II GSK 2632/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 marca 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 2319/20 oraz wniosku A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej postanawia: 1. oddalić skargę kasacyjną, 2. odmówić wstrzymania wykonania decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] maja 2018 r. nr [...]

I Pismem z dnia 21 lipca 2020 r. A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako: "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] maja 2018 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Przy czym na etapie postępowania administracyjnego, pismem z dnia 22 czerwca 2018 r. skarżąca zwróciła się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z prośba o umorzenie kary finansowej. Na skutek pisma skarżącej, pismem z dnia 26 czerwca 2018 r. organ wezwał skarżącą do sprecyzowania żądania. W odpowiedzi na powyższe skarżąca wskazała, że jej intencją było zwrócenie się o ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdził niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] maja 2018 r. Skarżąca nie skorzystała z prawa zaskarżenia postanowienia do Sądu. W piśmie z dnia 21 lipca 2020 r. wskazuje natomiast, że stanowi ono uzupełnienie skargi wniesionej przez spółkę pismem z dnia 22 czerwca 2018 r. i w tym zakresie odwołuje się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 993/19. Mając na uwadze powyższe, postanowieniem z dnia 18 marca 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 2319/20 WSA w Warszawie odrzucił skargę skarżącej na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] maja 2018 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że stwierdzenie przez organ uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie daje stronie alternatywnego prawa do wniesienia skargi w trybie art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; dalej jako: "p.p.s.a."). Sąd wyjaśnił, że skarżąca została prawidłowo pouczona o przysługującym jej prawie oraz możliwościach zaskarżenia decyzji. Decydując się na wniesienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zrezygnowała z uprawnienia do wniesienia skargi. Wynikająca z treści przepisu art. 52 § 3 p.p.s.a. możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji nieostatecznej w administracyjnym toku instancji, od której stronie przysługuje zwyczajny środek prawny, jakim jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie może być intepretowana jako prawo do równoczesnego korzystania z dwóch możliwości wzruszenia decyzji administracyjnej. Decyzja strony o wyborze środka zaskarżenia determinuje dalsze postępowania w sprawie. W przypadku skorzystania przez stronę z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Sąd nie może rozpoznać skargi, która dotyczy rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. W takiej sytuacji przedmiotem zaskarżenia może być dopiero akt administracyjny wydany po rozpatrzeniu złożonego przez stronę środka zaskarżenia, jakim jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. II Skarżąca na powyższe postanowienie złożyła skargę kasacyjną. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 52 § 1, 2 i 3 p.p.s.a. w zw. z art. 6, 53 § 1 p.p.s.a. i art. 57 § 1 p.p.s.a., w zw. z art. 8 i 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256, dalej jako: "k.p.a.") poprzez odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej z innych przyczyn niż wskazane w art. 58 § 1 pkt 1-5 p.p.s.a., a mianowicie z powodu uznania, że pismem z dnia 22 czerwca 2018 r. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją, czym pozbawiła się możliwości złożenia przez nią skargi do WSA, który to środek przysługuje po wyczerpaniu środków zaskarżenia w postępowaniu przed organem, podczas, gdy pismo z dnia 22 czerwca 2018 r., złożone przez skarżącą, niereprezentowaną wówczas przez profesjonalnego pełnomocnika, należy uznać za skargę do WSA, uzupełnioną następnie pismem z dnia 21 lipca 2020 r., nie zaś za wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, o czym świadczy przede wszystkim treść tego pisma oraz data jego złożenia – po upływie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie, a przed upływem terminu do złożenia skargi do WSA, przy czym oświadczenie skarżącej zawarte w piśmie z dnia 10 lipca 2018 r. na temat charakteru pisma z dnia 2018 r. należy uznać za wynik wprowadzenia jej w błąd przez organ. W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie w tym zakresie sprawy do WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania. Skarżąca złożyła także osobnym pismem wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] maja 2018 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W badanej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd pierwszej instancji. W stanie prawnym aktualnym w warunkach rozpoznawanej sprawy, zgodnie z treścią art. 52 § 3 p.p.s.a, jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Z wyżej cytowanego przepisu wynika, że strona może albo wnieść skargę na decyzję nieostateczną bez skorzystania z prawa złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy albo złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W literaturze podkreśla się fakt pozostawienia w art. 52 § 3 p.p.s.a. przez ustawodawcę stronom wyboru środka ochrony prawnej (tak: A. Kabat [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Komentarz do art. 52 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, teza 13). Artykułuje się też uznanie strony w zakresie korzystania z omawianego uprawnienia (jw. teza 14). W rozpoznawanej sprawie skarżąca dokonała wyboru środka prawnego i złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wynikająca z treści przepisu art. 52 § 3 p.p.s.a. możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji nieostatecznej w administracyjnym toku instancji, od której stronie przysługuje zwyczajny środek prawny, jakim jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie może być intepretowana jako prawo do równoczesnego korzystania z dwóch możliwości wzruszenia decyzji administracyjnej w przypadku uznania nieskuteczności jednego z nich. Do tego w istocie sprowadzałoby się rozwiązanie skarżącej, sugerujące dopuszczenie rozszerzenia środków zaskarżenia decyzji nieostatecznych. Niewątpliwie omawiany przepis stanowi przepis szczególny, przewidujący wyjątek od zasady składania skargi od decyzji ostatecznych, stąd też jego interpretacja rozszerzająca, dopuszczająca aktywizowanie uprawnienia do korzystania z alternatywnie przewidzianego przez ustawodawcę uprawnienia do złożenia skargi na decyzję nieostateczną w przypadku uznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy za nieskuteczne, nie może być uznana za dopuszczalną. Trafnie zatem stwierdził Sąd pierwszej instancji, że stwierdzenie przez organ uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanowieniem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] lipca 2018 r. nie dawało skarżącej alternatywnego prawa do wniesienia skargi w trybie art. 52 § 3 p.p.s.a. Z uwagi na powyższe rozważania skargę kasacyjną należało oddalić na podstawie art. 184 p.p.s.a. W konsekwencji powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania wykonania decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] maja 2018 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, albowiem wobec odrzucenia skargi wniosek nie podlega rozpoznaniu z uwagi na ostateczne zakończenie postępowania poprzez odrzucenie skargi na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] maja 2018 r. W doktrynie wskazuje się, że stwierdzenie niedopuszczalności postępowania głównego skutkuje niedopuszczalnością postępowania incydentalnego, jakim jest postępowanie w przedmiocie udzielenia środka ochrony tymczasowej, zaś zakończenie postępowania ze skargi czyni postępowanie z wniosku bezprzedmiotowym, wnioskodawcą bowiem może być jedynie skarżący (B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 61, pkt 5). Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.