II GSK 2265/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Trzecki po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku M.B. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej M.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 666/22 w sprawie ze skargi M.B. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2021 r. nr DWOiP-IV.6340.303.2021 w przedmiocie odwołania ze stanowiska komornika sądowego postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z 30 czerwca 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 666/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M.B. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z 22 grudnia 2021 r. w przedmiocie odwołania ze stanowiska komornika sądowego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła M.B., wnosząc m.in. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Wskazała, że w wyniku wykonania decyzji nie będzie już miała możliwości pełnienia obowiązków komornika przy Sądzie Rejonowym w O. Powyższe spowoduje niepowetowaną szkodę zarówno dla Skarbu Państwa, jak i dla rewiru skarżącej. Wykonanie decyzji przyczyni się do narażenia Skarbu Państwa na poniesienie niepotrzebnych kosztów, wpłynie niekorzystnie na organizację pracy kancelarii skarżącej, a także może spowodować utratę pracy przez osoby zatrudnione w jej kancelarii, co w obecnej sytuacji gospodarczej i ekonomicznej nie jest korzystne. Z tych powodów, zdaniem skarżącej, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne, z uwagi na daleko idące konsekwencje wynikające z powyższego stanu rzeczy. Należy również mieć na uwadze rzeczywisty interes wierzycieli i stron postępowań egzekucyjnych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł m.in. o oddalenie wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów NSA z 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07, dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu kasacyjnym, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej "p.p.s.a."). Z art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy przy tym wskazać, że z wnioskowego charakteru powyższej instytucji wynika, że wnioskodawca powinien w taki sposób wykazać okoliczności sprawy, aby uprawdopodobnić, że wykonanie decyzji może skutkować podanymi powyżej konsekwencjami (np. postanowienia NSA z: 3 października 2011 r., sygn. akt I FSK 1427/11; 28 kwietnia 2020 r., sygn. akt I FZ 90/20). Wobec tego warunkiem udzielenia ochrony tymczasowej jest uprawdopodobnienie przez stronę wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Stwierdzić przy tym należy, że przez wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudnymi do odwrócenia skutkami są zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 379). Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu (decyzji) w całości lub w części na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. musi odnosić się zatem do konkretnych okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do strony wstrzymanie zaskarżonej decyzji jest zasadne, a wywody zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powinny zostać połączone z niezbędnym odwołaniem się do dokumentów źródłowych potwierdzających prezentowaną przez stronę w tym zakresie argumentację (por. np. postanowienia NSA z: 1 marca 2019 r., sygn. akt I OZ 174/19; 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II FZ 856/19). Strona powinna przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej wynikającej z art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie jest wystarczające złożenie samego wniosku z przytoczeniem w jego uzasadnieniu w sposób lapidarny okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia (np. postanowienie NSA z 17 kwietnia 2020 r., sygn. akt II FZ 102/20). Sąd musi bowiem dysponować wyczerpująco wykazanymi, wiarygodnymi faktami pozwalającymi na zastosowanie przedmiotowej instytucji, która – co należy podkreślić – stanowi wyjątek od zasady wykonalności zaskarżonych decyzji. Przyjęcie za wiarygodne ogólnikowych twierdzeń stron oznaczałoby w praktyce, że każda osoba fizyczna lub prawna mogłaby skutecznie starać się o wstrzymanie zaskarżonego aktu bez względu na faktyczne okoliczności sprawy (np. postanowienia NSA z: 23 marca 2020 r., sygn. akt II FZ 131/20; 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II FZ 882/19). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wniosek skarżącej nie zasługiwał na uwzględnienie. Uzasadnienie złożonego wniosku zawiera bowiem jedynie ogólnikowe stwierdzenia o tym, że zaskarżona decyzja spowoduje niepowetowaną szkodę dla Skarbu Państwa, rewiru skarżącej, organizacji pracy w kancelarii i jej pracowników, a także naruszy interes wierzycieli i stron postępowań egzekucyjnych. Skarżąca nie podjęła jednak próby szerszego wyjaśnienia, w jaki sposób wykonanie spornej decyzji może odnieść takie skutki. Uniemożliwiło to Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu uwzględnienie wniosku. Ponadto, w odpowiedzi na skargę kasacyjną organ podniósł, że kancelaria komornicza prowadzona jest obecnie przez zastępcę skarżącej, a interesy stron postępowań egzekucyjnych są odpowiednio zabezpieczone. Zdaniem NSA, oznacza to, że częściowo zaskarżona decyzja została już wykonana, co dodatkowo uniemożliwia wstrzymanie jej wykonania. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie zaistniały przesłanki do zastosowania wstrzymania wykonania decyzji, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., i orzekł jak w sentencji postanowienia.