Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II GSK 244/23

Wyrok NSA z 30 kwietnia 2026 r., II GSK 244/23 – transport drogowy i przewozy

Wynik

Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
30 kwietnia 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) Sędzia NSA Anna Ostrowska Sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj Protokolant asystent sędziego Magdalena Czyżewska po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 30 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Rz 871/22 w sprawie ze skargi P. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości; 2. oddala skargę; 3. zasądza od P. P. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 1000 (jeden tysiąc) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, wyrokiem z 30 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Rz 871/22, po rozpoznaniu sprawy ze skargi P. P. (dalej: skarżący, strona) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie z dnia 19 maja 2022 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 15 września 2020 r., a także orzekł o kosztach postępowania. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy. Podczas kontroli drogowej w dniu 14 lipca 2020r. dokonano kontroli pojazdu marki MAN o nr rej. [...], którym kierował B. M., tworząc załogę z I. P. Przewóz realizowany był przez przedsiębiorstwo A. Sp. z o.o. w ramach regularnego przewozu osób w międzynarodowym transporcie drogowym na trasie Polska-Ukraina. Podczas kontroli stwierdzono następujące naruszenia: 1) wykonywanie przewozu przez kierowcę, który nie uzyskał kwalifikacji wstępnej lub nie ukończył szkolenia okresowego, 2) wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, 3) wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Kierowcy przedstawili ukraińskie prawa jazdy natomiast oświadczyli, że nie posiadają kwalifikacji wstępnej ani szkolenia okresowego uprawniającego do wykonywania zawodu kierowcy w międzynarodowym przewozie osób, ani też orzeczeń lekarskich i psychologicznych o braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, gdyż nie byli na takie badania ani szkolenia kierowani. Podczas kontroli ustalono, że zarządzającym transportem w przedsiębiorstwie jest P.P. Przebieg i wyniki kontroli zostały udokumentowane w protokole kontroli drogowej nr [...] z 14 lipca 2020 r. Kierowcy nie wnieśli zastrzeżeń do protokołu i podpisali go bez uwag. Po wszczęciu postępowania w sprawie naruszeń przepisów zawartych w załączniku nr 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 180 ze zm., zwana dalej: u.t.d.) organ I instancji pozyskał z Biura do spraw Transportu Międzynarodowego Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego informację, że na dzień 14 lipca 2020 r. P. P. był osobą zarządzającą transportem w A. Sp. z o.o. Zarządzający pismem z 24 sierpnia 2020 r. poinformował o fakcie rozwiązania umowy na zarzadzanie transportem w przedsiębiorstwie A. Sp. z o.o. oraz przedłożył kopię dokumentu rozwiązania umowy o pracę. Następnie Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, decyzją z 15 września 2020 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 3.000 zł, na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d. z uwagi na dwukrotność naruszeń opisanych w załączniku nr 4 u.t.d. – tj. w: lp. 4.1 (2 x kara pieniężna za naruszenie: 1500 zł), lp. 4.2 (2 x kara pieniężna za naruszenie: 1000 zł), lp. 4.3 (2 x kara pieniężna za naruszenie: 1000 zł). Kara pieniężna w wysokości 7000 zł, zgodnie z art. 92a ust. 4 u.t.d. została ograniczona do 3000 zł. Zaskarżoną decyzją z 19 maja 2022 r. nr Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie opisanym na wstępie wyrokiem uwzględnił skargę, uznając ją w części zasadną. WSA wskazał, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie jest kwestionowane, że w dniu kontroli drogowej – tj. 14 lipca 2020 r. dwaj kierowcy nie posiadali dokumentów wskazujących na uzyskanie kwalifikacji wstępnej lub ukończenie szkolenia okresowego. Nie posiadali również orzeczenia lekarskiego oraz orzeczenia psychologicznego braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Te okoliczności zostały utrwalone w protokole kontroli, podpisanym bez zastrzeżeń przez kontrolowanych, a także nie były kwestionowane przez samego Skarżącego. Sąd I instancji przypomniał, że stan epidemii został ogłoszony od 20 marca 2020 r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r. poz. 491). Zatem w dniu kontroli zawieszone było spełnienie obowiązków dotyczących: warunku zatrudnienia jako kierowcy osoby, która ukończyła szkolenie okresowe, obowiązku uzyskania przez kierowcę wykonującego przewóz drogowy wpisu do polskiego krajowego prawa jazdy określonych wymagań, poddania się przez kierowcę wykonującego przewóz drogowy badaniom lekarskim i badaniom psychologicznym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz obowiązku przedsiębiorcy lub innego podmiotu wykonującego przewóz drogowy kierowania kierowców na szkolenia okresowe oraz badania lekarskie i psychologiczne. To właśnie brak spełnienia powyższych obowiązków, a które uległy zawieszeniu na mocy art. 12a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095, z późn. zm., dalej ustawa COVID-19), był podstawą do nałożenia kary pieniężnej. Z treści art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy COVID-19 wynika, że zawieszeniu nie uległ jedynie obowiązek uzyskania przez kierowcę kwalifikacji wstępnej. Natomiast spełnienie pozostałych obowiązków, związanych z uzyskaniem szkolenia okresowego, badania lekarskiego oraz badania psychologicznego w dniu kontroli podlegało zawieszeniu z uwagi na obowiązujący w tamtym czasie stan epidemii. WSA stanął na stanowisku, że brak wywiązywania się z obowiązków wynikających z art. 39a ust. 1 pkt 6, art. 39j, art. 39k i art. 30l ust. 1 pkt 1, stwierdzony w czasie obowiązywania stanu epidemii – nie mógł stanowić podstawy do wymierzenia kary pieniężnej – z uwagi na treść art. 12a ust. 1 pkt 2 ustawy COVID-19. Organy rozpatrujące sprawę niniejszą pominęły skutki wynikające z treści art. 12a ust. 1 pkt 2 ustawy o COVID, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z tej przyczyny Sąd skargę uwzględnił. W toku ponownego rozpoznania sprawy organy będą zobowiązane uwzględnić skutki wynikające z zawieszenia obowiązków wskazanych w art. 12a ust. 1 pkt 2 ustawy COVID-19. WSA natomiast nie podzielił zarzutów skargi, które zmierzały do wykazania, że Skarżący w dniu kontroli nie był podmiotem zarządzającym transportem. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł organ, zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie: 1) obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 12a ust 1 pkt 2 ustawy COVID-19, w zw. z art. 39a ust. 1 pkt 6, art. 39j, art. 39k i art. 39l ust. 1 pkt 1 u.t.d., poprzez jego błędną wykładnię a w konsekwencji nieuzasadnione przyjęcie przez Sąd I instancji, że w niniejszej sprawie organy błędnie nie zastosowały art. 12a ust. 1 pkt 2 ustawy COVID-19 i winny nałożyć na skarżącego karę wyłącznie za brak kwalifikacji wstępnej, podczas gdy nie było podstaw do jego zastosowania i uznania, że ww. artykuł miał zastosowanie w niniejszej sprawie, gdyż przy braku kwalifikacji wstępnej lub ukończenia szkolenia okresowego oraz posiadania orzeczenia lekarskiego i orzeczenia psychologicznego o przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji nie posiadania ich w ogóle, w powiązaniu z art. 15zzzw w zw. z art. 31m ustawy COVID-19 oraz art. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/698 z dnia 25 maja 2020 r. ustanawiające szczególne środki tymczasowe w związku z epidemią Covid-19 dotyczące odnawiania lub przedłużania ważności niektórych certyfikatów i świadectw, licencji i zezwoleń oraz przesunięcia niektórych okresowych kontroli i okresowych szkoleń w niektórych obszarach prawodawstwa dotyczącego transportu (Dz. Urz. UE. L Nr 165, str. 10), zwane dalej "rozporządzeniem nr 2020/698", organ prawidłowo przyjął, że w niniejszej sprawie zawieszenie wskazanych powyżej obowiązków nie odnosi się do kierowców nie spełniających ich w ogóle, a w konsekwencji trafnie nie zastosowano art. 12a ustawy COVID-19 w niniejszej sprawie; 2) obrazę przepisów prawa materialnego, tj. 39a ust. 1 pkt 3 i 4 u.t.d. w zw. z art. 12a ust. 1 pkt 2 ustawy COVID-19 poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji nieuzasadnione przyjęcie przez Sąd I instancji, że ustawa COVID poprzez zawieszenie obowiązku posiadania orzeczenia lekarskiego i orzeczenia psychologicznego o przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, uchyliła obowiązek zatrudniania kierowców spełniających ww. obowiązki, innymi słowy pozwoliła, na zatrudnianie kierowców niespełniających żadnych wymagań, podczas gdy nie było podstaw do przyjęcia, że obowiązki wobec przedsiębiorcy lub innego podmiotu wykonującego przewóz drogowy wskazane w art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4 u.t.d. uległy zawieszeniu, gdyż zgodnie z ustawą COVID-19 zawieszeniu uległy obowiązki określone w art. 39a ust. 1 pkt 6 (szkolenia okresowe), art. 39d ust. 2, art. 39f (uzyskanie wpisu do polskiego krajowego prawa jazdy, potwierdzającego spełnienie wymagań, o których mowa w art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4 oraz odpowiednio pkt 5 lub 6), art. 39j (przeprowadzanie badań lekarskich), art. 39k (przeprowadzanie badań psychologicznych) i art. 39l ust. 1 pkt 1 (kierowanie przez przedsiębiorcę kierowców na szkolenia okresowe, badania lekarskie i psychologiczne), a tym samym prawidłowo wymierzono skarżącemu karę pieniężną za czyny będące naruszeniami określonymi w lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d.; 3) obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 rozporządzenia nr 2020/698 w zw. z 39a ust. 1 pkt 6 u.t.d. i 12a ust. 1 pkt 2 ustawy COVID-19 poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji nieuzasadnione przyjęcie przez Sąd I instancji, że w dniu kontroli zawieszone było spełnienie obowiązków dotyczących warunku zatrudnienia jako kierowcy osoby, która ukończyła szkolenie okresowe, podczas gdy zastosowanie przepisu ww. rozporządzenia wskazałoby, że terminy ukończenia przez posiadacza świadectwa kwalifikacji zawodowych okresowych szkoleń, które w przeciwnym razie upłynęłyby w okresie między 1 lutego 2020 r. a 31 sierpnia 2020 r., uznaje się za przedłużone, a co za tym idzie nie pozwala na zatrudnienie kierowcy bez szkolenia, a jedynie pozwala na przedłużenie ważności takiego szkolenia, tym samym prawidłowo wymierzono skarżącemu karę pieniężną za czyn będący naruszeniem określonym w lp. 4.1 załącznika nr 4 do u.t.d.; 4) obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 31m ustawy COVID w zw. z art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4 u.t.d. i 12 ust. 1 pkt 1 ustawy COVID-19 poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji nieuzasadnione przyjęcie przez Sąd I instancji, że w dniu kontroli zawieszone było spełnienie obowiązków dotyczących warunku zatrudnienia jako kierowcy osoby, która nie posiada w ogóle orzeczenia lekarskiego i orzeczenia psychologicznego o przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, podczas gdy zastosowanie ww. przepisu wskazałoby, że można jedynie przedłużyć ważność ww. orzeczeń, tym samym w związku z nieposiadaniem żadnych ww. orzeczeń prawidłowo wymierzono skarżącemu karę pieniężną za czyny będące naruszeniami określonymi w lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. W związku z powyższym skarżący organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Organ wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Strona nie wniosła odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia, oparte na art. 174 p.p.s.a., determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Granice skargi są więc wyznaczone przez podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi więc być precyzyjne, gdyż – z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej – Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 26 września 2000 r., sygn. akt IV CKN 1518/2000, OSNC 2001/3, poz. 39 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 299/2004, OSP 2005/3, poz. 36, wyrok NSA z 12.09.2019 r., II GSK 634/19, LEX nr 2739689). Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do interpretacji art. 12a ust. 1 pkt 2 ustawy COVID-19. Należy wskazać, że zagadnienie to było już przedmiotem analizy Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z 27.11.2025 r. (II GSK 1554/23, LEX nr 4001524). Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela przedstawione tam poglądy. Zgodnie z art. 12a ust. 1 pkt 2 ustawy COVID-19 w przypadku ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, od dnia ogłoszenia danego stanu, zawiesza się wykonywanie obowiązków wynikających z przepisów: art. 39a ust. 1 pkt 6, art. 39d ust. 2, art. 39f, art. 39j, art. 39k i art. 39I ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 919 i 1005). Zawieszeniu podlegało więc m.in.: 1) uzależnienie zatrudnienia kierowcy przez przedsiębiorcę od ukończenia przez kierowcę szkolenia okresowego (art. 39a ust. 1 pkt 6), 2) obowiązek podlegania kierowcy wykonującego przewóz drogowy badaniom lekarskim przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (art. 39j u.t.d.), 3) obowiązek podlegania kierowcy wykonującego przewóz drogowy badaniom psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (art. 39k u.t.d.), 4) obowiązek przedsiębiorcy kierowania kierowców na badania lekarskie i psychologiczne (art. 39l ust. 1 pkt 1 u.t.d.). Należy jednak zauważyć, że wspomniana ustawa nie spowodowała zawieszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym dotyczących warunków zatrudniania kierowców wykonujących przewozy drogowe przewidzianych w art. 39a ust. 1 pkt 3, 4 i 5 u.t.d. Stanowią one, że przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę, jeżeli osoba ta: - nie ma przeciwskazań zdrowotnych (psychologicznych) do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (czyli posiada stosowne orzeczenie stwierdzające brak takich przeciwskazań), jak również - uzyskała kwalifikację wstępną lub kwalifikację wstępną przyśpieszoną. Odpowiedzialność administracyjna przedsiębiorcy lub osoby zarządzającej transportem w jego imieniu za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiadał orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na tym stanowisku, jak i nie uzyskał kwalifikacji wstępnej lub kwalifikacji wstępnej przyśpieszoną, jest odpowiedzialnością za naruszenie przez przedsiębiorcę lub zarządzającego obowiązku zatrudniania kierowcy, który posiada odpowiednie zaświadczenia oraz uzyskał kwalifikacje wstępną. Nie ulega wątpliwości, że te obowiązki nie został zawieszony w okresie związanym z pandemią. Na marginesie należy jedynie wskazać (na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27.11.2025 r., II GSK 1554/23, LEX nr 4001524), że przepis art. 12a ust. 1 pkt 1 ustawy COVID-19 przewidywał także zawieszenie wykonywania obowiązków wynikających z przepisów art. 229 § 2 zdanie pierwsze, § 4a w zakresie badań okresowych i § 5 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, czyli: 1) pracowniczego obowiązku podlegania okresowym badaniom lekarskim (art. 229 § 2 zdanie pierwsze k.p.), 2) obowiązku pracodawcy kierowania pracowników na wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie (art. 229 § 4a k.p.), 3) obowiązku pracodawcy zatrudniającego pracowników w warunkach narażenia na działanie substancji i czynników rakotwórczych lub pyłów zwłókniających zapewnienia tym pracownikom okresowych badań lekarskich. Jednocześnie wspomniana ustawa nie przewidywała zawieszenia obowiązku wynikającego z art. 229 § 4 k.p., a więc zakazu dopuszczenia do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku w warunkach pracy opisanych w skierowaniu na badania lekarskie. Stąd należy przyjąć na gruncie interpretacji art. 12a ust. 1 pkt 2 ustawy COVID-19, że ogłoszenie stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii skutkuje jedynie zawieszeniem określonych w ustawie o transporcie drogowym obowiązków pracodawców dotyczących jedynie kierowania na badania lekarskie kierowców oraz celem uzyskała kwalifikacji wstępnej lub kwalifikacji wstępnej przyśpieszonej i obowiązku kierowców poddania się takim badaniom. Zawieszeniu nie podlegał zaś obowiązek niezatrudniania przez przedsiębiorcę lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy kierowcy, jeżeli osoba ta w ogóle nie uzyskała orzeczenia o braku przeciwskazań zdrowotnych (psychologicznych) do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz kwalifikacji wstępnej lub kwalifikacji wstępnej przyśpieszonej. Przedstawione stanowisko koresponduje z treścią art. 31m ust. 2 ustawy COVID-19. Wskazany przepis przewiduje przedłużenie ważności orzeczeń lekarskich. Stanowi on, że jeżeli odrębne przepisy w zakresie badań lekarskich, innych niż określone w ust. 1 lub badań psychologicznych, wymagają posiadanie aktualnego orzeczenia lekarskiego albo psychologicznego, a ważność upłynęła po dniu 7 marca 2020 r., orzeczenie to zachowuje ważność, nie dłużej nie dłużej jednak niż do upływu 60 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii. Przepis ten nie miałby sensu, gdyby przyjąć, że zawieszenie w przypadku ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii obowiązków w zakresie kierowania na badania lekarskie stwierdzające brak przeciwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy i podlegania takim badaniom jest równoznaczne z zawieszeniem obowiązku legitymowania się przez kierowcę takim orzeczeniem lekarskim po ogłoszeniu stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii. Co więcej, w uzasadnieniu projektu do ustawy zmieniającej ustawę z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach, dokonanej ustawą z dnia 28 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 568), z dniem 31 marca 2020 r. (https://sip.lex.pl/#/act-project/102860185?unitId=justification&pit=2025-12-20), wyraźnie podkreślono, że zmiana ma na celu zawieszenie obowiązku wykonywania badań profilaktycznych wynikających z przepisów art. 229 § 2 zdanie pierwsze i § 4-5 ustawy - Kodeks pracy, art. 39j i 39k ustawy o transporcie drogowym oraz art. 22b ust. 7 ustawy o transporcie kolejowym w zakresie wykonywania okresowych badań lekarskich i badań psychologicznych. Co do kwestii obowiązku uzyskania kwalifikacji wstępnej należy zauważyć, że Sąd I instancji nie miał w tym zakresie wątpliwości, że taką kwalifikację należało uzyskać. Wyraźnie bowiem Sąd I instancji stwierdził, że "z treści art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o COVID wynika, że zawieszeniu nie uległ jedynie obowiązek uzyskania przez kierowcę kwalifikacji wstępnej". Zgodnie z lp. 4.1. załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym za to naruszanie przewidziana została kara pieniężna w wysokości 1500 zł, a w niniejszej sprawie kara pieniężna nałożona została na zarządzającego za brak kwalifikacji wstępnej w stosunku do dwóch kierowców, tworzących załogę. Stąd kara za to samo naruszenie wyniosła 3000 zł. Suma kar pieniężnych stwierdzonych w ramach przeprowadzonej kontroli wynosiła 7000 zł i zgodnie z art. 92a ust. 4 u.t.d. została ona ograniczona do 3000 zł. Stąd gdyby nawet przyjąć nietrafną koncepcję zaprezentowaną przez Sąd I instancji i wyeliminować z opisu deliktów administracyjnych wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego oraz psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, to i tak wysokość kary pieniężnej nałożona na zarządzającego byłaby identyczna. Z powyższego jasno wynika, że organ GITD ponownie prowadząc postępowanie kolejny raz musiałby wymierzyć skarżącemu karę w tej samej wysokości, tj. w wysokości 3000 zł z uwagi na treść art. 92a ust. 4 u.t.d. Stąd nawet stwierdzone przez Sąd I instancji uchybienia (zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nietrafnie) nie mogły stanowić podstawy do uchylenia decyzji, gdyż nie miały żadnego wpływu na wynik sprawy. Nie jest natomiast możliwy do weryfikacji zarzut wskazany w pkt 3 petitum skargi kasacyjnej. W niniejszej sprawie stan faktyczny wskazuje, że obaj kierowcy zatrudnieni przez skarżącego nie mieli kwalifikacji wstępnej. Z kolei zgodnie z art. 39d ust. 2 u.t.d. kierowca obowiązany jest co pięć lat, począwszy od dnia uzyskania świadectwa kwalifikacji zawodowej poświadczającego uzyskanie kwalifikacji, ukończyć szkolenie okresowe odpowiednio do pojazdu, którym wykonuje przewóz drogowy. Nie jest więc możliwe odbycie i otrzymanie świadectwa kwalifikacji zawodowej potwierdzające ukończenie szkolenia okresowego bez uprzedniego uzyskania kwalifikacji wstępnej. Stąd naruszeniem, jakie miało miejsce w niniejszej sprawie jest wykonywanie przewozu przez kierowcę, który nie uzyskał kwalifikacji wstępnej. Nie może więc podlegać merytorycznemu rozpoznaniu zarzut dotyczący deliktu – braku świadectwa kwalifikacji zawodowej potwierdzającego ukończenie szkolenia okresowego, który w niniejszym stanie faktycznym nie wystąpił. Z decyzji organu jasno bowiem wynika, że obaj kierowcy nigdy nie przeszli wymaganego szkolenia i w związku z tym nie posiadali zaświadczenia o odbyciu obowiązkowej kwalifikacji wstępnej. Mając jednak na uwadze, że pozostałe zarzuty wskazane w petitum skargi kasacyjnej są trafne, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga organu zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 188 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. Sprawę należy przy tym uznać za dostatecznie wyjaśnioną, gdy jest ona wyjaśniona w stopniu, w jakim, uwzględniając charakter postępowania odwoławczego przed NSA, sąd ten może prawomocnie zweryfikować dokonaną przez wojewódzki sąd administracyjny kontrolę legalności zaskarżonego aktu. Taki stan sprawy ma miejsce w niniejszym przypadku. Naczelny Sąd Administracyjny uznał bowiem, że stan prawny i faktyczny sprawy został dostatecznie wyjaśniony i nie pozostawia wątpliwości. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga skarżącego jest niezasadna. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok, a następnie rozpoznał skargę i na podstawie art. 151 p.p.s.a. ją oddalił jako nieuzasadnioną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.).

Informacje o sprawie

Data wpływu
9 lutego 2023
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Sędziowie
Anna Ostrowska Elżbieta Czarny-Drożdżejko /przewodniczący sprawozdawca/ Patrycja Joanna Suwaj

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny