Sygnatura
II GSK 23/24
Wyrok NSA z 28 kwietnia 2026 r., II GSK 23/24 – transport drogowy i przewozy
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 28 kwietnia 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar (spr.) Protokolant asystent sędziego Paweł Cholewski po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej F. w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 sierpnia 2023 r. sygn. akt III SA/Lu 236/23 w sprawie ze skargi F. w B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 16 marca 2023 r. nr 0601-IGC.4802.26.2023 w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy bez wymaganego świadectwa kierowcy oddala skargę kasacyjną.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 10 sierpnia 2023 r., sygn. akt III SA/Lu 236/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyniku rozpoznania skargi F. w B. (dalej: "skarżąca" bądź "spółka") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (dalej DIAS) z dnia 16 marca 2023 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym w pkt I uchylił zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z dnia 3 stycznia 2023 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 500 zł za niewyposażenie kierowcy w świadectwo kierowcy, w pkt II oddalił skargę w pozostałej części zaś w pkt III rozstrzygnął o kosztach postępowania. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy. W dniu [...] maja 2022 r. w Oddziale Celnym w [...], na kierunku wjazdowym na terytorium Rzeczypospolitej Polskie, dokonano kontroli pojazdu marki V. o nr rej. [...] wraz z naczepą marki S. o nr rej. [...], którego kierowcą był obywatel B. – A. A. Na podstawie przedstawionych dokumentów kontrolujący ustalili, że kierowca wykonywał międzynarodowy zarobkowy transport drogowy rzeczy na rzecz skarżącej środkiem transportu zarejestrowanym w Polsce. Kierowca zgłosił do odprawy celnej towar w postaci 26 palet gwoździ, o łącznej wadze brutto 21.092 kg. Zgodnie z międzynarodowym drogowym listem przewozowym CMR nr [...] nadawcą towaru był podmiot O. z B., a odbiorcą podmiot A. w A. Kierowca podczas kontroli przedstawił paszport, dowody rejestracyjne zespołu pojazdów, wypis z licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy o numerze [...] dla skarżącej oraz świadectwo kierowcy nr [...] wystawione przez urząd [...] dla U., [...], L.. Kierujący nie okazał świadectwa kierowcy do zarobkowego przewozu drogowego rzeczy wydanego dla przewoźnika wykonującego transport drogowy ważnego w dniu kontroli. Ponadto nie przedłożył do kontroli zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE. Z kontroli sporządzono protokół, który kierowca podpisał, nie wnosząc uwag, ani zastrzeżeń do kontroli. W piśmie z [...] października 2022 r. spółka wyjaśniła, że skontrolowany kierowca nie był i nie jest jej pracownikiem. W dniu [...] lutego 2022 r. zawarła "Porozumienie pracodawców w sprawie wykonywania pracy u innego pracodawcy", którego przedmiotem jest świadczenie przez [...] spółkę na jej rzecz usług outsourcingu pracowniczego. Zdaniem spółki, kierowca jako obcokrajowiec nie posługuje się językiem polskim w stopniu komunikatywnym, nie miał możliwości podjęcia rozmów z kontrolującymi, nie miał też możliwości wniesienia zastrzeżeń do protokołu kontroli. Decyzją z 3 stycznia 2023 r. organ I instancji nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 5.500 zł za naruszenie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowy (Dz.U. z 2022 r. poz. 2201 ze zm., dalej: "u.t.d."), tj. za: niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. - za każdy dokument (lp. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d.) – 500 zł; wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy przez kierowcę nieposiadającego ważnego świadectwa kierowcy (lp. 3.3 załącznika nr 3 do u.t.d.) – 5000 zł. Po rozpoznaniu odwołania DIAS, decyzją z dnia 16 marca 2023 r. utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Wskazał, że w sprawie mają zastosowanie przepisy art. 87 ust. 1 pkt 4, art. 89 ust. 1 pkt 3 u.t.d., art. 32a u.t.d. a także art. 3, art. 5 ust. 1, 2 i 6 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącego wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Dz. Urz. UEL z 2009 r. Nr 300 poz. 72, dalej: "rozporządzenie nr 1072/2009") oraz art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. Organ odwoławczy wyjaśnił, że spółka jako przewoźnik wykonujący międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy, posiadający siedzibę w RP i licencję wspólnotową oraz korzystający z usług kierowcy niebędącego obywatelem Unii Europejskiej - powinna wystąpić do właściwego organu z wnioskiem o wydanie świadectwa kierowcy. Spółka jako przewoźnik powinna przekazać ww. świadectwo do dyspozycji kierowcy za każdym razem, gdy zleca wykonanie transportu drogowego. Świadectwo kierowcy należy do przewoźnika, który przekazuje je do dyspozycji kierowcy wskazanemu w świadectwie, podczas gdy kierowca prowadzi pojazd, korzystając z licencji wspólnotowej wydanej temu przewoźnikowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznając skargę uznał, w okolicznościach stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, który wbrew zarzutom skargi, został prawidłowo ustalony, że brak było podstaw do nałożenia na spółkę kary pieniężnej w wysokości 500 zł za naruszenie z lp. