Sygnatura
II GSK 2260/22
Wyrok NSA z 18 października 2023 r., II GSK 2260/22
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 18 października 2023
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia del. WSA Krzysztof Sobieralski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej E. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lipca 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 1163/22 w sprawie ze skargi E. P. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od E. P. na rzecz Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 26 lipca 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 1163/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E. P., zwanej dalej "skarżącą", na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, zwanego dalej "organem", z dnia 4 lutego 2022 r., nr 32/07/2022/Ub, w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu 6 grudnia 2021 r. ZUS I Oddział w Warszawie zwrócił się do Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia o zajęcie stanowiska w sprawie podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu przez E. P. jako osobę prowadzącą działalność pozarolniczą będącą wspólnikiem jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością. W uzasadnieniu swojego wniosku ZUS I Oddział w Warszawie wskazał, że z danych będących w posiadaniu ZUS wynika, że według Krajowego Rejestru Sądowego E. P. od dnia 18 marca 2019 r. do chwili obecnej posiada 100% udziałów w spółce "F." Sp. z o. o., od 18 lutego 2019 r. do chwili obecnej posiada 100% udziałów w spółce "H." Sp. z o. o., od dnia 25 sierpnia 2015 r. do nadal posiada 100% udziałów w spółce "R." Sp. z o.o. od dnia 25 sierpnia 2015 r. do nadal posiada 100% udziałów w spółce "T." Sp. z o.o. Ponadto wnioskodawca poinformował, że E. P. nie dokonała zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego w ZUS jako wspólnik ww. jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością. Wskazano także, iż skarżąca od dnia 1 maja 2013 r. jest uprawniona do emerytury. W oparciu o powyższe Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu 10 grudnia 2021 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia obowiązku podlegania przez skarżącą ubezpieczeniu zdrowotnemu. W toku postępowania skarżąca wyjaśniła, że wszystkie spółki, których była wspólnikiem, praktycznie nie prowadziły działalności gospodarczej, a w związku z trudną sytuacją rodzinną (chorobą męża) sprzedała część udziałów w tych spółkach synowi, po to aby zajął się ich zamknięciem. Opisaną na wstępie decyzją z dnia 4 lutego 2022 r. organ ustalił, że skarżąca podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności, jako wspólnik spółki: 1) od dnia 18 marca 2019 r. do dnia 8 listopada 2021 r. jako osoba prowadząca działalność pozarolniczą będąca wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "F." Sp. z o. o. z siedzibą w W. (nr KRS [...]), 2) od dnia 17 marca 2004 r. do dnia 4 marca 2015 r. jako osoba prowadząca działalność pozarolniczą będąca wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "P." Sp. z o. o. z siedzibą w W. (nr KRS [...]) oraz od dnia 18 lutego 2019 r. do dnia 8 listopada 2021 r. jako osoba prowadząca działalność pozarolniczą będąca wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "H." Sp. z o. o. z siedzibą w W. (nr KRS [...]), 3) od dnia 25 sierpnia 2015 r. do dnia 8 listopada 2021 r. jako osoba prowadząca działalność pozarolniczą będąca wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "R." Sp. z o. o. z siedzibą w W. (nr KRS [...]), 4) od dnia 19 stycznia 2004 r. do dnia 26 lutego 2015 r. jako osoba prowadząca działalność pozarolniczą będąca wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością P. Sp. z o. o. z siedzibą w W. (nr KRS [...]) oraz od dnia 18 lutego 2019 r. do dnia 8 listopada 2021 r. jako osoba prowadząca działalność pozarolniczą będąca wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "T." Sp. z o. o. z siedzibą w W. (nr KRS [...]). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, E. P. postawiła trzy zarzuty. Po pierwsze, zarzuciła naruszenie art. 82 ust. 1, 4 i 5 w związku z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) i pkt 16 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1285 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", poprzez błędną interpretację polegającą na pominięciu przesłanki wymienionej w treści ww. przepisu tj. powiązania obowiązku uiszczenia składki na ubezpieczenie zdrowotne z uzyskiwaniem przychodu z prowadzonej działalności pozarolniczej, w sytuacji gdy skarżąca nie uzyskiwała w latach oraz spółkach wskazanych w decyzji żadnych przychodów w związku posiadaniem statusu jedynego wspólnika. Po drugie, zarzuciła naruszenie art. 93 § 2 ustawy w związku z art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. 2022 r. poz. 1009 ze zm.) polegający na ustaleniu obowiązku podleganiu ubezpieczeniu zdrowotnemu, pomimo przedawnieniu roszczeń wymagalnych przed grudniem 2016 r. Po trzecie, zarzuciła naruszenie art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, zwanej dalej "K.p.a." poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nie zebranie w sposób wyczerpujący i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, tj, poprzez zaniechanie ustalenia, czy skarżąca uzyskiwała przychody ze spółek, w których była jedynym wspólnikiem, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd I instancji, oddalając skargę, wskazał, że istota sporu w sprawie sprowadza się do następujących kwestii: po pierwsze do oceny znaczenia nie uzyskiwania przychodów z prowadzonych w ramach ww. spółek działalności, po drugie oceny znaczenia kwestii przedawnienia ewentualnych roszczeń z tytułu podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu oraz po trzecie do oceny zarzutów w zakresie zaniechań co do ustaleń faktycznych w sprawie. Zdaniem Sądu I instancji organ w stopniu wystarczającym potwierdził okoliczności wskazywane we wniosku ZUS poprzez ustalenie danych określających status Skarżącej jako wspólnika w systemie informacyjnym krajowego rejestru sądowego. Należy mieć tutaj na uwadze, iż sprawą kluczową w przedmiotowej sprawie jest działalność gospodarcza powiązana wyłącznie z posiadaniem określonego statusu prawnego na pozycji wspólnika w jednoosobowych spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością. Wspólnik objęty jest obowiązkiem ubezpieczenia który powiązany jest jedynie z posiadaniem przez niego określonego statusu prawnego (wyrok SN z 30 listopada 2005 r., sygn. akt I UK 95/05). Należy podkreślić, że obowiązek ubezpieczenia społecznego osoby prowadzącej pozarolniczą działalność wynika z przepisów prawa i nie jest uzależniony od woli ubezpieczonego lub organu, nie ma przy tym żadnej zależności pomiędzy obowiązkiem ubezpieczenia społecznego i obowiązkiem podatkowym. Wspólnik jednoosobowej spółki z o.o. objęty jest obowiązkiem ubezpieczenia bez względu na fakt prowadzenia działalności gospodarczej, bowiem obowiązek ubezpieczenia wspólnika takiej spółki powiązany jest jedynie z posiadaniem przez niego takiego statusu prawnego, nie zaś z prowadzeniem działalności gospodarczej. Ponadto okoliczność uzyskiwania przychodów w kontekście powyżej wskazanych przepisów prawa nie ma więc znaczenia w tej sprawie, bowiem jej przedmiotem jest ustalenie objęcia Skarżącej obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym jako osoby będącej wspólnikiem. Końcowo Sąd I instancji wyjaśnił, że istotą kontrolowanej w niniejszej sprawie przez Sąd decyzji administracyjnej jest wyłącznie stwierdzenie, czy skarżąca jest objęta obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego. Natomiast odrębną kwestią jest to, czy z tego tytułu (tj. w przypadku stwierdzenia obowiązku podlegania temu ubezpieczeniu) skarżąca będzie zobowiązana opłacić wyliczoną jej składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Ta kwestia będzie bowiem ustalana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w odrębnej sprawie, w której skarżąca ma możliwość stosownego działania na podstawie art. 109 ust. 2 ustawy o świadczeniach (między innymi podnoszenia zarzutów dotyczących przedawnienia). Ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku wystąpiła E. P. Zaskarżając wyrok Sądu I instancji w całości podniesiono obie podstawy kasacyjne. Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), zwanej dalej "P.p.s.a.", zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie lub/i niewłaściwą wykładnię, tj.: 1. naruszenie art. 217 Konstytucji RP poprzez pominięcie wynikającej z tego przepisu zasady ekwiwalentności danin publicznych tj. odpowiedniości pomiędzy świadczeniami uzyskiwanymi przez obywatela, a wysokością obciążającej go daniny publicznej, co w konsekwencji doprowadziło Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie do błędnego przyjęcia, iż w zaistniałym stanie faktycznym zastosowane winny być art. 5 pkt 21 w związku z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit c) i pkt 16 w związku z art. 69 ust. 1 w związku z art. 52 ust. 1, 4 i 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz art. 8 ust. 6 pkt 4 i art. 13 pkt 4 i 4a ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych; 2. art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w związku z art. 69 ust. 1 w związku z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach poprzez błędną interpretację polegającą na nieprawidłowym przyjęciu, że obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego jedynego wspólnika spółki z ograniczoną odpowiedzialnością powstaje bezpośrednio z momentem nabycia praw i obowiązków wspólnika w jednoosobowej spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, w sytuacji gdy zgodnie z treścią art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń osoby prowadzące pozarolniczą działalność (za jakie zgodnie z art. 5 pkt 21 ustawy o świadczeniach w związku z art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń uważa się również wspólników jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością) prawnie relewantną okolicznością, z którą wiąże się objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym winno być faktyczne rozpoczęcie wykonywania działalności gospodarczej przez spółkę, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca; 3. art. 32 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP w związku z art. 82 ust. 1- 5 ustawy o świadczeniach, poprzez przyjęcia, że skarżąca podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu z kilku tytułów, w sytuacji gdy z treści art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach wynika, że obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia zdrowotne wiąże się z koniecznością osiągania przychodów z tytułów ubezpieczenia określonych w art. 66 ustawy o świadczeniach - a zatem w przedmiotowej sprawie, z uwagi na nierozpoczęcie prowadzenia faktycznej działalności przez skarżącą w ramach jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i nie osiąganie tym samym przychodu z tegoż tytułu, skarżąca nie podlega obowiązkowi opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu bycia wspólnikiem w jednoosobowej spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie: 1. art. 151 P.p.s.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi w wyniku niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja naruszała art. 6 K.p.a. i art. 8 § 1 K.p.a. w związku z art. 7 K.p.a., art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego z naruszeniem zasad praworządności i w sposób nie budzący zaufania do organów administracji publicznej, polegający na braku przeprowadzenia przez organ jakichkolwiek czynności lub dokonania ustaleń co do faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej przez spółki "F." sp. z o.o. z siedzibą w W., "P." sp. z o.o. z siedzibą w W., "RUN GROUP" sp. z o.o. z siedzibą w W., "H." sp. z o.o. z siedzibą w W., P. sp. z o.o. z siedzibą w W. oraz "T." sp. z o.o. z siedzibą w W., których jedynym udziałowcem pozostawała skarżąca, jak również uzyskiwania przez skarżącą przychodu z tytułu pozostawania wspólnikiem jednoosobowych spółek z o.o. wskazanych powyżej i oparcie przez organ swojego stanowiska na z góry powziętej tezie, iż podleganie ubezpieczeniu zdrowotnemu przez wspólników jednoosobowych spółek z o.o. wynika tylko i wyłącznie z samego faktu bycia wspólnikiem i następuje od chwili nabycia lub objęcia udziałów w spółce do chwili ich zbycia niezależnie od faktycznego wykonywania przez spółkę pozarolniczej działalności gospodarczej oraz uzyskiwania przez wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. przychodu z tego tytułu, a co za tym idzie brak pełnej oceny i analizy przesłanek warunkujących wydanie decyzji w stopniu mogącym mieć wpływ na wynika sprawy, co powinno skutkować uchyleniem decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a.; 2. art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 133 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 106 § 3 P.p.s.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, co do istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okoliczności warunkujących prawidłową ocenę legalności wydanej przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia decyzji i w konsekwencji oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wywiedzionej skargi. W oparciu o powołane zarzuty skarżąca kasacyjnie sformułowała wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji w całości oraz rozpoznanie skargi i uchylenie decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 4 lutego 2022 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Sformułowano również wniosek o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumenty na poparcie zarzutów postawionych w petitum wniesionego środka zaskarżenia. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie od skarżącej na rzecz organu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 P.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny jako sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonymi przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Rozpoznając sprawę w tych granicach Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 217 Konstytucji RP polegający na pominięciu wynikającej z tego przepisu zasady ekwiwalentności danin publicznych tj. odpowiedniości pomiędzy świadczeniami uzyskiwanymi przez obywatela, a wysokością obciążającej go daniny publicznej co miało również doprowadzić do błędnego przyjęcia, iż w zaistniałym stanie faktycznym zastosowane winny być art. 5 pkt 21 w związku z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit c) i pkt. 16 w związku z art. 69 ust. 1 w związku z art. 52 ust. 1, 4 i 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach. Zgodnie z art. 217 Konstytucji RP, nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy. Wskazany przepis formułuje zasadę wyłączności ustawy w określaniu danin publicznych oraz generalną zasadę, w myśl której normy prawne ingerujące w prawa i wolności winny znajdować podstawę w tekście ustawy. Przepis ten nie formułuje zatem zasady ekwiwalentności świadczeń między daniną publiczną a świadczeniem uzyskiwanym w zamian przez zobowiązanego. W przypadku obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego trudno byłoby w ogóle mówić o ekwiwalentności świadczenia, gdyż przeczyłoby to ogólnej konstrukcji ubezpieczenia jako stosunku prawnego, w którego ramach publiczny ubezpieczyciel (zakład ubezpieczeń, fundusz) zobowiązuje się spełnić określone świadczenie opieki zdrowotnej w razie zajścia przewidzianego w ustawie lub w umowie wypadku (ryzyka, konieczności skorzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej), a druga strona – ubezpieczający zobowiązany jest zapłacić (uiścić) składkę. W tej sytuacji w powiązaniu z art. 217 Konstytucji RP nie mogły zostać naruszone przepisy art. 5 pkt 21 w związku z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit c) i pkt. 16 w związku z art. 69 ust. 1 w związku z art. 52 ust. 1, 4 i 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach. Niezasadny jest zarzut naruszenia zasady równości wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w powiązaniu z art. 69 ust. 1 w związku z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach poprzez przyjęcie, że obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego jedynego wspólnika spółki z ograniczoną odpowiedzialnością powstaje bezpośrednio z momentem nabycia praw i obowiązków wspólnika w jednoosobowej spółce z ograniczoną odpowiedzialnością zamiast przyjęcia, że obowiązek ten powinien powstawać wraz z faktycznym rozpoczęciem wykonywania działalności gospodarczej przez spółkę. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że wbrew twierdzeniom skarżącej, wymienione jako naruszone przepisy prawa materialnego nie łączą powstania i istnienia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z uzyskiwaniem przychodu z działalności pozarolniczej. Stosownie do art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach ustawodawca objął obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniem społecznym lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą. Zgodnie z definicją zawartą w art. 5 pkt 21 ustawy o świadczeniach przez pojęcie "osoby prowadzącej działalność pozarolniczą" rozumie się osoby, o których mowa w art. 8 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Według ostatnio wymienionego przepisu za osobę prowadzącą działalność pozarolniczą uważa się, między innymi, wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że E. P. stała się wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Wobec tego w tym okresie podlegała ona obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tego tytułu. Należy zauważyć, że wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością objęty jest obowiązkiem ubezpieczenia bez względu na to, czy prowadzi działalność gospodarczą, wspomniany obowiązek powiązany jest jedynie z posiadaniem przez niego określonego statusu prawnego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 lutego 2011 r., sygn. akt II UK 271/10). O ile podleganie ubezpieczeniu zdrowotnemu osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą wiąże się nierozerwalnie z faktycznym jej prowadzeniem, to posiadanie statusu wspólnika spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, już od momentu wpisu do KRS, rodzi obowiązek ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego. Natomiast okoliczność, że osoba taka nie uzyskiwała żadnych przychodów w związku z byciem wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością mogą zostać wzięte pod uwagę przez właściwy organ jedynie w postępowaniu dotyczącym naliczenia i pobrania składek a nie w postępowaniu w sprawie ustalenia jedynie podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. W konsekwencji niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 32 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP w związku z art. 82 ust. 1-5 ustawy o świadczeniach. Powołane przepisy ustawy o świadczeniach dotyczą wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne. Kwestia wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne wykracza poza granice sprawy administracyjnej rozpoznanej przez organy administracji publicznej, a zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, z zastrzeżeniem art. 57a P.p.s.a., który jednak w sprawie nie miał zastosowania. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. W rozpoznawanej sprawie, jak już wspomniano organy Narodowego Funduszu Zdrowia rozstrzygały wyłącznie w sprawie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, a wobec tego Sąd I instancji był związany granicami przedmiotu zaskarżenia, którym była konkretna decyzja zakwestionowana przez skarżącą. Należy jedynie zaznaczyć, że istnienie obowiązku składkowego nie jest jednoznacznym następstwem podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach obowiązek uiszczania składek z odrębnych tytułów powiązany jest z okolicznością uzyskiwania przychodów z tych tytułów. Kwestia ta nie należy jednak do sprawy, w której została wydana decyzja kontrolowana przez Sąd I instancji i może być rozważana wyłącznie w odrębnym postępowaniu prowadzonym w sprawie wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne. Niezasadny jest także zarzut naruszenia przepisów postępowania tj. art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 134 i 106 § 3 P.p.s.a. Jak wyżej wskazano przepis art. 134 P.p.s.a. stanowi o obowiązku sądu administracyjnego rozstrzygania – co do zasady - w granicach danej sprawy przy braku związania zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten wymaga zatem od sądu administracyjnego kontrolującego zaskarżony akt administracyjny oraz poprzedzające jego wydanie postępowanie organu administracji odtworzenia wzorca normatywnego sprawy rozpoznawanej przez organy administracji. Innymi słowy sąd ten musi odtworzyć materialne i formalne granice sprawy administracyjnej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji prawidłowo odtworzył te granice, a materiał dowodowy, zebrany i oceniony przez organy administracji zgodnie z wymogami przewidzianymi art. 7, 77, 80 i 107 § 3 K.p.a., dawał pełne podstawy faktyczne do podjęcia zaskarżonej decyzji. W tym zakresie nie zaistniała konieczność prowadzenia przez Sąd I instancji - na zasadzie wyjątku – uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów, o którym stanowi art. 106 § 3 P.p.s.a., przepis ten nie został zatem naruszony. Naturalną konsekwencją prawidłowo poczynionych ustaleń Sądu I instancji było wydanie wyroku oddalającego skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a. W tych okolicznościach skarga kasacyjna podlega oddaleniu na podstawie art. 184 P.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 21 grudnia 2022
- Symbol z opisem
- 652 Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
- Hasła tematyczne
- Ubezpieczenie społeczne
- Skarżony organ
- Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
- Sędziowie
- Cezary Pryca Joanna Kabat-Rembelska /przewodniczący/ Krzysztof Sobieralski /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - t.j.
art. 5 pkt 21, art. 52 ust. 1,4 i 5, art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c, art. 69 ust. 1, art. 82 ust. 1, 4, 5 · Dz.U. 2021 poz. 1285
- Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j.)
art. 8 ust. 6 pkt 4, art. 13 pkt 4 i 4a, art. 24 ust. 4 · Dz.U. 2022 poz. 1009
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II GSK 2131/22 · 18 października 2023
Wyrok NSA z 18 października 2023 r., II GSK 2131/22
Sygnatura: III SA/Wr 825/22 · 18 października 2023
Wyrok WSA we Wrocławiu z 18 października 2023 r., III SA/Wr 825/22
Sygnatura: III SA/Wr 920/22 · 18 października 2023
Wyrok WSA we Wrocławiu z 18 października 2023 r., III SA/Wr 920/22
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny