II GSK 2442/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia del. WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Beata Kołosowska-Hough po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 141/21 w sprawie ze skargi R.P. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego z dnia 25 listopada 2020 r. nr DZP-II.604.99.2020 w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od R.P. na rzecz Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokiem z 19 marca 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 141/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R.P. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego z 25 listopada 2020 r., nr DZP-II.604.99.2020 w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym. Uchwałą z 24 lipca 2020 r., nr 13/20 Komisja Egzaminacyjna Nr 3 do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego w 2020 r. z siedzibą w Katowicach stwierdziła, że R.P. uzyskał wynik negatywny z egzaminu adwokackiego wskazując w uzasadnieniu, że skarżący z zadania z zakresu prawa karnego otrzymał ocenę dostateczną, z zadania z zakresu prawa cywilnego ocenę dostateczną, z zadania z zakresu prawa gospodarczego ocenę dostateczną, z zadania z zakresu prawa administracyjnego ocenę dostateczną, natomiast z zadania z zakresu zasad wykonywania zawodu lub zasad etyki ocenę niedostateczną. Zgodnie z art. 78f ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1651, dalej: p.o.a.), pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu otrzymał ocenę pozytywną. Zdający zaskarżył powyższą uchwałę składając odwołanie, w którym kwestionując ocenę z zadania z zakresu zasad wykonywana zawodu i zasad etyki, wniósł o jej podwyższenie i stwierdzenie, że otrzymał ocenę pozytywną z egzaminu adwokackiego. Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego uchwałą z 25 listopada 2020 r. utrzymała zaskarżoną uchwałę w mocy wskazując w uzasadnieniu, że egzaminatorzy ocenili jednolicie opracowane przez skarżącego rozwiązanie z zakresu zasad wykonywania zawodu i zasad etyki, w kontekście przesłanek przewidzianych w art. 78e ust. 2 p.o.a., na ocenę niedostateczną. Pierwszy z egzaminatorów w uzasadnieniu swojej oceny cząstkowej podniósł, że opinia nie wyczerpuje wymogów formalnych, brak jest wskazania jej przedmiotu, podstawy prawnej, a powołano jedynie stan faktyczny. Zdaniem egzaminatora nie przedstawiono żadnej analizy stwierdzonych uchybień lecz bardzo ogólnikowe wnioski opiniującego. Egzaminator wskazał, że skarżący w opinii powołał jedynie na wstępie naruszenia § 1 ust 2 Kodeksu Etyki Adwokackiej (dalej KEA) oraz § 4 i § 16 - bez wskazania ich źródła i ograniczył się do przytoczenia ich treści. W ocenie egzaminatora skarżący nie dokonał żadnej analizy i oceny zachowania adwokata w kontekście zasad wykonywania zawodu określonych w KEA, Regulaminie i ustawie – Prawo o adwokaturze, nie dokonał również subsumpcji podanych ustaleń faktycznych do konkretnych przepisów, które zostały naruszone. Egzaminator wskazał na całkowity brak oceny zachowania adwokata z punktu widzenia zasad wykonywania zawodu i zasad etyki adwokackiej z uwzględnieniem interesu publicznego oraz brak wskazania przy tym na odpowiedzialność dyscyplinarną. Zdaniem egzaminatora nie rozstrzygnięto problemu z uwzględnieniem interesu publicznego. Drugi z egzaminatorów w uzasadnieniu oceny cząstkowej podniósł, że praca skarżącego zawiera liczne uchybienia, brak jest informacji dotyczących podstawy prawnej opinii oraz przedmiotu opinii, a skarżący wyciągnął wnioski i opisał jedynie stan faktyczny. Zdaniem egzaminatora skarżący prawidłowo wskazał naruszenia w zakresie obowiązków zawodowych oraz z zakresu stosunku do klienta (§ 16 KEA), niestety nie dostrzegł wielu innych istotnych uchybień w działaniu opiniowanego pełnomocnika, tj. naruszenia § 17, § 22, § 27, § 30, § 40 lit. a KEA. W ocenie egzaminatora skarżący opisując uchybienia pełnomocnika, nie wskazał równocześnie podstawy prawnej uchybień, nie wysunął prawidłowych wniosków co do naruszeń opiniowanego adwokata, związanych z przestrzeganiem lojalności wobec władz adwokatury. Organ wskazał, że zgodnie z poleceniem zadania skarżący miał przygotować opinię prawną na podstawie opisanego stanu faktycznego. Sporządzając opinię prawną należało wskazać źródła prawa stanowiące podstawę wydania opinii. Wskazanie źródeł prawa jest koniecznym nie tylko do sporządzenia opinii, ale niezbędnym elementem do oceny wiedzy skarżącego, jakie konkretne akty prawne regulują obowiązki adwokata, przy wykonywaniu zawodu oraz jakie przepisy penalizują określone zachowania adwokata naruszające zasady etyki adwokackiej. Opinia skarżącego nie wskazuje żadnego źródła prawa. Podane we wstępie do opinii w trzech punktach: naruszenie § 1 ust. 2 "kodeksu etyki", " § 4" - bez wskazania źródła prawa, "§ 16" - bez wskazania źródła prawa, jest to jedyny raz kiedy skarżący wskazał na przepisy prawa. Ponadto skarżący, w opisanej w zadaniu egzaminacyjnym sytuacji, nie dostrzegł podstawowych naruszeń jakim było zawiadomienie sądu w dniu rozprawy i to na kilkanaście minut przed jej wywołaniem, o niemożliwości przybycia na nią z powodu kolizji z innymi czynnościami zawodowymi. Skarżący nie dostrzegł również, że czynności zawodowe, które stanęły adwokatowi w kolizji z wyznaczoną rozprawą nie mogły stanowić żadnego uzasadnienia, bowiem podjął się czynności niedopuszczalnych, to jest udziału w czynnościach egzekucyjnych, czym w sposób rażący naruszył § 58 KEA. Co więcej, nie dostrzegł, że adwokat podejmując się prowadzenia sprawy przeciwko klientom adwokatów, z którymi współpracował w ramach łączącej ich umowy o stałej współpracy, naruszył zasadę lojalności wynikającą z § 31 ust. 2 KEA. Skarżący nie dostrzegł również istotnego naruszenia jakim było niepłacenie składek korporacyjnych, co stanowi naruszenie art. 44 ust. 3 p.o.a. i jest spenalizowane w § 65 KEA. Nie zwrócił także uwagi, że kierowanie pod adresem kuratora zarzuty braku profesjonalizmu a zwłaszcza określeń "bezduszny terrorysta" stanowi nadużycie adwokackiej wolności słowa, zagwarantowanej w art. 8 p.o.a. i jest deliktem dyscyplinarnym opisanym w § 17 oraz 27 KEA. Komisja Egzaminacyjna w uzasadnieniu uchwały podkreśliła, że znajomość zasad etyki, a zwłaszcza kardynalnych jej zasad, jest podstawowym obowiązkiem adwokata. Nie może zatem wykonywać zawodu osoba, która nie znając tych zasad nie będzie ich przestrzegała. Przestrzeganie zasad etyki jest podstawą wykonywania zawodu zaufania publicznego jakim jest zawód adwokata. Na uchwałę organu odwoławczego skarżący wniósł skargę do WSA w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej uchwały oraz uchwały ją poprzedzającej, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Wskazanym na wstępie wyrokiem z 19 marca 2021 r. WSA w Warszawie oddalił skargę R.P. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego z 25 listopada 2020 r. w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego. W uzasadnieniu wyroku sąd wskazał, że art. 78e ust. 2 p.o.a., wyszczególnia najważniejsze kryteria oceny prac pisemnych z części egzaminu, tj. 1) zachowanie wymogów formalnych, 2) właściwość zastosowanych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, 3) poprawność rozstrzygnięcia problemu egzaminacyjnego, 4) należyte zabezpieczenie interesu reprezentowanej strony (w przypadku zadań z części od pierwszej do czwartej) lub interesu publicznego (w przypadku zadania z części piątej). Przesłanki te mają charakter pojęć niedookreślonych (szacunkowych), których indywidualizacja dokonywana jest przez egzaminatorów i komisje podejmujące uchwały w odniesieniu do konkretnego przypadku Określone w art. 78e ust. 2 p.o.a., kryteria muszą być spełnione łącznie, bo tylko wtedy uprawniona jest ocena, że zdający jest przygotowany do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata. Sąd podkreślił, że egzaminatorzy ocenili jednolicie opracowane przez skarżącego zadanie z zakresu zasad wykonywania zawodu lub zasad etyki, w kontekście przesłanek przewidzianych przez art. 78e ust. 2 p.o.a., na ocenę niedostateczną. Wydana natomiast przez organ odwoławczy uchwała, zdaniem sądu w pełni odpowiada wymaganiom zawartym w art. 107 k.p.a., w szczególności co do uzasadnienia faktycznego oraz prawnego. Tym samym, zarzut naruszenia art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 78h ust. 12 p.o.a. sąd uznał za chybiony. Za nietrafne sąd uznał także pozostałe zarzuty podniesione w skardze, ponieważ organy zasadnie wskazały, że wskazanie źródeł prawa jest konieczne nie tylko do sporządzenia opinii prawnej, ale stanowi niezbędny element oceny wiedzy skarżącego, jakie konkretne akty prawne regulują obowiązki adwokata, przy wykonywaniu zawodu oraz jakie przepisy penalizują określone zachowania adwokata naruszające zasady etyki adwokackiej. Przygotowana natomiast przez skarżącego podczas egzaminu opinia prawna nie wskazuje żadnego źródła prawa. Wskazanie we wstępie do opinii w trzech punktach: naruszenie § 1 ust. 2 "kodeksu etyki", " § 4" - bez wskazania źródła prawa, "§ 16" - bez wskazania źródła prawa, nie można uznać za prawidłowe i wystarczające powołanie źródeł prawa. Skarżący nie dostrzegł także w przedstawionym w zadaniu egzaminacyjnym stanie faktycznym podstawowych naruszeń popełnionych przez adwokata, tj. zawiadomienie sądu w dniu rozprawy, na kilkanaście minut przed jej wywołaniem, o niemożliwości przybycia na nią z powodu kolizji z innymi czynnościami zawodowymi, które de facto nie mogły stanowić żadnego uzasadnienia w świetle § 58 KEA. Ponadto, adwokat podejmując się prowadzenia sprawy przeciwko klientom adwokatów, z którymi współpracował w ramach łączącej ich umowy o stałej współpracy, naruszył zasadę lojalności wynikającą z § 31 ust. 2 KEA, czego skarżący również nie dostrzegł, jak również nieopłacania przez adwokata składek korporacyjnych (art. 44 ust. 3 p.o.a. spenalizowany oraz § 65 KEA), czy nadużycia adwokackiej wolności słowa (art. 8 p.o.a. i § 17 oraz 27 KEA). W ocenie sądu, Komisja Egzaminacyjna wyczerpująco uzasadniła swoje stanowisko, wskazując dlaczego mankamenty pracy nie pozwoliły na uzyskanie pozytywnej oceny z egzaminu. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 78d ust. 1 p.o.a., egzamin adwokacki polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu adwokackiego, do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata. Zasadniczym celem szkolenia przeprowadzonego podczas aplikacji jest przygotowanie profesjonalistów, którzy w przyszłości będą wykonywać zawód zaufania publicznego. Przywołany przepis uzasadnia wysokie wymagania stawiane zdającemu, co koresponduje zarówno z interesem adwokackiej korporacji zawodowej jak i z ochroną interesu publicznego rozumianym, jako zapewnienie możliwości wykonywania zawodu zaufania publicznego przez osoby do tego należycie przygotowane. Reasumując sąd stwierdził, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny sprawy, przeprowadzając postępowanie w sposób zgodny z przepisami prawa procesowego, a wydane w sprawie uchwały nie naruszają przepisów prawa materialnego ani procesowego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył R.P. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił I. naruszenie prawa materialnego, przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie tj.: 1) art. 78d ust. 1 p.o.a., poprzez uznanie, że rozwiązując zadanie z części piątej egzaminu adwokackiego (zadanie z zakresu zasad wykonywania zawodu lub zasad etyki) skarżący nie wykazał przygotowania do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata, w sytuacji gdy sporządzona praca jest prawidłowa, a wszystkie podniesione w niej argumenty są trafne, co pozwala uznać, że skarżący jest przygotowany do należytego i samodzielnego wykonywania zawodu adwokata; 2) art. 78e ust. 2 i 4 p.o.a. poprzez dokonanie oceny sporządzonej pracy bez przeanalizowania i rozważenia całości zaproponowanego rozwiązania w sporządzonej pracy egzaminacyjnej oraz bez uwzględnienia kryteriów ocen wynikających z ustawy - Prawo o adwokaturze, z jednoczesnym przyjęciem dowolnych i niejasnych kryteriów oceny; 3) art. 78d ust. 10 w zw. z art. 78e ust. 2 p.o.a. poprzez pominięcie wskazanej w ustawie gradacji ocen cząstkowych uzależnionych od wskazanych w ustawie kryteriów oceny prac egzaminacyjnych i dokonanie oceny pracy tylko w oparciu o znajdujące się w niej uchybienia, bez odniesienia się do elementów pozytywnych; II. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 1) art. 1, art. 3 § 1, art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej p.p.s.a.) w zw. z art. 78d ust. 1 oraz art. 78d ust. 10 w zw. z art. 78e ust. 2 i 4 p.o.a. poprzez nieuwzględnienie skargi pomimo tego, że rozwiązując zadanie z części piątej egzaminu adwokackiego (zadanie z zakresu zasad wykonywania zawodu lub zasad etyki) skarżący wykazał, że jest przygotowany do należytego i samodzielnego wykonywania zawodu adwokata oraz pomimo tego, że przy uwzględnieniu wskazanej w ustawie gradacji ocen cząstkowych uzależnionych od wskazanych w ustawie kryteriów oceny prac egzaminacyjnych, praca powinna zostać oceniona pozytywnie; 2) art. 1, art. 3 § 1, art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 78h ust. 12 p.o.a., polegające na niewłaściwej ocenie przesłanek naruszenia prawa wskazanych przepisów i nie uwzględnienie przez WSA, że sporządzono wadliwe uzasadnienie rozstrzygnięcia i nie wyjaśniono jednoznacznie, z jakich powodów sporządzona przez skarżącego opinia prawna w ramach części piątej egzaminu adwokackiego nie zasługuje na ocenę pozytywną (dostateczną), z jakich przyczyn skarżący nie wykazał się wiedzą na poziomie przynajmniej dostatecznym (przy uwzględnieniu gradacji ocen cząstkowych), a także poprzez pominięcie, że na etapie postępowania odwoławczego do zarzutów skarżącego odniesiono się w sposób ogólnikowy i nieprecyzyjny; 3) art. 1, art. 3 § 1, art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. w zw. z art. 78h ust. 12 p.o.a., polegające na niewłaściwej ocenie przesłanek naruszenia prawa wskazanych przepisów i nieuwzględnienie przez WSA, że stan faktyczny sprawy nie został dokładnie ustalony, nie rozważono wszechstronnie i dogłębnie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy (w szczególności pominięto gradację ocen cząstkowych i zaniechano wyczerpującego wyjaśnienia, dlaczego praca skarżącego nie zasługuje na ocenę pozytywną), co ostatecznie skutkowało uznaniem, że brak jest podstaw do uwzględnienia skargi; 4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak należytej kontroli postępowania administracyjnego skutkujący oddaleniem skargi na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości z 25 listopada 2020 r. na skutek błędnego przyjęcia przez WSA, że Komisja Egzaminacyjna wyczerpująco uzasadniła swoje stanowisko oraz to dlaczego mankamenty pracy nie pozwoliły na uzyskanie pozytywnej oceny, oraz że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny sprawy, w sytuacji gdy pominięto gradację ocen cząstkowych i zaniechano wyczerpującego wyjaśnienia, dlaczego praca skarżącego nie zasługuje na ocenę pozytywną, a także w sytuacji gdy WSA nie odniósł się w sposób wyczerpujący do zarzutów skargi; 5) art. 1, art. 3 § 1, art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 8 i art. 11 k.p.a., polegające na niewłaściwej ocenie przesłanek naruszenia prawa wskazanych przepisów i nieuwzględnienie przez WSA, że działano w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej i wydano rozstrzygnięcie bez odniesienia się do wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności bez odniesienia się do elementów pozytywnych sporządzonej przez skarżącego pracy w kontekście wskazanej w ustawie Prawo o adwokaturze gradacji ocen cząstkowych uzależnionych od wskazanych w tej ustawie kryteriów oceny prac egzaminacyjnych, co skutkowało dodatkowo podważeniem zasady zaufania obywateli do organów państwa poprzez niesprawiedliwą i nie znajdującą uzasadnienia w obiektywnych kryteriach ocenę pracy; 6) art. 1, art. 3 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie wadliwego uzasadnienia wyroku bez wystarczającego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie kontroli, a także poprzez nienależyte wykonanie przez WSA obowiązku kontroli legalności zaskarżonej uchwały oraz zaniechanie w istocie rozpoznania zarzutów skarżącego i sporządzenie niekompletnego uzasadnienia (nie wskazał, jaki dokładnie stan faktyczny przyjął jako podstawę rozstrzygnięcia i nie dokonał precyzyjnej oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego, a także nie ustosunkował się do podnoszonych przez skarżącego zarzutów). 7) art. 1, art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niezasadne oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. i nieuwzględnienie przez WSA, że organ drugiej instancji utrzymał w mocy uchwałę z 24 lipca 2020 r. Komisji Egzaminacyjnej nr 3 do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego w 2020 r. z siedzibą w Katowicach w sprawie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego w sytuacji, gdy z powodu uchybień przepisów (wskazanych w skardze) Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości winna była uchylić zaskarżoną uchwałę w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.; 8) art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, w sytuacji gdy z uwagi na naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania (wskazane w skardze), skarga powinna zostać uwzględniona, a zaskarżona uchwała uchylona w całości. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej w całości, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych i rozpoznanie sprawy na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna, w okolicznościach niniejszej sprawy, jest nieuzasadniona. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. W niniejszej sprawie nie zachodzi jednak nieważność postępowania przeprowadzonego przez sąd pierwszej instancji. Skarga kasacyjna podnosi szereg uchybień, zarówno procesowych jak i materialnych. Zgodnie więc z modelowym schematem kontroli kasacyjnej zaskarżonych orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, w pierwszej kolejności dokonuje się - co do zasady - oceny zarzutów naruszenia prawa procesowego, a dopiero następnie materialnego. Niemniej jednak nie jest to sztywna reguła i na tle niniejszej sprawy doznaje modyfikacji, z uwagi na sposób sformułowania zarzutów procesowych i materialnych, miejscami wzajemnie się przenikających. W większości zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania dotyczą dokonania wadliwej - zdaniem skarżącego – oceny jego pracy egzaminacyjnej z zakresu zasad wykonywania zawodu lub zasad etyki poprzez pominięcie wskazanej w ustawie - Prawo o adwokaturze gradacji ocen cząstkowych i dokonanie oceny pracy skarżącego tylko w oparciu o znajdujące się w niej uchybienia. W związku z tym należy spojrzeć na zarzuty skargi kasacyjnej niejako z problemowego punktu widzenia i w taki też sposób je ocenić. Odnosząc się zatem w pierwszej kolejności do naruszenia, któremu strona nadaje kluczowe znaczenie (por. zarzuty nr I.1 - I.3 oraz II.1 – II.5), związanego w istocie z charakterem ocen dokonywanych zarówno przez Komisję I i II Stopnia, jak i przez WSA kontrolującego zaskarżone uchwały, wyjaśnić należy, że uchwały w sprawie wyniku egzaminu adwokackiego (I i II stopnia) nie są odpowiednikiem decyzji administracyjnych o charakterze uznaniowym, co sugeruje skarżący, a co pociąga za sobą jej dalsze twierdzenia o powstałych na tym tle uchybieniach. Kwestie te Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie już wyjaśniał (por. wyrok z 14 grudnia 2011 r., sygn. akt II GSK 489/11, z 11 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 40/13, z 22 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 447/13). Decyzje uznaniowe wydawane są wówczas, gdy organ administracji publicznej, w granicach wyznaczonych konkretną regulacją prawną i w związku z ustalonym stanem faktycznym, wyposażony został przez ustawodawcę w możliwość wyboru końcowego rezultatu (rozstrzygnięcia). Oznacza to więc, że w określonych warunkach organ, przedkładając interes społeczny nad słuszny interes strony, może odmówić stronie przyznania dochodzonego przez nią prawa, jak i postąpić vice versa. Komisje Egzaminacyjne nie są więc wyposażone w "luz decyzyjny", co implikuje naturalny wniosek, że jeżeli w ramach dokonywania ustaleń faktycznych prace egzaminacyjne, przy zastosowaniu sposobu i kryteriów oceny określonych w art. 78e p.o.a., zostaną zweryfikowane pozytywnie, to wynik egzaminu zgodnie z art. 78f p.o.a. - co do zasady - również musi być pozytywny. Praca sporządzona przez stronę w trakcie egzaminu, przy uwzględnieniu materiałów źródłowych, stanowiących zadany do rozwiązania casus (jej prawne i faktyczne tło), stanowi sumaryczny materiał dowodowy, który oceniany jest w pierwszej kolejności przez egzaminatorów wg. zasady swobodnej, ale nie dowolnej oceny dowodów, a w dalszej kolejności przez opiniującego i Komisję II Stopnia w razie ewentualnego odwołania. Następuje to przy zastosowaniu określonych w ustawie kryteriów oceny, na którą słusznie uwagę zwrócił zarówno WSA, jak i Komisja II Stopnia. Ocena pracy egzaminacyjnej nie jest więc dokonywana w ramach "luzu decyzyjnego", zatem nie ma mowy o naruszeniu zarzuconym WSA, a mającym polegać na braku ustosunkowania się do zarzutów skarżącego dotyczących przyjęcia dowolnych i niejasnych kryteriów oceny pracy skarżącego z zakresu zasad wykonywania zawodu lub zasad etyki. Ustawa reguluje pewne brzegowe i ogólnie ujęte wymagania, jakie muszą spełniać przygotowywane przez zdających egzamin opracowania pisemne, którymi zgodnie z art. 78e ust. 2 p.o.a. w przypadku piątej części egzaminu adwokackiego (rozwiązanie zadania z zakresu zasad wykonywania zawodu lub zasad etyki) są: wymogi formalne, właściwe zastosowanie i umiejętne zinterpretowanie przepisów prawa, poprawne uwzględnienie przez sposób rozstrzygnięcia problemu występującego w sprawie z uwzględnieniem interesu publicznego. Trafnie więc wskazuje WSA, że praca, która spełnia powyższe wymagania, musi zostać oceniona pozytywnie. W zależności jednak od tego, jak bardzo wymagania te są zrealizowane, egzaminatorzy wystawiają oceny korzystając ze skali ocen zawartych w ustawie. Oceny nie są przy tym wystawiane w granicach "luzu decyzyjnego", gdyż są emanacją zasady swobodnej oceny dowodów i przejawem indywidualnego podejścia tworzących komisję specjalistów, którzy z jednej strony gwarantują znajomość przepisów prawa i obiektywną ocenę prawidłowości zastosowanych rozwiązań, a z drugiej zawierają element własnej, eksperckiej oceny poziomu pracy. W dotychczasowym orzecznictwie konsekwentnie wskazuje się, że wszelkie egzaminy przeprowadzane przez specjalistów zawierają element subiektywny, jednak samodzielna ocena pracy dokonywana przez dwóch egzaminatorów i sposób wystawiania oceny końcowej uregulowany ustawą, zapewnia obiektywne ramy weryfikacji trafności tego rodzaju ocen. W kontekście powyższego praca skarżącego została oceniona indywidualnie przez dwóch egzaminatorów na etapie jej niezależnego sprawdzania, a następnie przedstawiona propozycja została zaaprobowana przez całą Komisję I Stopnia przy ustaleniu końcowego wyniku. W dalszej części procesu oceniona została także, na etapie odwołania, w pierwszej kolejności przez osobę opiniującą, a następnie przez całą Komisję II Stopnia. Względem żadnej z tych ocen nie można - wbrew stanowisku strony - sformułować twierdzenia o braku przeanalizowania i rozważenia całości zaproponowanego w pracy egzaminacyjnej rozwiązania, dokonania oceny pracy skarżącego tylko w oparciu o znajdujące się w niej uchybienia i z pominięciem gradacji ocen cząstkowych, a w konsekwencji zarzucić błędu w końcowej ocenie, wskazującej na to, czy skarżący posiadał w momencie weryfikacji odpowiednie przygotowanie prawnicze do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata. Nawet więc wtedy, gdy strona obiera prawidłowy kierunek działania, zaś jej praca spełnia wymagania formalne, to i tak może nie zyskać aprobaty egzaminatorów, co Ci muszą wyjaśnić i co w niniejszej sprawie zrobili, wskazując że waga oraz ilość stwierdzonych błędów daje podstawę do twierdzenia o niewystarczającym zaprezentowaniu w dniu egzaminu wiedzy z zakresu zasad wykonywania zawodu lub zasad etyki. W przypadku sporządzonej przez skarżącego opinii, brak było bowiem podstaw do przyjęcia, że spełnia ona wymogi formalne oraz że skarżący zastosował w opinii właściwe przepisy prawa i dokonał ich odpowiedniej interpretacji. Sporządzając opinię prawną należało przede wszystkim wskazać źródła prawa stanowiące podstawę wydania opinii, co było nie tylko wymogiem formalnym opinii ale również niezbędnym elementem do oceny wiedzy skarżącego. Tymczasem opinia skarżącego nie wskazuje żadnego źródła prawa, gdyż podane we wstępie do opinii w trzech punktach: naruszenie § 1 ust. 2 "kodeksu etyki", "§ 4" - bez wskazania źródła prawa, "§ 16" - bez wskazania źródła prawa, to jedyny raz kiedy skarżący w ogóle wskazał na przepisy prawa. Skarżący nie dokonał również żadnej analizy i oceny zachowania adwokata w kontekście zasad wykonywania zawodu określonych w KEA, Regulaminie i ustawie – Prawo o adwokaturze, nie dokonał również subsumpcji podanych ustaleń faktycznych do konkretnych przepisów prawa, które zostały naruszone, jak również nie rozstrzygnął problemu z uwzględnieniem interesu publicznego. Skarżący nie dostrzegł ponadto w przedstawionym w zadaniu egzaminacyjnym stanie faktycznym podstawowych naruszeń popełnionych przez adwokata, tj. m.in. naruszenia § 17, § 22, § 30 ust. 1 i 2, § 31 ust. 2, § 40a KEA oraz art. 37a ust. 1 i art. 44 ust. 3 p.o.a. W konsekwencji, wyraźnego podkreślenia wymaga to, że WSA (a tym bardziej Naczelny Sąd Administracyjny) nie jest kolejną komisją egzaminacyjną. Kontrola sądowa uchwały w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego nie polega zatem na dokonaniu ponownej oceny zakwestionowanej pracy egzaminacyjnej, a na weryfikacji, czy dokonana przez niezależnych sprawdzających ocena, odbyła się stosownie do określonych ustawowo wytycznych, a w konsekwencji, czy jest swobodna, a nie dowolna (arbitralna). W takiej sytuacji, co oczywiste, nie da się całkowicie abstrahować od meritum problemu, jaki podlegał rozwiązaniu przez kandydata na adwokata, jednakże ocena WSA w tym zakresie, a tak właśnie było w niniejszej sprawie, nie była ponownym "dokonywaniem merytorycznej oceny pracy", a przedstawieniem powodów, z uwagi na które egzaminatorzy i obie Komisje oceniły negatywnie pracę skarżącego, co zostało ocenione jako zasługujące na uwzględnienie. Nie można przy tym powiedzieć, że nikt nie dostrzegł pozytywów pracy skarżącego, które niewątpliwie w niej wystąpiły (np. wskazanie naruszenia adwokata w zakresie obowiązków zawodowych oraz z zakresu stosunku do klienta). Jednakże nie jest tak, że w każdym przypadku oceniający będą stosować zasady arytmetyki i bilansować plusy pracy z jej minusami, widzianymi jako wagi poszczególnych zagadnień poddanych ocenie. Istnieją bowiem tego rodzaju błędy w pracach egzaminacyjnych - jak występujące w niniejszej sprawie, których popełnienie dyskwalifikuje taką pracę (opinię prawną) z dalszej oceny i nawet niewątpliwe pozytywne strony pracy nie są w stanie zmienić oceny negatywnej. Sam więc fakt prawidłowego dostrzeżenia w opinii prawnej niektórych z uchybień popełnionych przez adwokata, którego działania opisane zostały w zadaniu egzaminacyjnym, nie może przemawiać w każdym przypadku za tym, że zostanie ona oceniona pozytywnie, na skutek arytmetycznego rozliczania "plusów i minusów". Szczególnie w sytuacji, gdy opinia prawna nie spełnia wymogów formalnych bowiem nie wskazuje przedmiotu opinii, podstawy prawnej jej wydania oraz źródeł prawa, jak również przy opisywaniu uchybień popełnionych przez adwokata brak jest przyporządkowania do nich stosownych przepisów prawa. W tym też kontekście nie jest także zasadny zarzut podniesiony w pkt I.3 oraz II.1- II.5 skargi kasacyjnej, wskazujący na błędną wykładnię art. 78d ust. 10 w zw. z art. 78e ust. 2 p.o.a. oraz art. 78d ust. 1 p.o.a. i 78h ust. 12 p.o.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 11,art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3 k.p.a., co ma się przejawiać w pominięciu wskazanej w ustawie gradacji ocen cząstkowych. To, co wynika ze stanowiska sądu pierwszej instancji oraz Komisji II Stopnia dotyczy sytuacji, w której poziom błędów widocznych tzw. gołym okiem, jest na tyle znaczny, że żadne pozytywy nie są w stanie tej negatywnej oceny przełamać. W istocie więc strona domaga się dokonania ewaluacji poszczególnych wad i zalet swojej pracy, w sytuacji, gdy zgodnie z ocenami, opinią i stanowiskiem Komisji II Stopnia, poziom natężenia błędów wyklucza uznanie, że zasługuje ona na ocenę pozytywną. Kwestie rozważania (swoistego bilansowania) plusów i minusów pracy, czego w rzeczywistości domaga się strona, mogą mieć znaczenie tam, gdzie nie ma błędów kardynalnych, o zasadniczym znaczeniu dla danej sprawy i wiedzy osoby egzaminowanej. Brak wskazania przedmiotu opinii, podstawy prawnej jej wydania oraz źródeł prawa, jak również brak powiązania dostrzeżonych uchybień z przepisami prawa niewątpliwie zaliczyć należy do błędów kardynalnych. Całkowicie niezasadny jest, sformułowany w pkt II.6, jak również pośrednio w pkt II.1, 2 ,3 i 5, petitum skargi kasacyjnej, zarzut naruszenia prawa procesowego, tj. naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w powiązaniu z art. 1 p.p.s.a. oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., art. 78d ust. 1, art. 78d ust. 10 w zw. z art. 78e ust. 2 i 4 p.o.a., art. 78h ust. 12 p.o.a., art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Objaśniając sens i znaczenie pierwszego z wymienionych przepisów, można powiedzieć, że wskazuje on na podstawowe elementy konstrukcyjne, które musi zawierać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zatem naruszenie tego przepisu może mieć miejsce wtedy, gdy uzasadnienie nie zawiera tych elementów, a także wówczas, gdy uzasadnienie nie zawiera stanowiska odnośnie do przyjętego stanu faktycznego, a także gdy zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej z powodu wadliwości sporządzonego uzasadnienia (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09; publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni, bądź zastosowania prawa materialnego, a w konsekwencji do zarzucania błędnego rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok NSA z 18 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1096/13, LEX nr 1572587). Zarzutu tego nie można zatem łączyć z ocenami i stanowiskiem, jakie prezentuje sąd pierwszej instancji uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, a do tego właśnie zmierza uzasadnienie omawianego zarzutu w rozpatrywanej sprawie. Zawarty w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wywód w sposób wystarczający przedstawia stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dotyczące istotnych okoliczności sprawy, które były podstawą wydania zaskarżonej uchwały. Nie można twierdzić, że obowiązkiem sądu jest odniesienie się do wszystkich uwag i zarzutów, jakie formułuje skarżący w toku postępowania, a później w skardze do sądu administracyjnego, albowiem znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy mają okoliczności istotne, których zakres wyznaczają przepisy prawa materialnego. Oznacza to, że zarzut wadliwego rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny może być uznany za uzasadniony tylko wtedy, gdy sąd pominie istotne okoliczności sprawy. W tej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, ponieważ Komisja Egzaminacyjna II Stopnia szczegółowo wskazała przyczyny, z powodu których z uwagi na treść art. 78d ust. 1 oraz art. 78e ust. 2 p.o.a. utrzymała w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej o negatywnym wyniku egzaminu adwokackiego, sąd pierwszej instancji zaś odniósł się do tych okoliczności akceptując stanowisko Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia. Podkreślić należy, że nie można mylić dostateczności uzasadnienia z siłą jego przekonywania i trafnością wskazanych w nim argumentów. Celem uzasadnienia jest wprawdzie przekonanie stron postępowania o trafności rozstrzygnięcia, lecz ewentualna wadliwość argumentacji, bądź prezentowanie przez stronę innego poglądu, niż wskazany w uzasadnieniu, nie stanowi o naruszeniu przez WSA art. 141 § 4 p.p.s.a., gdy uzasadnienie zawiera odniesienie się do zarzutów poprzez odwołanie się do treści przepisów prawa i wyjaśnienie ich zastosowania w konkretnej sprawie. Zauważyć w związku z tym należy, że część analityczna uzasadnienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pozwala na odtworzenie toku rozumowania sądu, który doprowadził do stanowiska o zgodności z prawem zaskarżonej uchwały, a tym samym możliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Jeszcze raz podkreślenia wymaga, że sąd administracyjny nie jest kolejną komisją egzaminacyjną i do jego zadań nie należy ponowna, własna ocena pracy egzaminacyjnej skarżącego. Zadaniem WSA było skontrolowanie zaskarżonej uchwały z punktu widzenia jej zgodności z prawem, w tym zbadanie, czy przy dokonywaniu oceny pracy skarżącego nie zostały przekroczone granice oceny swobodnej i czy wobec tego dokonana przez organ ocena nie nosi znamion oceny dowolnej. W tym kontekście, wskazanie przez sąd pierwszej instancji na istotne mankamenty pracy egzaminacyjnej skarżącego, które uzasadniały wystawienie oceny niedostatecznej jest wystarczającym odniesieniem się do istoty sprawy. Niezgoda strony wnoszącej skargę kasacyjną na zaakceptowaną przez sąd pierwszej instancji ocenę pracy egzaminacyjnej skarżącego i sformułowana w tym zarzucie kasacyjnym polemika z zaaprobowanym przez sąd stanowiskiem Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia nie umożliwia skutecznego zakwestionowania wyroku z perspektywy naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Wbrew twierdzeniu skarżącego kasacyjnie, uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom przewidzianym w art. 141 § 4 p.p.s.a., zawiera bowiem wszystkie obligatoryjne elementy treści wymienione w tym przepisie, a zawarty w nim wywód prawny pozwala na jednoznaczne ustalenie i ocenę w toku kontroli instancyjnej tego, co stanowiło podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku. Z kolei analiza treści tego zarzutu prowadzi do wniosku, że w jego ramach skarżący kasacyjnie próbuje w istocie zakwestionować prawidłowość dokonanej przez sąd pierwszej instancji oceny prawnej. Skarżący kasacyjnie polemizuje zatem w ten sposób z oceną prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, co w ramach tego zarzutu jest niedopuszczalne. To, że skarżący nie zgadza się z dokonaną przez WSA oceną prawną, nie oznacza, że został naruszony art. 141 § 4 p.p.s.a. Dalej zaś idące w uzasadnieniu tego zarzutu kwestionowanie prawidłowości oceny uchwały Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia i przyjętego w sprawie przez sąd pierwszej instancji poglądu prawnego, nie mogło zostać w ramach tego zarzutu uwzględnione. Odnośnie do zarzutu naruszenia art. 1, art. 3 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 k.p.a. wskazać należy, że art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. znajduje zastosowanie tylko w razie stwierdzenia przez sąd pierwszej instancji, że doszło do naruszenia przepisów postępowania – innych niż naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego – jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Według składu orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego, sąd pierwszej instancji nie miał jednak podstaw by uznać, że zaskarżoną uchwałę podjęto z naruszeniem art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 107 k.p.a. Nie ulega kwestii, że wyrażona w art. 7 i skonkretyzowana w art. 77 § 1 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej wskazuje na obowiązek organu podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, jak i obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Z kolei art. 80 k.p.a. statuuje zasadę swobodnej oceny dowodów. Istota przedmiotowej sprawy dotyczy prawidłowości ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego, w aspekcie zakwestionowanej w odwołaniu części egzaminu z zakresu zasad wykonywania zawodu lub zasad etyki. Ocenie podlegał zatem materiał w postaci pracy egzaminacyjnej skarżącego z tej części egzaminu i materiały związane z tą jego częścią. Skarżący kasacyjnie nie twierdzi jednak, by tak określony materiał dowodowy nie został zebrany, czy też, że nie podlegał on rozpatrzeniu. Zarzut naruszenia tychże przepisów skarżący kasacyjnie wiąże z odmienną (od jego własnej) oceną jego pracy egzaminacyjnej z zakresu zasad wykonywania zawodu lub zasad etyki. Fakt, iż strona skarżąca odmienne ocenia dowody zgromadzone w sprawie i w konsekwencji wyciąga z nich odmienne wnioski nie oznacza, że wydane w sprawie rozstrzygnięcie jest wadliwe. Komisja Egzaminacyjna II Stopnia w obszernym uzasadnieniu zanalizowała szczegółowo pracę skarżącego, a zaproponowane rozwiązanie poddano drobiazgowej ocenie, zarówno w aspekcie materialnoprawnym, jak i procesowym. Najbardziej istotnymi kwestiami, na które również wskazał sąd pierwszej instancji, było to, iż przygotowana przez skarżącego podczas egzaminu opinia prawna nie wskazuje żadnego źródła prawa. WSA podniósł, iż wskazanie we wstępie do opinii w trzech punktach: naruszenie § 1 ust. 2 "kodeksu etyki", "§ 4" - bez wskazania źródła prawa, "§16" - bez wskazania źródła prawa, nie można uznać za prawidłowe i wystarczające powołanie źródeł prawa. Co więcej, skarżący nie dostrzegł w przedstawionym w zadaniu egzaminacyjnym stanie faktycznym podstawowych naruszeń popełnionych przez adwokata. Do tych naruszeń należało zawiadomienie sądu w dniu rozprawy, na kilkanaście minut przed jej wywołaniem, o niemożliwości przybycia na nią z powodu kolizji z innymi czynnościami zawodowymi, które de facto nie mogły stanowić żadnego uzasadnienia w świetle § 58 KEA. Ponadto, adwokat podejmując się prowadzenia sprawy przeciwko klientom adwokatów, z którymi współpracował w ramach łączącej ich umowy o stałej współpracy, naruszył zasady lojalności wynikającą z § 31 ust. 2 KEA, czego skarżący również nie dostrzegł, jak również nieopłacania przez adwokata składek korporacyjnych (art. 44 ust. 3 p.o.a., spenalizowany oraz § 65 KEA), czy nadużycia adwokackiej wolności słowa (art. 8 p.o.a. i § 17 oraz 27 KEA). Tym samym sąd pierwszej instancji słusznie uznał, że ocena pracy skarżącego z zasad wykonywania zawodu lub zasad etyki została uzasadniona w sposób pełny i mimo swej surowości, nie narusza ona zasad oceny swobodnej. Rozważania WSA odpowiadają natomiast zarysowanemu w części wstępnej uzasadnienia stanowi faktycznemu sprawy, stanowiąc wystarczający wywód prawny oddający motywy wyroku. Tym samym sąd pierwszej instancji nie uchybił treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., stwierdzając, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone prawidłowo, a zgromadzony materiał dowodowy dawał podstawę do wydania uchwały o kwestionowanej przez skarżącego treści. Strona wadliwie podnosi również (zarzut nr II.7 i II.8 skargi kasacyjnej) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 1, art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a., co ma się przejawiać w nieuwzględnieniu przez WSA, iż organ II instancji utrzymał w mocy uchwałę nr 13/2020 z 24 lipca 2020 r. Komisji Egzaminacyjnej nr 3 do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego w 2020 r. z siedzibą w Katowicach w sprawie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego w sytuacji, gdy z powodu uchybień przepisów wskazanych w skardze Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości winna była uchylić zaskarżoną uchwałę w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wobec tego, że zarówno WSA, jak i organ II instancji uznał zarzuty skarżącego odnoszące się do dokonania nieprawidłowej oceny jego pracy na egzaminie adwokackim za niezasadne, to brak jest podstaw do uznania, że doszło do naruszenia wskazanych przepisów. Wyjaśnić trzeba, iż grupa przepisów zawartych w art. 145 oraz art. 151 p.p.s.a. kształtuje zakres orzekania w odniesieniu do skarg na decyzje administracyjne oraz postanowienia i nie może być skutecznie podnoszona w ramach podstawy, o której mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Orzeczenie oddalające skargę lub uchylające rozstrzygnięcie administracyjne nie jest skutkiem zastosowania art. 151 lub art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., lecz jest następstwem dokonanej przez sąd, na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, kontroli prawidłowości dokonanych przez organ, na podstawie właściwych w sprawie przepisów postępowania, ustaleń w zakresie stanu faktycznego i zastosowania w stwierdzonym stanie rzeczy przepisów prawa materialnego. Stąd prawidłowo postawiony na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzut wymaga wskazania wiążącego sąd administracyjny przepisu prawa procesowego oraz w razie kwestionowania prawidłowości przeprowadzonej przez organ procedury – tych jej przepisów, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną zostały naruszone. Niezbędne, ze względu na postawiony art. 174 pkt 2 cyt. ustawy wymóg wykazania możliwego, istotnego wpływu na wynik sprawy, jest uzasadnienie ściśle korespondujące z treścią zarzutu. Odnoszące się do pkt II.1-8 uzasadnienie skargi kasacyjnej dowodzi, że jej autor zdystansował się od przepisów, które podniósł w petitum skargi kasacyjnej, poprzestając na odmiennej, niż to uczyniła Komisja Egzaminacyjna II Stopnia i niż to zaaprobował WSA, ocenie prawidłowości rozwiązania zadania z zakresu zasad wykonywania zawodu lub zasad etyki. Taka konstrukcja skargi kasacyjnej w tej części jest nieprawidłowa. Należy stwierdzić, iż u podstaw negatywnego wyniku egzaminu stwierdzonego uchwałą Komisji Egzaminacyjnej legła ocena niedostateczna z rozwiązania zadania z zakresu zasad wykonywania zawodu lub zasad etyki, co wykluczało – ze względu na określony art. 78f ust. 1 p.o.a. warunek pozytywnych ocen z wszystkich części egzaminu adwokackiego – uzyskanie przez skarżącego wyniku pozytywnego. Komisja Egzaminacyjna II Stopnia uznając zasadność ocen egzaminatorów, stwierdziła, że sporządzony przez skarżącego projekt opinii nie spełnia wymogów formalnych, gdyż skarżący nie wskazał w opinii żadnych źródeł prawa stanowiących podstawę wydania opinii, co było nie tylko wymogiem formalnym opinii ale również niezbędnym elementem do oceny wiedzy skarżącego. Skarżący nie dokonał również żadnej analizy i oceny zachowania adwokata w kontekście zasad wykonywania zawodu określonych w KEA, Regulaminie i ustawie – Prawo o adwokaturze, nie dokonał również subsumpcji podanych ustaleń faktycznych do konkretnych przepisów prawa, które zostały naruszone, jak również nie rozstrzygnął problemu z uwzględnieniem interesu publicznego. Skarżący nie dostrzegł ponadto w przedstawionym w zadaniu egzaminacyjnym stanie faktycznym podstawowych naruszeń popełnionych przez adwokata tj. m.in. naruszenia § 17, § 22, § 30 ust. 1 i 2, § 31 ust. 2, § 40a KEA oraz art. 37a ust. 1 i art. 44 ust. 3 p.o.a. Sąd pierwszej instancji zasadnie zaakceptował zaskarżone rozstrzygnięcie, słusznie uznając, że na wadliwość przygotowanej na egzaminie przez skarżącego opinii wskazywała w uzasadnieniu oceny cząstkowej adwokat opiniująca 9 listopada 2020 r. odwołanie strony oraz Komisja Egzaminacyjna II Stopnia. Nie ulega wątpliwości, że na ocenę pozytywną zasługuje praca, która posiada wszystkie elementy skonstruowane w sposób prawidłowy, w której przyjęto prawidłowe rozwiązanie, zdiagnozowano wszystkie – mające wpływ na rozstrzygnięcie – uchybienia (sądu – w sprawach cywilnych i karnych lub pełnomocnika, stron – w pozostałych sprawach), a następnie sformułowano je w postaci trafnych, prawidłowo skonstruowanych wniosków, przy wykazaniu umiejętności wykładni i stosowania prawa. Z uwagi na brak podania źródeł prawa, podstawy prawnej opinii oraz niedokonanie subsumpcji podanych ustaleń faktycznych do konkretnych przepisów prawa, które zostały naruszone, praca skarżącego nie zawierała elementów, które kwalifikowałyby ją do którejkolwiek z pozytywnych ocen. Nie ulega zatem wątpliwości, że skarżący nie wykazał się wiedzą, o jakiej mowa w przepisach ustawy - Prawo o adwokaturze, gdyż nie sporządził pracy egzaminacyjnej stosując właściwe przepisy prawa. Podkreślić trzeba, iż w myśl art. 4 ust. 1 p.o.a., zawód adwokata polega na świadczeniu pomocy prawnej, a w szczególności na udzielaniu porad prawnych, sporządzaniu opinii prawnych, opracowywaniu projektów aktów prawnych oraz występowaniu przed sądami i urzędami. Wysoka jakość świadczonej pomocy prawnej jest wartością, która ma kluczowe znaczenie dla każdego, kto korzysta z tej pomocy. Nie ma wątpliwości, że od kandydata do zawodu adwokata należy wymagać takich kwalifikacji, aby mógł on sprostać wymaganiom świadczenia pomocy prawnej o jak najwyższej jakości. Kwalifikacje te winny – co do zasady – gwarantować prawidłowe wykonywanie zawodu adwokata, a więc realizację ustawowego zobowiązania gorliwego, sumiennego i zgodnego z przepisami prawa wypełniania przez niego obowiązków (por. wyrok NSA z 14 grudnia 2011 r., sygn. akt II GSK 83/11; publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wiedza i umiejętności niezbędne do wykonywania zawodu adwokata podlegają sprawdzeniu właśnie w trakcie egzaminu adwokackiego zgodnie z art. 78d ust. 1 oraz art. 78e ust. 2 p.o.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym właśnie kontekście normatywnym, kształtującym systemowo zasady dostępu do zawodu adwokata, rozstrzygać należy prawidłowość podejmowanych przez komisje egzaminacyjne uchwał stwierdzających wynik egzaminu adwokackiego. Nie ma przy tym wątpliwości, że to wskazane w art. 78e ust. 2 p.o.a. kryteria stanowią wzorzec kontroli pracy zdającego. Opinia prawna przygotowana przez skarżącego, a sporządzona w ramach egzaminu adwokackiego z zakresu zasad wykonywania zawodu i zasad etyki, z całą pewnością powyższych kryteriów nie spełnia. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na mocy art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935). Zasądzona kwota stanowi zwrot kosztów pełnomocnika organu, który nie występował przed sądem pierwszej instancji, z tytułu udziału w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym oraz złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną w terminie przewidzianym art. 179 p.p.s.a. (pkt 2 sentencji wyroku).