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że zgodnie z przedłożonymi organowi dokumentami, tj. umową przewozu CMR (poz. 17 CMR) oraz licencją nr [...], udzieloną stronie skarżącej, podmiotem wykonującym kontrolowany przewóz drogowy była spółka, która w myśl art. 87 ust. 1 u.t.d. była odpowiedzialna za wyposażenie kierowcy w wymagane dokumenty. W liście przewozowym widnieje też numer rejestracyjny pojazdu, do którego używania, zgodnie z przedstawionym w trakcie kontroli dokumentami upoważniona była skarżąca. W świetle regulacji art. 4 Konwencji CMR dowodem zawarcia umowy przewozu jest list przewozowy. Zgodnie z art. 9 ust. 1 Konwencji CMR w przypadku braku dowodu przeciwnego list przewozowy stanowi dowód zawarcia umowy, warunków umowy oraz przyjęcia towaru przez przewoźnika. Wbrew stanowisku spółki przedstawione przez stronę skarżącą dokumenty dotyczące współpracy z [...] firmą U. nie podważają prawidłowych ustaleń organów w tym zakresie. Za trafne uznał sąd pierwszej instancji stanowisko organu odwoławczego, że dokumenty przedłożone przez skarżąca na etapie postępowania administracyjnego, w tym Porozumienie pracodawców, w świetle niebudzących wątpliwości interpretacyjnych przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie, nie mogą zmienić zasad odpowiedzialności administracyjnej za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Z przedłożonych dokumentów (Umowy o organizacji przewozów ładunków z dnia [...] listopada 2020 r.) także wynika, że spółka zobowiązała się zapewnić na własny koszt, że przewóz towarów jest zgodny z prawem krajowym i międzynarodowymi instrumentami prawnymi (pkt. 2.3. przedmiotowej umowy). W konsekwencji za prawidłowe sąd uznał także dalsze ustalenie organów i jego materialnoprawną ocenę, że przedstawione w trakcie kontroli świadectwo kierowcy wystawione na wniosek innego podmiotu, niż wykonujący przewóz drogowy, stanowi naruszenie obowiązków przewozu drogowego określonych przede wszystkim w art. 5 ust. 2 i 6 rozporządzenia nr 1072/2009. W ocenie sądu podstawowym obowiązkiem skarżącej było zatem przekazanie kierowcy ważnego świadectwa przed rozpoczęciem przewozu. Kierowca ma bowiem obowiązek okazywania świadectwa na wniosek każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych, a zatem musi dysponować tym świadectwem w czasie całego przewozu. Korzystanie z usług pracownika innego przewoźnika, na podstawie outsourcingu pracowniczego, nie może bowiem zmieniać zasad odpowiedzialności administracyjnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Wbrew stanowisku skargi organy nie przyjęły bezkrytycznie, że kierowca będący obywatelem B. w dniu kontroli był pracownikiem spółki. Organy stanęły na stanowisku, które sąd pierwszej instancji podzielił, że zawarte przez skarżącą Porozumienie pracodawców potwierdza legalne korzystanie z usług kierowcy spoza Unii Europejskiej. W art. 5 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1072, jest bowiem mowa o kierowcy legalnie zatrudnionym, ale także kierowcy pozostającym w dyspozycji przewoźnika. Zatem zawarte Porozumienie potwierdza konieczność posiadania świadectwa kierowcy, wydanego temu konkretnemu przewoźnikowi, który wykonuje transport międzynarodowy. Legitymowanie się przez kierowcę pisemnym Porozumieniem pracodawców dającym mu upoważnienie do legalnego korzystania z pojazdu skarżącej i wykonywania przedmiotowego przewozu, nie konwaliduje obowiązku posiadania przez spółkę świadectwa kierowcy. Wykonując przewóz na rzecz określonego przewoźnika kierowca, który prowadzi pojazd korzystając z licencji wspólnotowej wydanej temu przewoźnikowi nie może posługiwać się świadectwem wystawionym dla innego przewoźnika. Obowiązek uzyskania świadectwa kierowcy dotyczy bowiem każdego przewoźnika, który wykonuje międzynarodowy transport drogowy oraz zatrudnia lub korzysta z usług kierowcy z państwa trzeciego i wynika z przepisów bezwzględnie obowiązujących, których strony nie mogą dowolnie interpretować. Okazane w trakcie kontroli świadectwo kontroli wystawione na innego przewoźnika potwierdzało tylko legalność zatrudnienia kierowcy u tego przewoźnika, a okazane Porozumienie legalne korzystanie z usług tego kierowcy przez spółkę. Nie konwalidowało jednak obowiązku posiadania świadectwa kierowcy przez stronę skarżącą. W kontekście zarzutów skargi sąd wyjaśnił, że funkcją świadectwa kierowcy jest poświadczenie, że kierowca jest legalnie zatrudniony. Nie można jednak pominąć, że równie istotną funkcją świadectwa kierowcy jest potwierdzenie jego kompetencji w zakresie transportu. Jest bowiem potwierdzeniem, że kierowca niebędący obywatelem państwa członkowskiego UE, który posiada prawo jazdy wydane przez państwo trzecie i wykonuje lub zamierza wykonywać przewóz drogowy na rzecz przedsiębiorcy mającego siedzibę na terytorium państwa członkowskiego, uzyskał kwalifikację wstępną, kwalifikację wstępną przyśpieszoną lub ukończył szkolenie okresowe. Analiza przepisów u.t.d., w tym art. 32b ust. 5 pkt 2, czy art. 15 i art. 15a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2023 r., poz. 622) prowadzi do wniosku, że wydanie świadectwa kierowcy uzależnione jest między innymi od spełnienia warunków dotyczących właściwych kwalifikacji zawodowych do wykonywania zawodu kierowcy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Następnie sąd wyjaśnił, że protokół kontroli może być podważony jedynie przez konkretny dowód, że dane w nim zgromadzone są nieprawdziwe. Utrwalone protokołem czynności kontrolne mają charakter materialno-techniczny i odzwierciedlają jedynie przebieg tych czynności oraz poczynione w ich toku ustalenia faktyczne. Przeprowadzenie czynności kontrolnych z udziałem strony, która nie włada dostatecznie językiem polskim, nie wymaga zapewnienia tłumacza, gdyż ustawodawca nie wprowadza takiego wymogu. Kierowca nie wnosił też do tego protokołu zastrzeżeń, w tym że nie włada lub nie rozumie języka polskiego. Poza tym nawet odmowa podpisania protokołu przez kierowcę nie wywołuje skutku w postaci nieważności przeprowadzonych czynności kontrolnych (por. też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie sygn. akt II GSK 2987/15, Lex nr 2357887). Reasumując sąd wyjaśnił, że skoro przewoźnik na dzień kontroli w ogóle nie dysponował świadectwem kierowcy, to oczywistym jest, że nie mógł wyposażyć kierowcę w ten dokument. Nie mogło więc dojść do naruszenia, o którym mowa w lp. 1.12., załącznika nr 3 do u.t.d., które to naruszanie dotyczy innych okoliczności faktycznych, niż te jakie ustalono w rozpatrywanej sprawie. Wskazane pozycje załącznika nr 3 dotyczą dwóch odrębnych naruszeń, mających zastosowanie w dwóch odrębnych stanach faktycznych, co znajduje potwierdzenie w przepisach prawa unijnego (por. też wyrok NSA z dnia 11 maja 2023 r. sygn. akt II GSK 336/20, Lex nr 3570380). Skargę kasacyjną na powyższy wyrok wywiodła spółka, zaskarżając go w zakresie punktu II. Skarżonemu wyrokowi zarzucił na podstawie art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tj. Dz.U. z 2026 r., poz. 143; dalej: "p.p.s.a.") naruszenie: 1. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie: 1) art. 135 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieodniesienie się do całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, tj. oświadczeń F. oraz U. w sprawie zasad wykonywania przewozów w 2022 r. funkcji przewoźnika i w efekcie pominięcie wykonywania kontrolowanego przewozu przez [...] spółkę w charakterze przewoźnika sukcesywnego, co wskazuje na niewłaściwie i pobieżne rozpoznanie sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, a w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego i wydanie wadliwego orzeczenia; 2) art. 3 § 1 zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2) ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2022, poz. 2000 ze zm., dalej jako: "k.p.a."), poprzez oddalenie skargi i brak jej uwzględnienia, mimo rażącego naruszenia przez organ administracyjny przepisów prawa materialnego tj. art. 32a w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 92a ust. 1, 6 i 7 (l.p. 3.3 załącznika nr 3) do u.t.d. poprzez nieuwzględnienie okoliczności sukcesywnego (zastępczego) realizowania kontrolowanego przewozu przez [...] spółkę U. i w efekcie pominięcie posiadania świadectwa kierowcy przez kierowcę realizującego przewóz oraz nałożenie kary przewidzianej w tych przepisach; 3) art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2) k.p.a. poprzez oddalenie skargi i brak jej uwzględnienia, mimo rażącego naruszenia przez organ administracyjny przepisów prawa materialnego tj. art. 74 u.t.d. w związku z art. 76 § 1 k.p.a. i oparcie się przy ustalaniu stanu faktycznego na protokole kontroli, który nie zawiera danych faktycznych opisanych w sposób umożliwiający ustalenie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych dotyczących ewentualnego naruszenia przepisów u.t.d., oraz nieuwzględnienie braku posiadania przez kontrolowanego kierowcę dostatecznej znajomości języka polskiego i rozeznania co do skutków prawnych podpisywanego dokumentu w postaci protokołu kontroli i w efekcie uznanie ustaleń faktycznych zawartych w protokole kontroli za mogące stanowić podstawę rozstrzygnięcia sprawy; 4) art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt lit. c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 75 § 1, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez oddalenie skargi i brak jej uwzględnienia oraz uchylenia decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 16 marca 2023 r., nr 0601-IGC.4802.26.2023 i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi administracyjnemu, mimo iż w zaskarżonej decyzji (wydanej na podstawie ustaleń faktycznych dokonanych w oparciu o niepełny materiał dowodowy), przyjęto, że Porozumienie pracodawców w sprawie wykonywania pracy u innego pracodawcy zawarte przez skarżącego z [...] kontrahentem nie pozwala na uznanie, że kierowca A. A. w dacie kontroli posiadał ważne świadectwo kierowcy, podczas gdy prawidłowa ocena tych dowodów prowadzi do wniosku, że kontrolowany kierowca posiadał ważne świadectwo kierowcy i nie istniały podstawy do nałożenia kary pieniężnej; 5) art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 75 § 1, 77 § 1 i art 80 k.p.a. poprzez oddalenie skargi i brak jej uwzględnienia oraz uchylenia decyzji i przekazania sprawy organowi administracyjnemu do ponownego rozpoznania, mimo iż zaskarżona decyzja została wydana na podstawie niepełnego materiału dowodowego, na skutek: a) pominięcia dowodu z Porozumienia pracodawców w sprawie wykonywania pracy u innego pracodawcy na fakt pozostawania przez Kierowcę wyłącznie w dyspozycji [...] kontrahenta, z pomocą którego skarżący realizował międzynarodowy transport drogowy; b) braku zweryfikowania: i. jakie prawo (polskie, czy [...]) jest prawem właściwym dla stosunku zatrudnienia Kierowcy, w świetle postanowień rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 593/2008 z dnia 17 czerwca 2008 r. w sprawie prawa właściwego dla zobowiązań umownych (Rzym I) (Dz.U.UE.L.2008, poz. 177, s. 6 ze zm., dalej: "Rozporządzenie Rzym I"), ii. czy [...] przepisy dotyczące zatrudnienia pozwalają na zawieranie porozumień (umów) w rodzaju Porozumienia pracodawców w sprawie wykonywania pracy u innego pracodawcy; iii. jakie są skutki zawarcia Porozumienia pracodawców w sprawie wykonywania pracy u innego pracodawcy w świetle prawa [...]; iv. znaczenia porozumień w rodzaju ww. Porozumienia przy współpracy transportowej i przewozów realizowanych wspólnie przez skarżącego i [...] kontrahenta U. dla świadectwa kierowcy wydanego temu kontrahentowi w odniesieniu do Kierowcy. 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1) art. 5 ust. 1 rozporządzenia 1072/2009 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że osoba prowadząca pojazd pozostawała w dyspozycji skarżącego w rozumieniu ww. przepisu, podczas gdy osoba prowadząca pojazd pozostawała wyłącznie w dyspozycji [...] przewoźnika U.; 2) art. 5 ust. 1 rozporządzenia 1072/2009 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że osoba prowadząca pojazd nie mogła posługiwać się w trakcie przewozu świadectwem kierowcy wydanym dla [...] kontrahenta i powinna posługiwać się świadectwem kierowcy wydanym przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego, podczas gdy osoba ta nie była zatrudniona przez skarżącego oraz nie pozostawała w jego dyspozycji, a przewóz był realizowany przez skarżącego wspólnie z [...] kontrahentem, jako przewoźnikiem sukcesywnym (zastępczym); 3) art. 5 ust. 2 rozporządzenia 1072/2009 w zw. z treścią Porozumienia pracodawców w sprawie wykonywania pracy u innego pracodawcy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegającą na nieprawidłowym uznaniu, że Kierowca podlegał dyspozycji skarżącego, podczas gdy w świetle Porozumienia pracodawców w sprawie wykonywania pracy u innego pracodawcy Kierowca pozostawał w wyłącznej dyspozycji [...] przewoźnika U., a w konsekwencji Kierowca nie musiał posiadać świadectwa kierowcy wydanego przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego; 4) art. 3 rozporządzenia 1072/2009 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że Kierowca, będący obywatelem państwa trzeciego, nie posiadał świadectwa kierowcy, podczas gdy będąc zatrudnionym przez [...] przewoźnika U. oraz pozostając w wyłącznej dyspozycji i tego podmiotu, posiadał on świadectwo kierowcy wymagane przepisami Rozporządzenia 1072/2009. Wskazując na powyższe, spółka wniosła, w sytuacji uznania zasadności zarzutu przedstawionego w pkt 1 – o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonym punkcie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie; w sytuacji uznania zasadności zarzutu przedstawionego w pkt 2 - rozpoznanie skargi zgodnie z art. 188 p.p.s.a. i zmianę skarżonego wyroku poprzez uchylenie w całości decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji administracyjnej oraz przekazanie sprawy organowi administracyjnemu do ponownego rozpoznania, a także związanie go wykładnią prawa w zakresie uznania, że kierowca nie pozostawał w dyspozycji skarżącej w okolicznościach tej sprawy; zasądzenie na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Organ nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Ze skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska sądu pierwszej instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji DIAS w Lublinie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym w zakresie odnoszącym się do wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego przez kierowcę nieposiadającego ważnego świadectwa kierowcy (lp. 3.3. załącznika nr 3 do u.t.d.) stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem, co uzasadniało oddalenie skargi w tym zakresie na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że według sądu pierwszej instancji, przeprowadzone przez organ administracji ustalenia faktyczne uzasadniały – wobec ich prawidłowości – przyjęcie ich za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie, zaakceptowanie dokonanej na ich podstawie oceny odnośnie do zaktualizowania się działaniem strony znamion przypisanego jej deliktu, a w konsekwencji nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 5 000 zł. Skarga kasacyjna, której zarzuty wyznaczają, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie uzasadnia twierdzenia, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie tego wyroku, której konsekwencją powinno być jego uchylenie. Zwłaszcza, gdy w uzasadnieniu tego wniosku podkreślić, że ocena zasadności, a co za tym idzie skuteczności zarzutów zmierzających do podważenia zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie może pomijać, nie dość, że znaczenia konsekwencji wynikających z art. 174 pkt 1 i pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a. oraz określonych tymi przepisami prawa koniecznych wymogów, którym w relacji do celu powinny odpowiadać stawiane na ich podstawie zarzuty (por. w tej mierze np. wyroki NSA z dnia: 28 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1925/21; 6 listopada 2020, sygn. akt II GSK 742/20; 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/15 oraz wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2735/15 oraz wyroki NSA z dnia: 11 października 2022 r., sygn. akt II GSK 581/19; 4 sierpnia 2022 r., sygn. akt II FSK 187/20; 8 maja 2018 r., sygn. akt II GSK 289/18; 15 grudnia 2010 r., sygn. akt II FSK 1333/09), to również, że w przypadku skargi kasacyjnej będącej kwalifikowanym środkiem zaskarżenia, czytelność formułowanego w niej komunikatu jest o tyle istotna, że ustawa wiąże powstanie określonych skutków procesowych nie tylko z samym wniesieniem tego pisma (jak w przypadku skargi czy też zażalenia), ale także, jeżeli nie przede wszystkim, z jego treścią (zob. wyrok NSA z dnia 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/17). Odnosząc się z perspektywy przedstawionych uwag wprowadzających do oceny zasadności – a co za tym idzie skuteczności – zarzutów adresowanych wobec faktycznych podstaw wydanego w sprawie rozstrzygnięcia trzeba stwierdzić, że zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie podważają zarzuty z pkt 1 ppkt 1) – 5) petitum skargi kasacyjnej. Zwłaszcza, że ich ocena – abstrahując już nawet od wadliwej konstrukcji zarzutu z pkt 1 ppkt 2) petitum skargi kasacyjnej, na gruncie którego prawidłowość ustaleń fatycznych przyjętych za podstawę wyrokowania w sprawie strona podważa z pozycji zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 32a w związku z art. 87 ust. 1 pkt 4 i art. 92a ust. 1 ust. 6 i ust. 7 u.t.d. w związku z lp. 3.3. załącznika nr 3 do tej ustawy), co nie jest zabiegiem skutecznym – nie może pomijać znaczenia konsekwencji wynikających z art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a. (zob. np. wyroki NSA z dnia: 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2162/13; 27 listopada 2014 r., sygn. akt I FSK 1752/13; 10 października 2014 r., sygn. akt II OSK 793/13). Za niezasadny należało przede wszystkim uznać najdalej idący zarzut podniesiony w pkt 1 ppkt 1 petitum skargi kasacyjnej – naruszenia art. 135 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. Ustawodawca w art. 141 § 4 p.p.s.a. określił niezbędne elementy uzasadnienia wyroku, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. uchwała NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 39). W ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest możliwe kwestionowanie stanowiska sądu pierwszej instancji w zakresie prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego powszechnie prezentowany jest pogląd, iż z samego faktu braku wyraźnego odniesienia się przez sąd pierwszej instancji do niektórych zarzutów skargi lub pominięcia w rozważaniach niektórych elementów stanu faktycznego sprawy, nie można wywodzić, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd administracyjny pierwszej instancji nie jest zobowiązany odnosić się w uzasadnieniu wydawanego orzeczenia do zarzutów i argumentacji niemających istotnego znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu (zob. wyrok NSA z 25 marca 2025 r., sygn. akt III OSK 273/22, CBOSA). Wystarczające jest, aby z uzasadnienia wyroku wynikało wyjaśnienie zajętego stanowiska i ocena podniesionych uchybień w kontekście obowiązku kontroli zaskarżonego aktu, także w pewnym ogólnym całokształcie sformułowanych zarzutów i istoty kontrolowanego rozstrzygnięcia administracyjnego. Możliwe jest więc zbiorcze (problemowe) odniesienie się do zarzutów skargi zamiast ich osobnego omawiania. W rozpoznawanej sprawie zaskarżony wyrok poddaje się kontroli instancyjnej. W uzasadnieniu przedstawiono stan faktyczny przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia oraz stanowiska stron postępowania. Następnie sąd pierwszej instancji powołał regulacje prawne, pozwalające mu na zrekonstruowanie podstaw do wywiedzenia normy prawnej, stanowiącej podstawę rozstrzygnięcia oraz przedstawił motywy podjęcia zaskarżonego wyroku. Wbrew stanowisku skarżącej spółki, sąd pierwszej instancji odniósł się do przedłożonych przez spółkę dokumentów, w tym Porozumienia z kontrahentem [...] (str. 14 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Brak przekonania strony co do trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym do przyjętych ustaleń i kierunku wykładni oraz zastosowania prawa - którego prawidłowość, aby mogła zostać oceniona wymaga postawienia zgoła innych zarzutów kasacyjnych – czy też odnośnie do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, której rezultat nie koresponduje z oczekiwaniami podmiotu wnoszącego skargę kasacyjną, nie oznacza wadliwości uzasadnienia wyroku, i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżąca spółka naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. powiązała z naruszeniem art. 135 p.p.s.a., który stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Norma z art. 135 p.p.s.a. wyznacza jedynie zakres kompetencji orzeczniczych sądu, uzależniając uruchomienie przewidzianych przez ustawę środków od "niezbędności" końcowego załatwienia sprawy, której dotyczy skarga, co prowadzi do wniosku, że warunkiem jego stosowania jest stwierdzenie braku zgodności z prawem zaskarżonego aktu w stopniu uzasadniającym jego wzruszenie, innymi słowy uwzględnienie skargi. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca (sąd pierwszej instancji w zakresie zaskarżonym skargą kasacyjną oddalił skargę), a zatem powyższy zarzut nie mógł być skuteczny. Podkreślić należy, że przez "wpływ", o którym jest mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. należy rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym podniesionym w zarzucie skargi kasacyjnej a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem, a związek ten, jakkolwiek nie musi być realny (uchybienie mogło mieć istotny wpływ), to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy, co wymaga uprawdopodobnienia istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy, a więc oznacza obowiązek wykazania oraz uzasadnienia, że następstwa zarzucanych uchybień były – co trzeba podkreślić – na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji, gdyby do nich nie doszło, wyrok sądu administracyjnego pierwszej instancji byłby (mógłby być) inny. Skoro przy tym na gruncie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. jest mowa o "naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy", to za uzasadniony trzeba uznać i ten wniosek, że nie chodzi o każde (jakiekolwiek) naruszenia przepisów postępowania, lecz o naruszenie kwalifikowane jego skutkiem, a mianowicie skutkiem, którego wpływ może nie pozostawać bez wpływu na inny wynik sprawy, co wymaga – jak powyżej wyjaśniono – uprawdopodobnienia istnienia wpływu zarzucanego naruszenia prawa na wynik sprawy. Uzasadnienie skargi kasacyjnej (zob. s. 5 – 12) nie zawiera wskazanego i zarazem koniecznego elementu, co prowadzi do wniosku o braku skuteczności omawianych zarzutów kasacyjnych. Ponownie odwołując się do znaczenia konsekwencji wynikających z art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a. trzeba przede wszystkim stwierdzić, że z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika na czym miałoby polegać naruszenie przez sąd pierwszej instancji przepisów postępowania i rekonstruowanych z nich wzorów działania adresowanych do organu administracji publicznej a stanowiących wzorce kontroli legalności zaskarżonego działania administracji (art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.) oraz wzorów działania adresowanych bezpośrednio do tego sądu (art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 151 p.p.s.a.), które sąd ten miałby naruszyć kontrolując zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, a ponadto na czym miałby polegać istotny wpływ zarzucanego naruszenia wymienionych przepisów postępowania na wynik sprawy. Ustaleniom stanowiącym faktyczną podstawę wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, ani też ocenie tychże ustaleń, strona skarżąca nie przeciwstawia żadnych konkretnych argumentów, w świetle których ustalenia te należałoby uznać za wadliwe, zaś ocenę tychże ustaleń za dowolną. Wobec treści przepisów art. 87 ust. 1 pkt 4, art. 92a ust. 1 i ust. 7 u.t.d. w związku z lp. 3.3. załącznika nr 3 do tej ustawy oraz art. 32a tej ustawy w związku z art. 3, art. 5 ust. 1, ust. 2 i ust. 6 rozporządzenia nr 1072/2009, które stanowią podstawę rekonstruowania znamion przypisanego stronie naruszenia – to jest, naruszenia polegającego na wykonywaniu międzynarodowego przewozu drogowego przez kierowcę nieposiadającego ważnego świadectwa kierowcy – nie ma podstaw aby twierdzić, że przeprowadzone w sprawie ustalenia faktyczne (przyjęte następnie za podstawę wyrokowania) nie były wystarczające dla kwalifikowania zachowania strony, jako wyczerpującego znamiona wymienionego deliktu, a w konsekwencji dla przypisania stronie skarżącej tego naruszenia oraz nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Wymienione przepisy prawa materialnego determinowały bowiem przedmiot postępowania w sprawie wyznaczając zakres postępowania wyjaśniającego i koniecznych do przeprowadzenia w nim ustaleń. Przede wszystkim trzeba stwierdzić, że wbrew stanowisku strony skarżącej, o braku prawidłowości przeprowadzonych w sprawie ustaleń faktycznych nie sposób jest wnioskować na podstawie argumentacji zmierzającej do wykazania, że ustalenia te miałyby być niepełne – a przez to wadliwe – a, to wobec pominięcia znaczenia konsekwencji wynikających z Porozumienia pracodawców w sprawie wykonywania pracy u innego pracodawcy z dnia [...] lutego 2022 r., które strona skarżąca zawarła z [...] przedsiębiorcą (U.), z którego – niezależnie od nie mniej istotnej, zdaniem strony, kwestii odnoszącej się do pominięcia przez sąd pierwszej instancji (oraz organ administracji publicznej) ustalenia prawa właściwego dla oceny tejże umowy – miałoby wynikać, że kierujący kontrolowanym pojazdem posiadał ważne świadectwo kierowcy, a mianowicie, świadectwo kierowcy należące do przewoźnika [...], który przekazał je kierowcy, i w którego dyspozycji – nie zaś w dyspozycji strony – tenże kierowca pozostawał. W odpowiedzi na stanowisko strony skarżącej trzeba stwierdzić, że nie podważa ono zgodności z prawem wyroku w zaskarżonej części zwłaszcza, gdy w tej mierze odwołać się do znaczenia konsekwencji wynikających z ustaleń kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] maja 2022 r., które zostały odzwierciedlone w protokole z tejże kontroli. Jego istota, wyraża się w tym, że dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny, zaś jego walor, jako dowodu w tym, że jest on sporządzany podczas kontroli, co w relacji do okoliczności czasu i miejsca jej przeprowadzania umożliwia odzwierciedlenie w jego treści – i to na bieżąco – nie dość, że przebiegu czynności kontrolnych to również, jeżeli nie przede wszystkim, stwierdzonych w trakcie tych czynności faktów, zdarzeń i okoliczności mających, czy też mogących mieć prawnie istotne znaczenie z punktu widzenia formułowanych na ich podstawie ocen oraz wniosków, a ponadto – co najistotniejsze – ich utrwalenie we wskazany sposób. Dlatego też właśnie protokół kontroli drogowej jest podstawowym dokumentem stanowiącym materiał dowodowy w sprawach o nałożenie kary pieniężnej (zob. np. wyroki NSA z dnia: 29 kwietnia 2021 r., sygn. akt II GSK 867/18; 9 lipca 2019 r., sygn. akt II GSK 1944/17). Treść sporządzonego w rozpatrywanej sprawie protokołu kontroli drogowej odzwierciedla dokonane w jej toku czynności i ustalenia, z uwzględnieniem daty i miejsca przeprowadzenia kontroli, danych kierowcy pojazdu, danych pasażerów oraz danych identyfikujących podmiot kontrolowany, albowiem jasno i wyraźnie wynika z niego, że kontrolowanym zespołem pojazdów był wykonywany przez stronę międzynarodowy zarobkowy przewóz drogowy rzeczy (a mianowicie, przewóz z B. do A., na podstawie listu przewozowego CMR nr [...], 21 092 kg gwoździ). Z protokołu kontroli nie mniej jasno wynika, że kierujący pojazdem nie był obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej i nie okazał świadectwa kierowcy do celu przewozu drogowego rzeczy na podstawie licencji wspólnotowej, a co więcej, że nie mniej jasno oświadczył – legitymując się świadectwem kierowcy od przewoźnika [...] (U.) – że nie wiedział, że powinien posiadać polskie świadectw kierowcy. Nie sposób podzielić w tym miejscu argumentacji skarżącej kasacyjnie dotyczącej bariery językowej, gdyż jak wynika z przedłożonych akt postępowania administracyjnego, kierowca podpisał się pod protokołem kontroli jak również czynnie w niej uczestniczył, okazując inne wymagane przez funkcjonariuszy dokumenty. Stwierdzić również należy, że skarżąca, jako podmiot wykonujący międzynarodowe przewozy rzeczy, profesjonalista, powinna zadbać o takie wyszkolenie kierowców – zarówno pracowników jak i tych nie będących pracownikami, ale pozostającymi w jego dyspozycji - aby ci wiedzieli jakie dokumenty wymagane są w toku kontroli drogowej. NSA podziela ponadto stanowisko wyrażone przez sąd pierwszej instancji, co do braku obowiązku powołania tłumacza podczas kontroli drogowej, gdyż jak słusznie wskazuje WSA w Lublinie, w świetle art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. z 2011 r. Nr 43, poz. 224 ze zm.), podmioty wykonujące zadania publiczne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dokonują wszelkich czynności urzędowych oraz składają oświadczenia woli w języku polskim, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do oświadczeń woli, podań i innych pism składanych organom, o których mowa w art. 4. Oznacza to, że wszystkie oświadczenia składane przed organami władzy publicznej muszą być składane w języku polskim. Nieznajomość języka polskiego nie może zostać uznana jako przesłanka wyłączająca odpowiedzialność za naruszenie prawa. W świetle powyższego nie sposób jest więc twierdzić, że odzwierciedlone w protokole kontroli ustalenia nie był wystarczające – zwłaszcza, gdy odwołać się do przywołanych powyżej przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz rozporządzenia nr 1072/2009 – dla przypisania stronie skarżącej naruszenia polegającego na wykonywaniu międzynarodowego przewozu drogowego przez kierowcę nieposiadającego ważnego świadectwa kierowcy. Zwłaszcza, że wniosku przeciwnego – wbrew stanowisku i oczekiwaniom strony skarżącej – nie uzasadnia argumentacja osadzona na gruncie znaczenia konsekwencji mających – jej zdaniem – wynikać z postanowień Porozumienia pracodawców w sprawie wykonywania pracy u innego pracodawcy z dnia [...] lutego 2022 r., czy też argumentacja, która – jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej (s. 11) – eksponuje z kolei to, że "[...] Sąd I instancji [...] przecenił, w ślad za organami administracji, moc dowodową listu przewozowego CMR [...]". Podkreślając wobec przedmiotu rozpatrywanej sprawy, że w sprawie tej nie stanowiło kwestii spornej zagadnienie odnoszące się do ważności oraz skuteczności umowy przewozu – zwłaszcza, że sprawa ta nie jest sprawą cywilną – a co więcej, że w sprawie nie był kwestionowany fakt istnienia międzynarodowego listu przewozowego CMR nr [...] – zwłaszcza, że został on okazany podczas kontroli drogowej – ani też, że nie była kwestionowana treść tego listu przewozowego, z którego aż nadto jasno i wyraźnie wynika, że strona skarżąca była przewoźnikiem (poz. 17 CMR) realizującym operację międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy – co stanowiło przedmiot koniecznej oraz prawidłowej oceny sądu pierwszej instancji (s. 9 – 10 uzasadnienia zaskarżonego wyroku) – argumentację prezentowaną w skardze kasacyjnej (s. 10 – 11) zmierzającą do podważenia tej oceny i zarazem do podważenia okoliczności wynikających z omawianego dokumentu trzeba uznać za oczywiście niezasadną, zaś przywoływany w niej judykat Sądu Apelacyjnego w Białymstoku za nieprzydatny dla wykazania wniosków przeciwnych, niż wynikające ze wskazanego dokumentu. W odniesieniu natomiast do kwestii Porozumienia pracodawców w sprawie wykonywania pracy u innego pracodawcy z dnia [...] lutego 2022 r., które strona skarżąca zawarła z przewoźnikiem [...] wymaga podkreślenia – albowiem strona nie uwzględnia tego jednak w dostatecznym stopniu, o czym mowa również dalej – że z § 1 tego porozumienia wynika, że jego przedmiotem jest świadczenie przez pracodawcę, tj. przez U., na rzecz strony skarżącej, jako pracodawcy wypożyczającego, usług outsourcingu pracowniczego w zakresie – co należy zaakcentować – wykonywania pracy przez pracownika zatrudnionego przez pracodawcę na rzecz pracodawcy wypożyczającego. Powyższe – a mianowicie, "wykonywanie pracy na rzecz", prowadzące do wniosku, że na podstawie wymienionego porozumienia strona korzystała z usług postawionego do jej dyspozycji oraz pozostającego w jej dyspozycji kierowcy z państwa trzeciego, który w jej imieniu i na jej rzecz wykonywał międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy – nie jest pozbawione prawnie istotnego znaczenia, jeżeli podkreślić, że kontrolowany przewóz był przewozem międzynarodowym w rozumieniu przepisów obowiązującego prawa (zob. art. 2 pkt 2 lit. b) rozporządzenia nr 1072/2009 oraz art. 4 pkt 2 u.t.d.), a w tym kontekście – oraz wobec tego, że kierujący kontrolowanym pojazdem nie był obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej – że zgodnie z art. 32a u.t.d. do kierowcy niebędącego obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, zatrudnionego przez przedsiębiorcę mającego siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wykonującego międzynarodowy transport drogowy rzeczy, stosuje się przepisy rozporządzenia 1072/2009 dotyczące świadectwa kierowcy. Uwzględniając w związku z tym, że podczas wykonywania przewozu drogowego w międzynarodowym transporcie drogowym kierowca pojazdu samochodowego jest zobowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, także świadectwo kierowcy, jeżeli jest ono wymagane (art. 87 ust. 1 pkt 4 przywołanej ustawy), trzeba podkreślić, że wymóg taki – stanowiący konsekwencję odesłania zawartego w art. 32a wskazanej ustawy krajowej – wprost ustanawia rozporządzenie nr 1072/2009. Wymóg ten ma przy tym bezwzględnie obowiązujący charakter, co wynika z art. 3 wymienionego rozporządzenia, który stanowi, że wykonywanie przewozów międzynarodowych wymaga posiadania licencji wspólnotowej oraz, jeśli kierowca jest obywatelem państwa trzeciego, świadectwa kierowcy. Świadectwo kierowcy jest wydawane przez państwo członkowskie każdemu przewoźnikowi, który: a) jest posiadaczem licencji wspólnotowej; oraz b) albo legalnie zatrudnia w tym państwie członkowskim kierowcę, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy Rady 2003/109/WE z dnia 25 listopada 2003 r. dotyczącej statusu obywateli państw trzecich będących rezydentami długoterminowymi, albo w sposób legalny korzysta z usług kierowcy, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy 2003/109/WE, pozostającego w dyspozycji tego przewoźnika zgodnie z warunkami zatrudnienia i kształcenia zawodowego określonymi w tym państwie członkowskim: (i) na mocy przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych; oraz, w odpowiednich przypadkach, (ii) na mocy układów zbiorowych, zgodnie z regułami stosowanymi w tym państwie członkowskim (art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 1072/2009). Jest ono wydawane przez właściwe organy państwa członkowskiego siedziby przewoźnika na wniosek posiadacza licencji wspólnotowej każdemu kierowcy, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy Rady 2003/109/WE i jest przez tego przewoźnika legalnie zatrudniony, lub każdemu kierowcy pozostającemu w jego dyspozycji, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu tej dyrektywy. Każde świadectwo kierowcy poświadcza, że kierowca w nim wskazany jest zatrudniony zgodnie z warunkami określonymi w ust. 1 (art. 5 ust. 2 rozporządzenia nr 1072/2009). Świadectwo kierowcy należy do przewoźnika, który przekazuje je do dyspozycji kierowcy wskazanemu w świadectwie, podczas gdy kierowca prowadzi pojazd, korzystając z licencji wspólnotowej wydanej temu przewoźnikowi. Uwierzytelniony wypis ze świadectwa kierowcy wydany przez właściwe organy państwa członkowskiego siedziby przewoźnika jest przechowywany w lokalach przewoźnika. Świadectwo jest okazywane na wniosek każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych (art. 5 ust. 6 rozporządzenia nr 1072/2009). Wobec treści przywołanej regulacji prawnej za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy – którego prawidłowości nie podważają zarzuty z pkt 1 ppkt 1) – 5) petitum skargi kasacyjnej – zaktualizowały się przesłanki przypisania stronie naruszenia polegającego na wykonywaniu międzynarodowego przewozu drogowego przez kierowcę nieposiadającego ważnego świadectwa kierowcy. Jeżeli bowiem – co trzeba podkreślić w opozycji do stanowiska skarżącej spółki – kierowca kontrolowanego pojazdu, niebędący obywatelem państwa członkowskiego UE, pozostawał do dyspozycji strony – jak wymaga tego ust. 2 art. 5 rozporządzenia nr 1072/2009 – na podstawie przywołanego powyżej Porozumienia pracodawców w sprawie wykonywania pracy u innego pracodawcy z dnia [...] lutego 2022 r. i wykonywał na jego podstawie pracę na rzecz strony (§ 1 tego porozumienia) – co jest nie mniej oczywiste, gdy odwołać się do ustaleń protokołu kontroli, w tym do listu przewozowego CMR, z którego wynika, że strona była przewoźnikiem wykonującym przewóz międzynarodowy w rozumieniu przepisów obowiązującego prawa (art. 2 pkt 2 lit. b) rozporządzenia nr 1072/2009 oraz art. 4 pkt 2 u.t.d.) – to za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że jako przewoźnik oraz posiadacz licencji wspólnotowej – której wypis został okazany podczas kontroli – była zobowiązana do zachowania zgodnego z adresowanym do niej wzorem zachowania określonym w art. 3 w związku z art. 5 ust. 1, ust. 2 i ust. 6 wymienionego rozporządzenia, który swoim zachowaniem naruszyła (zob. również np. wyroki NSA z dnia: 20 lutego 2020 r., sygn. akt II GSK 1397/23; 26 listopada 2019 r., sygn. akt II GSK 3087/17). Jako przewoźnik wykonujący przewóz międzynarodowy nie zapewniła bowiem – zobowiązując się nota bene, jak wynika z dołączonej do akt sądowych umowy o organizacji przewozów ładunków z dnia [...] listopada 2020 r. zawartej z przywołanym powyżej przewoźnikiem [...], że jako strona tej umowy na własny koszt zapewni, że przewóz towarów na podstawie tejże umowy, będzie zgodny z prawem krajowym i międzynarodowymi instrumentami prawnymi (art. 2 pkt 2.3. tej umowy) – aby wykonując ten przewóz na podstawie udzielonej jej licencji wspólnotowej, pozostający w jej dyspozycji kierowca – niebędący obywatelem państwa członkowskiego UE – posiadał przy sobie i okazał, na żądanie uprawnionego organu kontroli, świadectwo kierowcy, co nie pozostaje bez wpływu na wniosek, że nie są również zasadne zarzuty z pkt 2 ppkt 1) – 4) petitum skargi kasacyjnej, a mianowicie zarzuty naruszenia przez sąd pierwszej instancji – jako wzorców kontroli legalności zaskarżonej decyzji – przepisów art. 5 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 3 rozporządzenia nr 1072/2009. W rekapitulacji należało więc stwierdzić, że skarga kasacyjna nie podważa zgodności z prawem wyroku w zaskarżonej części, albowiem stawiane w niej zarzuty nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 4 stycznia 2024
- Symbol z opisem
- 6037 Transport drogowy i przewozy
- Hasła tematyczne
- Kara administracyjna Transport
- Skarżony organ
- Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
- Sędziowie
- Gabriela Jyż Grzegorz Dudar /sprawozdawca/ Wojciech Kręcisz /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 184, · Dz.U. 2026 poz. 143
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
art. 4 pkt 2, art. 32a, · Dz.U. 2022 poz. 2201
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczące wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Tekst mający znaczenie dla EOG).
art. 5 ust. 1 i 2, art. 3 · Dz.U.UE.L 2009 nr 300 poz. 72
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II GSK 1949/23 · 28 kwietnia 2026
Wyrok NSA z 28 kwietnia 2026 r., II GSK 1949/23 – transport drogowy i przewozy
Sygnatura: II GSK 720/23 · 28 kwietnia 2026
Wyrok NSA z 28 kwietnia 2026 r., II GSK 720/23 – transport drogowy i przewozy
Sygnatura: II GSK 555/23 · 28 kwietnia 2026
Wyrok NSA z 28 kwietnia 2026 r., II GSK 555/23 – transport drogowy i przewozy
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny