II GSK 2298/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku W.S. o uchylenie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 kwietnia 2025 r., sygn. akt II GSK 2298/23 w sprawie ze skargi kasacyjnej W.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lipca 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 369/22 w sprawie ze skargi W.S. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia Nr 2 przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu adwokackiego, który został przeprowadzony w dniach 18-21 maja 2021 r. z dnia 18 listopada 2021 r. nr DZP-II.604.95.2021 w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego postanawia: odrzucić wniosek.

Wyrokiem z dnia 10 grudnia 2024 r. sygn. akt II GSK 2298/23 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną W.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lipca 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 369/22 w sprawie ze skargi W.S. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia Nr 2 przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu adwokackiego, który został przeprowadzony w dniach 18-21 maja 2021 r. (dalej: organ odwoławczy) z dnia 18 listopada 2021 r. nr DZP-II.604.95.2021 w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego. Następnie skarżący kasacyjnie wnioskiem z dnia 17 lutego 2025 r. wystąpił o uchylenie wydanego na posiedzeniu niejawnym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2024 r. "w trybie samokontroli" i wyznaczenie terminu rozprawy. Postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2025 r. sygn. akt II GSK 2298/23 Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił wniosek W.S. z dnia 17 lutego 2025 r. W uzasadnieniu postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że skarżący domagał się uzupełnienia uzasadnienia wyroku, co wykracza poza ramy instytucji uregulowanej w art. 157 § 1 p.p.s.a. W oparciu o ten przepis uzupełnić można jedynie wyrok, a nie jego uzasadnienie, co potwierdza wykładnia językowa wskazanego przepisu. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał również, że przedmiotowy wniosek został złożony przed datą doręczenia przesyłki sądowej zawierającej wyrokiem NSA z dnia 10 grudnia 2024 r. W odniesieniu do żądania przeprowadzenia rozprawy Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że skarżący w skardze kasacyjnej oświadczył, że zrzeka się rozprawy. Wprawdzie, w odpowiedzi na skargę kasacyjną, organ odwoławczy wniósł o przeprowadzenie rozprawy, ale następnie pismem procesowym z dnia 23 sierpnia 2024 r. cofnął wniosek o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Wobec zmiany oświadczenia organu sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, o czym skarżący dowiedział się i nie zgłaszał w tym zakresie żadnych zastrzeżeń, czy wniosków przed wyznaczonym na dzień 10 grudnia 2024 r. posiedzeniem niejawnym przed NSA. Co do kwestii prawidłowego umocowania pełnomocnika Komisji Egzaminacyjnej II stopnia Nr 2 przy Ministrze Sprawiedliwości, Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że skarżący przed posiedzeniem Sądu nie zgłaszał wątpliwości, zwłaszcza że skład udzielającej pełnomocnictwa Komisji był mu znany, chociażby z zaskarżonej uchwały i nie zasiadał w niej wspomniany we wniosku sędzia NSA. Pismem z dnia 1 lipca 2025 r. skarżący kasacyjnie złożył wniosek o uchylenie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 kwietnia 2025 r. "w trybie samokontroli" i przekazanie sprawy do rozpoznania przez sędziego (sędziów) po uprzednim zawiadomieniu skarżącego o składzie sędziowskim, który będzie orzekał. W uzasadnieniu wniosku skarżący kasacyjnie wyjaśnił, że w dniu 10 grudnia 2024 r. NSA wyrokował w składzie właściwie umocowanym, a od dnia 11 grudnia 2024 r. sędzia [...] utraciła status sędziego i prawo do rozstrzygania w jakichkolwiek sprawach. Skarżący kasacyjnie podniósł również, że uzasadnienie postanowienia NSA z dnia 9 kwietnia 2025 r. nie przekonuje go w zakresie dotyczącym zastosowania art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny. Na wstępie wyjaśnienia wymaga – mając na uwadze treść przepisu art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") oraz jednoznaczne orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak również stanowisko doktryny prawniczej – że zaskarżalne w drodze środków odwoławczych, takich jak skarga kasacyjna oraz zażalenie w postępowaniu sądowoadministracyjnym są wyłącznie postanowienia wydane przez wojewódzkie sądy administracyjne (zob. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 29 listopada 2023 r., sygn. II GZ 134/23, 30 maja 2018 r., sygn. I GPP 10/18, 7 maja 2013 r., sygn. I GZ 44/13, oraz A. Kabat [w:] B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, A. Kabat, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 194, a także H. Knysiak-Sudyka [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, red. T. Woś, Warszawa 2016, art. 194). Oczekiwanie wnioskodawcy dotyczące uchylenia postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 kwietnia 2025 r. należy uznać za nieuzasadnione, tym bardziej, że we wniosku nie wskazano trybu, w którym miałoby to nastąpić. Z przepisów p.p.s.a., w tym w szczególności z art. 165 tej ustawy, którego zastosowanie można było by potencjalnie rozważać, nie wynika aby możliwe było wzruszenie prawomocnego orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 kwietnia 2024 r. Przywołany przepis prawa stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne, co prowadzi do wniosku, że koniecznym warunkiem jego zastosowania jest zmiana okoliczności sprawy. Wnioskodawca nie wyjaśnia na czym, jego zdaniem, miałaby polegać zmiana tych okoliczności, a Naczelny Sąd Administracyjny w relacji do przedmiotu orzeczenia z 9 kwietnia 2025 r., o wzruszenie którego, "w trybie samokontroli" zabiega wnioskodawca, również nie znajduje powodów, które mogłyby uzasadniać wniosek o zaktualizowaniu się przesłanek przewidzianych w art. 165 p.p.s.a. Ponadto wymaga podkreślenia, że przepis art. 165 p.p.s.a. ma zastosowanie jedynie w toku postępowania, w związku z tym nie może być stosowany po prawomocnym zakończeniu postępowania (B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024, art. 165). W przedmiotowej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 grudnia 2024 r. prawomocnie oddalił skargę kasacyjną W.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lipca 2022 r., co oznacza, że przedmiotowa sprawa sądowoadministracyjna została prawomocnie zakończona. W związku z tym nie sposób jest uczynić zadość żądaniu wnioskodawcy i wzruszyć na jego wniosek ("w trybie samokontroli") postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 kwietnia 2025 r., ponieważ nie ma środka prawnego to umożliwiającego. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 165, art. 58 § 1 pkt 6, art. 64 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.