została zawarta w dniu 31 sierpnia 2011 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, mając na uwadze powyższe ustalenia, decyzją z [...] czerwca 2013 r. nałożył na S. K. karę w wysokości 3.000 złotych za przejazd w dniu 8 lipca 2011 r. o godzinie 18:41:23, bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] listopada 2013 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ GITD przedstawił ramy materialno-prawne postępowania, przywołując brzmienie art. 5 ust. 1, art. 13 ust.1 pkt 3, art. 13k ust. 1 pkt 1 i ust. 4 u.d.p. i stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny. W ocenie GITD okoliczności podniesione przez skarżącego nie mogą stanowić podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Ustawodawca nie przewidział bowiem możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków określonych w art. 13k ust. 1 i 2 u.d.p. Z tych względów przyczyny, które spowodowały, że opłata nie została uiszczona nie są w sprawie okolicznościami istotnymi. W dalszej części uzasadnienia GITD podniósł, że obowiązujący system pozwala na naliczanie i pobieranie opłaty elektronicznej wyłącznie za pośrednictwem zainstalowanego w pojeździe urządzenia, tzw. viaBOX. Brak w pojeździe wspomnianego urządzenia, w czasie wykonywania przejazdu po drogach wymienionych w załączniku nr 1 i 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2011 r. Nr 80, poz. 433 ze zm., dalej: rozporządzenie z dnia 22 marca 2011 r.), skutkuje tym, że opłata elektroniczna nie zostaje uiszczona, zaś organ administracji publicznej obowiązany jest do wymierzenia kierującemu pojazdem samochodowym kary administracyjnej, zgodnie z dyspozycją wyrażoną w art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. Kierujący pojazdem, niezaopatrzony w urządzenie viaBOX nie powinien poruszać się po odcinkach dróg krajowych wymienionych w rozporządzeniu z dnia 22 marca 2011 r. Zawarcie umowy z operatorem systemu pobierania opłat i nabycie urządzenia viaBox po dokonaniu przejazdu, za który powinna zostać uiszczona oplata elektroniczna, nie konwaliduje stwierdzonego podczas kontroli naruszenia. W ocenie GITD zarzut, że kontrolowany pojazd samochodowy jest zwolniony z uiszczenia opłat elektronicznych, nie zasługuje on na uwzględnienie. Zgodnie z art. 13 ust. 3a pkt 3 u.d.p. z opłaty elektronicznej zwolnione są pojazdy zarządcy dróg krajowych wykorzystywane do utrzymania tych dróg. Dotyczy to zarówno pojazdów Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, jak i pojazdów prezydentów miast, którzy zarządzają drogami krajowymi na obszarze miast na prawach powiatu. Natomiast przepisy ustawy o drogach publicznych nie zwalniają z opłaty pojazdów, które zajmują się utrzymaniem dróg krajowych jako podwykonawcy. S. K. złożył skargę na powyższą decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji podał, że zaskarżona decyzja oraz ją poprzedzająca, nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Okoliczność nie uiszczenia przez skarżącego opłaty jest bezsporna. Sąd uznał, że argumentacja skarżącego o braku obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej jest nietrafna. Droga publiczna, po której poruszał się skarżący tj. droga ekspresowa [...] – G. (z obwodnicą G.) – J., zgodnie z załącznikiem nr 1 pkt 11 lit. d) do rozporządzenia z dnia 22 marca 2011 r., obowiązującym w dacie wydania decyzji z [...] czerwca 2013 r., była drogą, za przejazd po której należało wnieść opłatę w systemie elektronicznym. Załącznik ten został zmieniony przez § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 25 października 2013 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1267) z dniem 31 października 2013 r. W załączniku, w punkcie 12 lit. f), wskazano drogę ekspresową [...] na odcinku G. (z obwodnicą G.) – J. Zgodnie z wymienionym rozporządzeniem (§ 2 pkt 1 i § 3 pkt 1) opłatę elektroniczną pobiera się na drogach krajowych lub ich odcinkach klasy A i S określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia, a wysokość stawek opłaty elektronicznej za przejazd kilometra drogi krajowej lub jej odcinka klasy A i S ustala się w wysokości określonej w załączniku nr 3 do rozporządzenia. Stosownie natomiast do art. 18 ust. 1 pkt 1 oraz art. 19 ust. 2 pkt 1 u.d.p. zarządcą dróg krajowych jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad. WSA odnosząc się do argumentacji skarżącego, że działał w istocie z upoważnienia zarządcy drogi - Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad – zauważył, że przepisy ustawy o drogach publicznych nie zwalniają z opłaty pojazdów, które zajmują się utrzymaniem dróg krajowych jako podwykonawcy. Zgodnie z art. 13 ust. 3a pkt 3 u.d.p. od opłat, o których mowa w ust. 1 pkt 3, są zwolnione pojazdy zarządcy dróg krajowych wykorzystywane do utrzymania tych dróg. Z powołanego przepisu wynika konieczność kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek – pojazd musi należeć do zarządcy drogi i musi być wykorzystywany do utrzymania drogi. Z ustaleń GITD wynika, że kontrolowany pojazd specjalny należał do J. J., a nie zarządcy drogi – GDDKiA. Z tego względu, organ prawidłowo wywiódł, że samochodu specjalnego, którym kierował skarżący, nie można zakwalifikować do kategorii pojazdów, które korzystają ze zwolnienia z obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej na podstawie art. 13 ust. 3a pkt 3 u.d.p. W konkluzji Sąd stwierdził, że pojazd specjalny kierowany przez skarżącego poruszał się po drodze ekspresowej [...] – G. (z obwodnicą G.) – J. przekraczając dopuszczalną masę całkowitą - 3,5t. W kontrolowanym pojeździe nie było urządzenia umożliwiającego wnoszenie opłaty elektronicznej (viaBox), której wniesienie w systemie elektronicznym na tej drodze było wymagane. Użytkownik nie posiadał także podpisanej umowy z operatorem systemu viaToll (umowę taką zawarł w dniu 31 sierpnia 2011 r.). Wobec tego nałożenie kary pieniężnej, stosownie do art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p., było zasadne. S. K. zaskarżył opisany wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie skargi zgodnie z art. 188 p.p.s.a. oraz zasądzenie kosztów postępowania. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzucił: 1. naruszenie art. 2 i art. 7 Konstytucji RP poprzez nałożenie kary na skarżącego bez podstawy prawnej, w sytuacji gdy zaniedbanie wystąpiło po stronie organu zobowiązanego do właściwego poinformowania obywatela o spoczywającym na nim obowiązku, 2. rozpoznanie skargi z naruszeniem prawa materialnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu zawartego w art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p., polegające na ustaleniu odpowiedzialności karno-administracyjnej osoby, której nie można przypisać niedopełnienia obowiązku uiszczenia opłaty drogowej, a to z powodu braku odpowiedzialnego oznakowania drogi znakiem T-34. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, że Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpatrując skargę, nie uwzględnił, iż przesłanką do nałożenia na użytkowników drogi obowiązku uiszczania opłaty jest właściwe oznakowanie drogi. Wskazał, że na zarządcy drogi spoczywa obowiązek umieszczenia znaku T – 34 informującego użytkownika o płatnym odcinku drogi, zaś z informacji podanej przez GDDKiK w innej sprawie wynika, że odcinek drogi, po którym poruszał się skarżący został właściwie oznakowany już po dacie przedmiotowego przejazdu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła. Granice skargi są wyznaczone przez zawarte w niej podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten uprawniony jest bowiem jedynie do zbadania, czy podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na naruszeniu przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów prawa materialnego, czy też procesowego w rzeczywistości zaistniały. Nie ma on natomiast prawa badania, czy w sprawie wystąpiły inne, niż podane przez skarżącego naruszenia prawa, które mogłyby prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Zakres kontroli wyznacza zatem sam autor skargi kasacyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego określenia podstaw kasacyjnych, co zgodnie z art. 176 p.p.s.a. oznacza obowiązek wnoszącego skargę kasacyjną powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem autora skargi kasacyjnej uchybił sąd pierwszej instancji w zaskarżonym orzeczeniu oraz uzasadnienia ich naruszenia. Stosownie do art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli chodzi o formułowanie zarzutów skargi kasacyjnej podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu czy strona skarżąca zarzuca naruszenie prawa materialnego, czy naruszenia przepisów postępowania, czy też oba te naruszenia łącznie. Konieczne jest przy tym wskazanie konkretnych przepisów naruszonych przez sąd, z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo określać, do jakiego, zdaniem skarżącego, naruszenia przepisów prawa doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie prawa materialnego może nastąpić przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu. Naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej (tzw. błąd subsumcji). Podkreślenia wymaga, że sformułowanie zarzutu błędnej wykładni przepisu prawa materialnego zawsze powinno łączyć się z wykazaniem, na czym polegało wadliwe odczytanie przez sąd pierwszej instancji znaczenia treści przepisu, a następnie konieczne jest podanie właściwego, zdaniem skarżącego, rozumienia naruszonego przepisu. Mimo że przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określają warunków formalnych, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie skargi kasacyjnej, to należy przyjąć, że ma ono za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionej podstawy, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonej podstawy kasacyjnej (por. wyroki NSA: z 5 sierpnia 2004 r. sygn. akt FSK 299/04 z glosą A. Skoczylasa OSP 2005, nr 3, poz. 36; z 9 marca 2005 r. sygn. akt GSK 1423/04; z 10 maja 2005 r. sygn. akt FSK 1657/04; z 12 października 2005 r. sygn. akt I FSK 155/05; z 23 maja 2006 r. sygn. akt II GSK 18/06; z 4 października 2006 r. sygn. akt I OSK 459/06 – dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, prawidłowe (tzn. jasne i nie budzące wątpliwości) sformułowanie zarzutów kasacyjnych jest warunkiem niezbędnym dla uznania, że zarzut jest usprawiedliwiony. Poczynienie powyższych uwag o charakterze ogólnym było konieczne ze względu na sposób w jaki została zredagowana skarga kasacyjna i jej uzasadnienie. Przed odniesieniem się do przedstawionych zarzutów i podanej w skardze kasacyjnej argumentacji należy podkreślić, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a ogranicza się jedynie do kwestii podniesionych w skardze kasacyjnej, w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. W rozpoznawanej sprawie, skarga kasacyjna została oparta na zarzutach naruszenia art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez nałożenie kary na skarżącego bez podstawy prawnej oraz naruszania art. 13 k ust 1 pkt 1 u.d.p. przez jego niewłaściwe zastosowanie. W skardze kasacyjnej, pomimo powołania art. 174 pkt 2 p.p.s.a., nie sformułowano natomiast zarzutu naruszenia przepisów postępowania. W związku z tym należy przyjąć, że ustalony przez organ i zaakceptowany przez Sąd pierwszej instancji stan faktyczny sprawy stanowiący podstawę wydanego wyroku został ustalony bez naruszenia przepisów postępowania. Postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego – art. 13k ust 1 pkt 1 u.d.p. dotyczy jego niewłaściwego zastosowania, które miało polegać na ustaleniu odpowiedzialności karno-administracyjnej osoby, której nie można przypisać niedopełnienia obowiązku uiszczenia opłaty drogowej, a to z powodu braku odpowiedniego oznakowania drogi znakiem T-34. Jak wskazano wyżej niewłaściwe zastosowanie przepisu prawa materialnego to wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Przepis art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie stanowił, że za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3.000 zł. Z kolei art.13 ust.1 pkt 3 u.d.p. stanowił, że korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, ze zm.), za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej. W niekwestionowanych okolicznościach faktycznych sprawy ustalono, że S. K. 8 lipca 2011 r. kierował pojazdem samochodowy o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5t. Przejazd odbywał się bez uiszczenia opłaty elektronicznej bowiem pojazd nie był wyposażony w urządzenie viaBox, zaś odcinek drogi, którym poruszał się skarżący był wymieniony w rozporządzeniu z dnia 22 marca 2011 r. Podkreślenia wymaga, że w postępowaniu administracyjnym GITD nie czynił ustaleń odnośnie do oznakowania odcinka drogi znakiem T – 34 w dniu przejazdu, a Sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się w związku z tym zaniechaniem naruszenia przepisów postępowania. W kontekście postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów należy jednak przyjąć, że skarżący nie zakwestionował stanowiska Sądu w omawianym zakresie. Wobec tego, że ustalenia faktyczne dokonane w sprawie nie zostały podważone, zarzut naruszenia art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. przez jego niewłaściwe zastosowanie w okolicznościach faktycznych przyjętych przez Sąd pierwszej instancji za podstawę orzekania, nie może zostać uznany za trafny. Kolejny zarzut skargi kasacyjnej dotyczył naruszenie art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez nałożenie na skarżącego kary pieniężnej bez podstawy prawnej, w sytuacji gdy zaniedbanie obowiązku wystąpiło po stronie organu zobowiązanego do właściwego poinformowania obywatela o spoczywającym na nim obowiązku. W tym miejscu trzeba przypomnieć, że art. 2 Konstytucji RP stanowi, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Z kolei zgodnie z art. 7 Konstytucji RP, organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. W odniesieniu do tego zarzutu i w nawiązaniu do przedstawionych wyżej wywodów dotyczących formułowania zarzutów skargi kasacyjnej podnieść należy, uzasadnienie skargi kasacyjnej w ogóle nie nawiązuje się do wymienionych przepisów konstytucyjnych, w szczególności nie wskazuje jaka norma prawna wywiedziona z art. 2 Konstytucji RP została naruszona przez Sąd pierwszej instancji. Taka konstrukcja skargi kasacyjnej uniemożliwiła Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu merytoryczną ocenę omawianego zarzutu. W tym stanie rzeczy należy jedynie zauważyć, że podstawa prawna wydanych w sprawie rozstrzygnięć istniała i stanowił ją art. 13k ust 1 pkt 1 u.d.p., który został wymieniony zarówno w zaskarżonej decyzji, jak i w wyroku Sądu pierwszej instancji. Nadto należy zauważyć, że Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z 25 marca 2010 r., sygn. akt P 9/08 (OTK-A, 2010, Nr 3, poz. 26) stwierdził, że dopuszczalność stosowania administracyjnych kar pieniężnych, jako reakcji na naruszenie ustawowych obowiązków nie budzi wątpliwości. Brak stosownej sankcji powoduje bowiem, że przepis staje się martwy, a niespełnianie obowiązku nagminne. Administracyjne kary pieniężne stanowią środki mające na celu mobilizowanie podmiotów do terminowego i prawidłowego wykonywania obowiązków na rzecz państwa. Kary te, stosowane automatycznie z mocy ustawy, mają przede wszystkim znaczenie prewencyjne. Zapowiedź negatywnych konsekwencji, jakie nastąpią w wypadku naruszenia obowiązków określonych w ustawie albo w decyzji administracyjnej, motywuje adresatów do wykonywania ustawowych obowiązków. Podstawą zastosowania tego typu kar jest samo obiektywne naruszenie prawa. Tym samym, administracyjna kara pieniężna nie jest wyłącznie represją za naruszenie prawa, ale przede wszystkim stanowi środek przymusu, który służyć ma zapewnieniu wykonywania obowiązków wobec państwa, a organ administracyjny musi posiadać skuteczne środki, które skłonią adresatów norm do oczekiwanego zachowania w sferach uznanych za szczególnie istotne. Z kolei, w uzasadnieniu wyroku z 7 lipca 2009 r., sygn. akt K 13/08 (OTK-A, 2009, Nr 7, poz. 105), Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że kary pieniężne przewidziane zostały nie tylko w prawie karnym, lecz także w innych gałęziach prawa - w tym w prawie cywilnym (kary umowne) i administracyjnym. Z tego powodu nie każda kara pieniężna może być utożsamiana z grzywną stanowiącą instytucję prawa karnego. Przepis nakładający na osoby fizyczne lub prawne pewien obowiązek powinien być związany z przepisem określającym konsekwencję jego niespełnienia, ponieważ skutkiem braku sankcji jest nagminne lekceważenie nałożonego obowiązku. Cechą odróżniającą "karę" w rozumieniu przepisów karnych od "kary" - sankcji administracyjnej jest, według sądu konstytucyjnego, to, że ta pierwsza może być wymierzana tylko, jeżeli osoba fizyczna swoim zawinionym czynem wypełni znamiona przestępstwa (wykroczenia, przestępstwa karnoskarbowego), natomiast ta druga, może zostać nałożona zarówno na osobę fizyczną, jak i na osobę prawną, a ponadto jest stosowana automatycznie z tytułu odpowiedzialności obiektywnej i ma mieć przede wszystkim funkcję prewencyjną. Nie ma przy tym rozstrzygającego znaczenia okoliczność, że kara administracyjna ma również charakter dyscyplinująco - represyjny. W uzasadnieniu wyroku z 31 marca 2008 r., sygn. akt SK 75/06 (OTK-A, 2008, Nr 2, poz. 30) Trybunał Konstytucyjny wyjaśnił, że proces wymierzania kar pieniężnych należy postrzegać w kontekście stosowania instrumentów władztwa administracyjnego. Kara administracyjna nie jest więc konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co sprawia, że ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej. Z podanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1) p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 490).
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 1 października 2015
- Symbol z opisem
- 6037 Transport drogowy i przewozy
- Hasła tematyczne
- Transport Kara administracyjna
- Skarżony organ
- Inspektor Transportu Drogowego
- Sędziowie
- Gabriela Jyż Joanna Kabat-Rembelska /przewodniczący sprawozdawca/ Urszula Wilk
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
art. 13k ust. 1 pkt 1 · Dz.U. 2013 poz. 260
- Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
ar. 2 pkt 33 · Dz.U. 2005 nr 108 poz. 908
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Ke 198/17 · 13 czerwca 2017
Wyrok WSA w Kielcach z 13 czerwca 2017 r., II SA/Ke 198/17 – transport drogowy i przewozy
Sygnatura: II GSK 1871/15 · 13 czerwca 2017
Wyrok NSA z 13 czerwca 2017 r., II GSK 1871/15 – transport drogowy i przewozy
Sygnatura: II GSK 1872/15 · 13 czerwca 2017
Wyrok NSA z 13 czerwca 2017 r., II GSK 1872/15 – transport drogowy i przewozy
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny