II GSK 2238/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Sieńczyło – Chlabicz po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Gminy K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 marca 2017 r. sygn. akt II SA/GI 93/17 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi Gminy K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego postanawia: oddalić skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 6 marca 2017 r., sygn. akt II SA/GI 9317, odrzucił skargę [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego. Z uzasadnienia orzeczenia Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjęto następujące ustalenia: Decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. Zarząd Województwa [...] nałożył na [...] karę pieniężną w wysokości 8100 zł za zajęcie bez zezwolenia pasa drogowego drogi wojewódzkiej [...], pod roboty związane z przebudową istniejącego zjazdu powyższej drogi na terenie działki nr 7455. Na skutek odwołania [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. - uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania. Pismem z dnia 27 grudnia 2016 r. [...] wniosła skargę na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach. Sąd I instancji odrzucając skargę wskazał, że w rozpoznawanej sprawie kara za zajęcie pasa drogowego nie została nałożona na [...]. Decyzją tą więc nie nałożono obowiązków na [...], ani nie przyznano jej praw. Także w postępowaniu odwoławczym nie rozstrzygano o prawach i obowiązkach [...]. Nadto zajęcie pasa drogowego dotyczyło drogi wojewódzkiej a nie gminnej. [...] nie posiada tym samym interesu prawnego pozwalającego na skuteczne wniesienie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Na powyższe postanowienie [...] wniosła skargę kasacyjną, żądając uchylenia w całości zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania, według norm przepisanych. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 50 § 1 p.p.s.a. poprzez uznanie, że skarga Gminy będącej stroną postępowania administracyjnego na decyzję wydaną w toku tego postępowania jest niedopuszczalna z mocy ustawy. W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej wskazał, że Gmina była stroną postępowania administracyjnego. Pierwotnie postępowanie zostało bowiem wszczęte z zamiarem wymierzania kary za zajęcie pasa drogowego [...]. W toku postępowania Gmina złożyła wnioski dowodowe, które zmierzały do wykazania, że kara winna zostać wymierzona innej osobie tj. Janowi Góralowi. Taka decyzja została wydana przez organ I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy [...] miała interes prawny do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2016 r., którą uchylono decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. - nakładającą na [...] karę pieniężną za zajęcie bez zezwolenia pasa drogowego. Zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Z powyższego przepisu wynika, że legitymacja do złożenia skargi, z wyłączeniem wskazanych wyjątków, oparta jest na kryterium interesu prawnego, co oznacza, że ze skargą może wystąpić podmiot, który wykaże, że istnieje związek między chronionym przez przepisy materialne jego interesem prawnym, a aktem lub czynnością organu administracji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 24 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1762/09). Innymi słowy podstawę procesowej legitymacji strony musi stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Tak więc istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego - taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się zatem do ustalenia związku o charakterze materialno - prawnym między obowiązującą normą, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu, związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, a kwestionowanym w skardze aktem lub czynnością organu administracji (por. postanowienie NSA z dnia 11 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 100/15). Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot swojego zainteresowania sprawą nie może poprzeć przepisami prawa materialnego (por. postanowienie NSA z dnia 22 listopada 2012 r. sygn. akt I OSK 2719/12). Skargę do sądu administracyjnego może zatem wnieść wyłącznie podmiot, który dysponuje legitymacją skargową – legitymacją do uruchomienia postępowania sądowoadministracyjnego. W przypadku niewykazania tego rodzaju legitymacji skargowej sąd administracyjny jest zobowiązany skargę odrzucić (M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda (w:) R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2013, s. 289). Mając na uwadze powyższe rozważania, należało podzielić stanowisko Sądu I instancji, że [...] nie przysługiwała legitymacja do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2016 r. O czym była już mowa, ww. decyzją SKO uchyliło decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. - nakładającą na [...] karę pieniężną za zajęcie bez zezwolenia pasa drogowego. Jak słusznie stwierdził Sąd I instancji decyzją Zarządu Województwa [...] nie nałożono obowiązków na [...], ani nie przyznano jej praw. Także w postępowaniu odwoławczym nie rozstrzygano o prawach i obowiązkach [...]. W rozpoznawanej sprawie organ rozstrzygał o prawach i obowiązkach innego podmiotu. Zatem w sprawie nie istnieje związek między chronionym przez przepisy materialne interesem prawnym [...], a ww. decyzjami organów administracji publicznej. Wobec tego jedynie ten podmiot na którego nałożono karę za zajęcie bez zezwolenia pasa drogowego - ma interes prawny we wniesieniu skargi na powyższą decyzję i nie zmienia tego okoliczność, że pierwotnie organ I instancji wszczął postępowanie z zamiarem wymierzania kary za zajęcie pasa drogowego [...]. Wobec tego Sąd I instancji prawidłowo uznał, że skarga wniesiona przez [...] podlegała odrzuceniu, stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., a zatem zarzut naruszenia tego przepisu w zw. z art. 50 § 1 p.p.s.a. - jest niezasadny. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.