II GSK 2388/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku P. S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej P. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 20 września 2023 r. sygn. akt I SA/Sz 919/22 w sprawie ze skargi P. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 31 października 2022 r. nr 3201-IOA.4246.7.2022.11 w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach postanawia: oddalić wniosek.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 20 września 2023 r., sygn. akt I SA/Sz 919/22, oddalił skargę P. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z 31 października 2022 r., nr 3201-IOA.4246.7.2022.11, w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach. P. S. (dalej: skarżący) działając przez pełnomocnika od powyższego wyroku złożył skargę kasacyjną, w której na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z 31 października 2022 r. nakładającej na niego karę pieniężną w wysokości 500.000 zł z tytułu urządzania gier na automatach bez wymaganej koncesji. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik zwrócił uwagę, że skarżący w toku postępowania przez Sądem pierwszej instancji uzyskał prawo pomocy w zakresie całkowitym – obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W ocenie pełnomocnika skarżącego w realiach sprawy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, bowiem skarżącego obciążają kary pieniężne w wysokości 500.000 zł z tytułu urządzania gier na automatach bez koncesji. Pełnomocnik wskazał, że skarżący od 13 września 2022 roku jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Skarżący nie uzyskuje żadnych dochodów, nie ma również majątku, ani oszczędności. Dodatkowo co najmniej od roku 2020 skarżący przebywał w zakładzie karnym. Aktualna sytuacja majątkowa skarżącego jest bardzo zła i nie ulega ona żadnej poprawie. Kara ciążąca na skarżącym w decyzji podlegającej wykonaniu jest znaczna. Zdaniem pełnomocnika nie ulega wątpliwości, że brak wstrzymania wykonalności decyzji o wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej w kwocie 500.000 zł sprowadzi realne niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody majątkowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Rozpoznając złożony w toku postępowania kasacyjnego wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji należy wskazać, że zgodnie z treścią art. art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. stanowi z kolei, że po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w art. 61 § 1 p.p.s.a., jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części stanowi więc odstępstwo od generalnej reguły wykonalności zaskarżonego aktu lub czynności i jest dopuszczalne jedynie po spełnieniu określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanek. W świetle powołanego przepisu, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia wystąpienia negatywnych następstw wykonania aktu lub czynności administracyjnej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. Tym samym powinien on dołączyć do wniosku stosowne dokumenty, które pozwoliłyby sądowi ocenić prawdopodobieństwo i rozmiar szkody lub skutków finansowych powstałych w związku z egzekucją zaskarżonego aktu lub czynności. W tym miejscu podkreślić należy, że użyte przez ustawodawcę pojęcia "znacznej szkody" i "trudnych do odwrócenia skutków" są pojęciami nieostrymi, tzn. takimi, które nabierają treści w realiach konkretnej sprawy sądowoadministracyjnej. O znacznej szkodzie można mówić, jeżeli nie będzie mogła być ona wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z 31 marca 2009 r. sygn. akt I OZ 271/09). Wobec powyższego, strona zobowiązana jest we wniosku skonkretyzować rodzaj realnie grożącej jej szkody na skutek wykonania aktu. W przeciwnym razie sąd badający wniosek nie będzie mógł dokonać analizy, czy wnioskodawca rzeczywiście spełnia przesłanki zastosowania wobec niego ochrony tymczasowej. Ustawodawca uzależnił udzielenie takiej ochrony tymczasowej od oceny okoliczności poszczególnych przypadków. Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu (decyzji) w całości lub w części na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. musi zatem odnosić się do konkretnych okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do strony wstrzymanie zaskarżonej decyzji jest zasadne, a wywody zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powinny zostać połączone z niezbędnym odwołaniem się do dokumentów źródłowych potwierdzających prezentowaną przez stronę w tym zakresie argumentację (por. np. postanowienia NSA z: 1 marca 2019 r., sygn. akt I OZ 174/19; 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II FZ 856/19). Strona powinna przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej wynikającej z art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie jest wystarczające złożenie samego wniosku z przytoczeniem w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia (np. postanowienie NSA z 17 kwietnia 2020 r., sygn. akt II FZ 102/20). Sąd musi bowiem dysponować wyczerpująco wykazanymi, wiarygodnymi faktami pozwalającymi na zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania, która stanowi wyjątek od zasady wykonalności zaskarżonych decyzji. Przyjęcie za wiarygodne ogólnikowych twierdzeń stron oznaczałoby w praktyce, że każda osoba fizyczna lub prawna mogłaby skutecznie starać się o wstrzymanie zaskarżonego aktu, bez względu na faktyczne okoliczności sprawy (por. np. postanowienia NSA z: 23 marca 2020 r., sygn. akt II FZ 131/20; 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II FZ 882/19). Stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie, pomimo ciążącego na skarżącym obowiązku, nie wykazał on zaistnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący ograniczył się do twierdzenia, że wykonanie decyzji może doprowadzić do powstania trudnych do odwrócenia skutków, jednakże w żaden sposób nie określono jakie skutki mogą nastąpić w jego ocenie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego tak ogólnie sformułowane we wniosku argumenty nie spełniają przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, a w konsekwencji skutkują oddaleniem tego wniosku. Skarżący nie wykazał okoliczności faktycznych, które mogłyby uprawdopodobnić zaistnienie przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania decyzji. Niewątpliwie kara pieniężna jest wysoka, jednakże wielkość kary sama w sobie nie jest przesłanką, która powoduje wstrzymanie wykonania decyzji. NSA zwraca uwagę, że również okoliczność odbywania przez skarżącego kary pozbawienia wolności nie jest przesłanką (okolicznością) powodującą wstrzymanie wykonania decyzji i udzielenia ochrony tymczasowej. Wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, skarżący nie wykazał zatem, aby zastosowanie wobec niego ochrony tymczasowej było zasadne. Przedstawione informacje są bardzo ogólne i nie obrazują ryzyka wystąpienia nieodwracalnych, bądź trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie ogólnikowej argumentacji nie mógł również stwierdzić zaistnienia drugiej z ustawowych przesłanek warunkujących zastosowanie ochrony tymczasowej, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody. W związku z powyższym NSA uznał, że skarżący nie wykazał, że wykonanie skarżonej decyzji spowoduje ziszczenie się jednej lub obu ustawowych przesłanek wyartykułowanych w treści przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. Przedstawione okoliczności były niewystarczające do tego, by sąd kasacyjny mógł dokonać rzetelnej oceny zasadności wniosku. W konsekwencji musiało to skutkować oddaleniem przedmiotowego wniosku. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, działając na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. Na marginesie NSA wskazuje, że negatywne rozpoznanie żądania skarżącego w niniejszym postępowaniu nie uniemożliwia złożenia ponownego wniosku o zastosowanie wobec skarżącego instytucji ochrony tymczasowej z uwzględnieniem wypełnienia wymogów stawianych przez art. 61 § 3 p.p.s.a. W ponownym wniosku skarżący powinien wykazać, że doszło do zmiany okoliczności sprawy przemawiającej za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji.