II GSK 2298/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku W. S. o uzupełnienie uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2024 r., sygn. akt II GSK 2298/23 w sprawie ze skargi kasacyjnej W. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lipca 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 369/22 w sprawie ze skargi W. S. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia Nr 2 przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu adwokackiego, który został przeprowadzony w dniach 18-21 maja 2021 r. z dnia 18 listopada 2021 r. nr DZP-II.604.95.2021 w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego postanawia: odrzucić wniosek.

Wyrokiem z 10 grudnia 2024 r., sygn. akt II GSK 2293/23 Naczelny Sąd Administracyjny na posiedzeniu niejawnym oddalił skargę kasacyjną W. S. (dalej: Strona, Skarżący) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 lipca 2022 r,. sygn. akt VI SA/Wa 369/22 oddalającego skargę Strony na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia Nr 2 przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu adwokackiego, który został przeprowadzony w dniach 18-21 maja 2021 r. (dalej: Komisja Odwoławcza) z dnia 18 listopada 2021 r. nr DZP-II.604.95.2021 w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego oraz odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem wysłano do Skarżącego w dniu 13 lutego 2025 r., za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, na adres elektroniczny wskazany przez Strony, zgodnie z art. 74a § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.). Wobec nieodebrania ww. pisma przez Skarżącego, mimo dwukrotnego zawiadomienia, jak wynika z Urzędowego Poświadczenia Odbioru, zostało uznane, że skarżący pismo to odebrał 27 lutego 2025 r. Natomiast w dniu 18 lutego 2025 r. wpłynęło do Naczelnego Sądu Administracyjnego pismo Strony z 17 lutego br., żądające uchylenia wyroku NSA z 10 grudnia 2024r., wydanego w niniejszej sprawie, w trybie autokontroli (bez wskazania podstawy prawnej żądania) i wyznaczenie terminu rozprawy, z uwagi na to, że pełnomocnik Komisji Odwoławczej w odpowiedzi na skargę kasacyjną zażądał przeprowadzenia rozprawy i potem stanowisko zmienił, mimo że zmiana żądania jest niedopuszczalna po upływie 14-dniowego terminu od doręczenia skargi kasacyjnej, a ponadto pełnomocnik reprezentujący Komisję Odwoławczą działał z woli innej osoby niż mocodawca. Zdaniem Skarżącego opisane uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zwłaszcza że działając osobiście i będąc wysłuchanym, mógłby przekonać NSA do przeprowadzenia dowodu, o którego przeprowadzenie wnioskował nieskutecznie i w efekcie mogłoby dojść do uchylenia wyroku sądu I instancji oraz wydania korzystnego rozstrzygnięcia dla Strony. Po przedstawieniu powyższej argumentacji Skarżący podsumował: "Jeżeli powyższe nie znalazłoby zastosowania to ponaglam Wysoki Sąd w zakresie bezczynności w sporządzeniu uzasadnienia rozstrzygnięcia z dnia 10 grudnia 2024 r. w sprawie II GSK 2298/24 i wnoszę o szczegółowe uzasadnienie w nim poruszanej kwestii." Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 157 § 1 p.p.s.a. strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu – a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia – zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Przepis ten na zasadzie wyrażonej w art. 193 p.p.s.a. znajduje zastosowanie do wyroków wydanych przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wymaga podkreślenia, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 grudnia 2024 r. o sygn. II GSK 2298/23 skontrolował wyrok WSA w zakresie i granicach wyznaczonych skargą kasacyjną Strony, co zostało wyjaśnione w uzasadnieniu wyroku NSA. Sąd odwoławczy zajął stanowisko co do wszystkich zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej oraz odniósł się do pism Skarżącego składanych w okresie po wniesieniu skargi kasacyjnej, a przed posiedzeniem, na którym ją rozpoznano. Przechodząc do oceny zgłoszonego wniosku, wynika z niego, że Skarżący domaga się w rezultacie uzupełnienia uzasadnienia wyroku, co wykracza poza ramy instytucji uregulowanej w art. 157 § 1 p.p.s.a. Żądanie uzupełnienia uzasadnienia wyroku jest bowiem w świetle art. 157 § 1 p.p.s.a. niedopuszczalne. W oparciu o ten przepis uzupełnić można jedynie wyrok, a nie jego uzasadnienie, co potwierdza wykładnia językowa ww. przepisu. Za prezentowanym poglądem przemawia także wykładnia celowościowa. Uzasadnienie podporządkowane jest pewnym założeniom metodycznym, o których decyduje sporządzający je sędzia (zob. B. Dauter, [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2024, art. 157). Pogląd powyższy jest powszechnie przyjmowany w orzecznictwie (por.: postanowienia NSA z: 18 grudnia 2024 r., sygn. akt III FSK 372/24 i powołane w nim orzecznictwo; 10 marca 2016 r., sygn. akt II OSK 1515/15; 30 sierpnia 2012 r., sygn. akt II GSK 465/11). W ostatnim powołanym orzeczeniu NSA stwierdził, że nie można żądać uzupełnienia uzasadnienia wyroku, poprzez zamieszczenie w nim określonych - żądanych przez stronę postępowania - kwestii, bowiem takie działanie w istocie zmierza nie do uzupełnienia, lecz do zmiany uzasadnienia poprzez zamieszczenie w nim wskazanych przez stronę okoliczności. Natomiast sędzia sprawozdawca nie może uzupełnić uzasadnienia wyroku po jego podpisaniu i po wysłaniu odpisów wyroku stronom, ponieważ nie jest dopuszczalne uzupełnienie wyroku z urzędu, jak również nie jest dopuszczalne uzupełnienie uzasadnienia wyroku nieodpowiadającego wymogom prawa. Co do terminowości rozpatrywanego wniosku Strony, należy podnieść, że wobec nieodebrania przez Stronę odpisu wyroku NSA i jego uzasadnienia, i w konsekwencji przyjęcia przez NSA doręczenia zastępczego w trybie art. 74a § 8 p.p.s.a., co nastąpiło według UPD w dniu 27 lutego 2025 r., rozpatrywane żądanie zostało wniesione przed datą doręczenia przesyłki sądowej. Z kolei w odniesieniu do żądania przeprowadzenia rozprawy, należy podkreślić, że Skarżący w skardze kasacyjnej oświadczył, że zrzeka się rozprawy. To, że mogła być jego sprawa skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, na mocy art. 182 § 2 p.p.s.a. zależało przede wszystkim od Skarżącego, który złożył wspomniane oświadczenie. Należy podkreślić, że żądanie przeprowadzenia rozprawy zawarte w skardze kasacyjnej oznaczałoby skierowanie sprawy na rozprawę, bez względu na oświadczenie pozostałych stron, co nie nastąpiło. O dopuszczalnym wycofaniu w piśmie z 23 sierpnia 2024 r. przez Komisję wniosku o rozpoznanie sprawy na rozprawie i skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne w trybie art. 182 § 2 p.p.s.a., Strona dowiedziała się wskutek zaznajomienia się z aktami sprawy poprzez portal PASSA, o co wystąpiła z wnioskiem 27 lutego 2024 r., z pisma pełnomocnika Komisji Odwoławczej doręczonego bezpośrednio pełnomocnikowi Skarżącego oraz z zawiadomienia o terminie posiedzenia niejawnego doręczonego Stronie poprzez pocztę elektroniczną w dniu 19 listopada 2024 r. Skarżący w tym zakresie żadnych zastrzeżeń, czy wniosków nie zgłaszał przed wyznaczonym na 10 grudnia 2024 r. posiedzeniem niejawnym przed NSA. Co do kwestii prawidłowego umocowania pełnomocnika Komisji Odwoławczej, Skarżący przed posiedzeniem Sądu również nie zgłaszał wątpliwości, zwłaszcza że skład udzielającej pełnomocnictwa Komisji był mu znany, chociażby z zaskarżonej uchwały i, co należy podkreślić, nie zasiadał w niej wspomniany sędzia NSA. Z uwagi na to, że w rozpatrywanej sprawie Skarżący wystąpił o uzupełnienie uzasadnienia wyroku, a takiej konstrukcji prawnej prawodawca nie ukształtował w art. 157 § 1 p.p.s.a., wniosek złożony w tym zakresie należało odrzucić. Wobec powyższego, na podstawie art. 157 § 1, 1a, § 3 a contrario i art. 193 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia.