II GSK 2128/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) Protokolant asystent sędziego Wojciech Pach po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 marca 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 1508/21 w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 16 grudnia 2020 r. nr PORZI.503.230.2019.DPA.2 w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od M. M. na rzecz Głównego Inspektora Farmaceutycznego 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 25 marca 2022r., sygn. akt V SA/Wa 1508/21 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie Dz.U. z 2024r., poz. 935 t.j., dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę M. M. (dalej też: "strona", "skarżący") na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego Zdrowia (dalej też: "GIF", "organ") z 16 grudnia 2020r., nr PORZI.503.230.2019.DPA.2 w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. W skardze kasacyjnej skarżący zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przewidzianych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: I. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj: a) art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a w zw. z art. 156 § 1 pkt. 2 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021r., poz. 735 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") i art. 42 ust. 3 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm., dalej: "Konstytucja RP") poprzez nieuwzględnienie skargi z uwagi na wydanie decyzji przez organ z rażącym naruszeniem prawa w aspekcie naruszenia zasady domniemania niewinności oraz nieuprawnione przyjęcie presumpcji, iż sprzedaży produktu leczniczego A.60mg x 10 tabl. (dalej "A."') przez skarżącego stanowiła fikcyjny obrót mający na celu następcze dokonania odsprzedaży substancji psychoaktywnych dla celów pozamedycznych, w tym w szczególności nieprzestrzeganie normy art. 71a ust. 3 lub art. 96 ust. 5 pkt. 2 lit. a) ustawy z 6 września 2001r. Prawo farmaceutyczne (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 944 z późn. zm., dalej: "P.f.") przez skarżącego; b) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 136 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, iż organ podjął wszystkie czynności niezbędne do wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w tym zebrania oraz uwzględnienia w zakresie wydanej decyzji niezbędnego materiału dowodowego potwierdzającego utratę rękojmi należytego prowadzenia apteki ogólnodostępnej przez skarżącego, w tym w szczególności nieprzestrzegania normy art. 71a ust. 3 lub art. 96 ust. 5 pkt. 2 lit. a) P.f. przez skarżącego; c) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez rażące naruszenie zasady prawdy materialnej polegające na ustaleniu okoliczności istotnych w sprawie na podstawie dowodów, które w sposób oczywisty i jednoznaczny takich okoliczności nie potwierdzają, a w konsekwencji uznania, iż spełniły się przesłanki potwierdzające utratę rękojmi należytego prowadzenia apteki ogólnodostępnej przez skarżącego, w tym w szczególności nieprzestrzegania normy art. 71a ust. 3 lub art. 96 ust. 5 pkt. 2 lit. a) P.f.; d) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak ustosunkowania się do wszystkich zarzutów skargi skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, tj. w szczególności zarzutu nieważności opartego na podstawie art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. oraz zarzutów naruszenia przepisów postępowania (art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 136 § 1 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a. w zw. art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a.), które to rozstrzygnięcie powinno zostać uznane za newralgiczne dla ustalenia stanu faktycznego stanowiącego podstawę orzekania, a w rezultacie także braku przedstawienia pełnego oraz jasnego uzasadnienia umożliwiającego dokonanie dalszej pełnej kontroli kasacyjnej. II. Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj.: a) błędną wykładnię art. 96 ust. 5 pkt. 2 lit. a), art. 71a ust. 2, ust. 3 i ust. 5 P.f. w tym również rozporządzenia Ministra Zdrowia z 16 grudnia 2016r. w sprawie wykazu substancji o działaniu psychoaktywnym oraz maksymalnego poziomu ich zawartości w produkcie leczniczym, stanowiącego ograniczenie w wydawaniu produktów leczniczych w ramach jednorazowej sprzedaży (Dz.U. poz. 2189, dalej: "Rozporządzenie'") polegającą na przyjęciu, iż sprzedaż produktu leczniczego A. w znacznych ilościach w ramach pojedynczych transakcji determinowała brak realizacji obowiązków przez skarżącego w ramach P.f. oraz jednostronnego ustalenia istnieniu domniemanego limitu sprzedaży A. w stosunku do zapotrzebowania pacjentów apteki ogólnodostępnej "M." na podstawie liczby mieszkańców miejscowości P.; b) niezastosowanie § 10 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie podstawowych warunków prowadzenia apteki (Dz.U. Nr 187, poz. 1565) polegające na braku uznania, iż skarżący pozostawał uprawniony do prowadzenia oddzielnych katalogów ewidencyjnych dla produktu leczniczego A. w ramach systemu elektronicznego, a tym samym przyjęciu, iż takie działanie powinno zostać zakwalifikowane w kategorii okoliczności uprawdopodabniającej utratę rękojmi należytego prowadzenia apteki ogólnodostępnej przez skarżącego poprzez prowadzenie ukrytej ewidencji sprzedaży produktu leczniczego A.; c) błędną wykładnię art. 37apust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 101 pkt. 4 P.f. polegającą na stwierdzeniu, iż już wyłącznie okoliczność podejrzenia nierzetelności w wykonywaniu obowiązków zawodowych przez skarżącego, tj. bez udowodnienia faktycznego naruszenia regulacji prawnych dla prowadzenia aptek ogólnodostępnych, w tym w szczególności art. 96 ust. 5 pkt. 1, pkt. 2 i pkt. 6 lub art. 71a ust. 2, ust. 3 i ust. 5 P.f., mogła zostać uznana jako przesłanka podważająca zaufanie do prawidłowości świadczonych usług farmaceutycznych przez skarżącego. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną powinno zawierać ocenę przedstawionych w tej skardze zarzutów. Przepis ten określa tym samym zakres, w jakim NSA realizuje obowiązek uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną - modyfikując treść normy prawnej zawartej w art. 141 § 4 p.p.s.a. Norma zawarta w art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie) umożliwia zatem ograniczenie uzasadnienia wyroku NSA wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny, mając powyższe na uwadze, ograniczył rozważania w niniejszej sprawie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej i wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. Określenie podstaw kasacyjnych rozumiane jako wskazanie przepisów, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną zostały naruszone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny ma w postępowaniu kasacyjnym istotne znaczenie, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny nie może poddać ocenie merytorycznej wadliwie postawionych zarzutów skargi kasacyjnej, jeśli przy tym nie jest możliwa ich rekonstrukcja na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej. Wynika to z ustawowo określonego modelu kontroli instancyjnej, przewidującego rozstrzyganie przez NSA sprawy w granicach podniesionych zarzutów, nie zaś rozpoznanie sprawy w całości, co jest obowiązkiem Sądu I instancji - art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a. (por. uchwała NSA z 26 października 2009r., I OPS 10/09). Do obowiązków wnoszącego skargę kasacyjną, działającego z odpowiadającą tym wymaganiom starannością, należy więc poprawne wskazanie norm prawnych naruszonych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny i określenie na czym uchybienie tego Sądu polegało. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zawierać rozwinięcie podniesionych zarzutów kasacyjnych, poprzez przedstawienie argumentacji na ich poparcie. W przypadku zarzutu błędnej wykładni przepisu prawa materialnego lub niewłaściwego jego zastosowania, niezbędne jest wskazanie, jak należało prawidłowo zinterpretować i zastosować dany przepis, a w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, konieczne jest wykazanie, że to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W skardze kasacyjnej nie wystarczy przy tym ograniczyć się do wymienienia zbiorczo (kwestionowanych) przepisów, bowiem konieczne jest indywidualne uzasadnienie każdego zarzutu formułowanego wobec tych przepisów, których naruszenie wskazano w skardze kasacyjnej (zob. wyrok NSA z 8 maja 2018r., sygn. akt II GSK 289/18). Mając na uwadze wyżej wskazane reguły, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wniesiona skarga kasacyjna jedynie częściowo spełnia wymagania odpowiadające tym regułom. Kierując się jednak wskazaniami zawartymi w uchwale NSA z 26 października 2009r. (sygn. I OPS 10/09, ONSAiWSA 2020/1/1), Naczelny Sąd Administracyjny dokonał w zakresie możliwym do dookreślenia, a więc dopuszczalnym w świetle cyt. uchwały rekonstrukcji zarzutów skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę treść uzasadnienia skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie podważa zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, albowiem stawiane w niej zarzuty nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach. Zarzuty skargi kasacyjnej zostały oparte na obu podstawach kasacyjnych, wymienionych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., to jest na obrazie prawa materialnego i istotnym naruszeniu przepisów postępowania. W takiej sytuacji, co do zasady w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje podniesione w niej zarzuty procesowe, a dopiero w dalszej zarzuty materialne. W niniejszej sprawie zarzut naruszenia prawa procesowego został tak skonstruowany, że powiązano go z naruszeniem prawa materialnego. W konsekwencji powyższego zarzuty z obu podstaw kasacyjnych zostaną rozpoznane łącznie. Przede wszystkim oczekiwanego rezultatu przynieść nie mogły zarzuty naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w sposób wskazany w pkt I. lit d) petitum skargi kasacyjnej. W ocenie NSA uzasadnienie Sądu I instancji spełnia wymogi ustawowe. Ponadto z orzecznictwa Sądów administracyjnych wynika, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Treść uzasadnienia powinna bowiem umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, prześledzenie toku rozumowania Sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności bądź niezgodności z prawem zaskarżonego aktu. W kontekście powyższego dodać jeszcze należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie ma obowiązku odnosić się w uzasadnieniu wyroku z osobna do każdego z zarzutów podniesionych w skardze oraz innych pismach procesowych sprawy i do każdego z argumentów na ich poparcie, a może je ocenić całościowo (por. wyrok NSA z 4 października 2018r., sygn. akt II GSK 2983/16). Nie mógł zostać nadto uwzględniony zarzut naruszenia art. 151 w zw. z art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bowiem autor skargi kasacyjnej w jego trybie podważa stanowisko i ocenę prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, co w jego opinii skutkowało wadliwym oddaleniem skargi. Natomiast zarzutem naruszenia art. 141 § 4 cyt. ustawy - jak wskazano wyżej - nie można kwestionować oceny prawnej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Należy podzielić stanowisko WSA, że organy podjęły wszystkie niezbędne czynności do pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a zebrane dowody oceniły wyczerpująco. Należy zaznaczyć, że przepis art. 151 p.p.s.a. ma charakter wynikowy i jego zastosowanie jest za każdym razem rezultatem uznania, że w sprawie nie zaistniało tego rodzaju naruszenie przepisów prawa materialnego bądź regulacji procesowej, które uzasadniałyby wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego orzeczenia. Stanowi on, że w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala. Podkreślenia wymaga, że dla każdego postępowania kluczowe znaczenie ma ustalenie stanu faktycznego sprawy, bowiem tylko w takim przypadku możliwe jest ustalenie praw i obowiązków strony tego postępowania. Tylko dla prawidłowo ustalonego stanu faktycznego można zastosować przepisy prawa materialnego skutkujące powstaniem prawa i obowiązków strony postępowania sądowoadministracyjnego. Należy ponadto mieć na uwadze, że przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena z punktu widzenia zgodności z prawem procesu konkretyzacji (zastosowania) norm prawa materialnego w określonej sytuacji faktycznej. Zadaniem Sądu jest ocena, czy zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał procesowy jest pełny, czy został zebrany prawidłowo i jest wystarczający do wymaganego przez prawo ustalenia podstawy faktycznej decyzji. Jeżeli ustalenie to wypada dla organów administracyjnych pozytywnie Sąd jest uprawniony do oddalenia skargi (art. 151 p.p.s.a.). W punkcie wyjścia wskazać należy, że przepisy ustawy Prawo farmaceutyczne ustanawiają ogólne i szczególne podstawy materialnoprawne obligatoryjnego lub fakultatywnego cofnięcia zezwoleń na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie uregulowanym w powyższej ustawie, w szczególności w zakresie wytwarzania, importu oraz hurtowego i detalicznego obrotu produktami leczniczymi. Podstawy ogólne obligatoryjnego cofnięcia zezwolenia ustanawia art. 37ap ust. 1 P.f., który przewiduje, że właściwy organ zezwalający cofa zezwolenie, w przypadku gdy: 1) wydano prawomocne orzeczenie zakazujące przedsiębiorcy wykonywania działalności gospodarczej objętej zezwoleniem; 2) przedsiębiorca przestał spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu; 3) przedsiębiorca nie usunął, w wyznaczonym przez organ zezwalający terminie, stanu faktycznego lub prawnego niezgodnego z przepisami prawa regulującymi działalność gospodarczą objętą zezwoleniem. Podstawy te mają również zastosowanie do zezwoleń na prowadzenie aptek ogólnodostępnych. Niezależnie od podstaw ogólnych cofnięcia zezwolenia ustawodawca wprowadził w ww. ustawie także podstawy szczególne cofnięcia zezwoleń, które są powiązane z ich określonymi kategoriami (np. zezwoleniami na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej). W przypadku zezwoleń na prowadzenie apteki ogólnodostępnej zastosowanie mogą mieć przepisy ustanawiające podstawy szczególne obligatoryjnego (zob. art. 103 ust. 1 i 1a P.f.) lub fakultatywnego cofnięcia zezwoleń (zob. art. 103 ust. 2 i 3 P.f.). Jakkolwiek nie można wykluczyć, że pomiędzy podstawami ogólnymi i szczególnymi, jak również pomiędzy podstawami w ramach danej grupy podstaw (grupy podstaw obligatoryjnych lub fakultatywnych) cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności farmaceutycznej objętej reglamentacją ustawową, może zachodzić konkurencja stosowalności na tle konkretnego stanu faktycznego, z tym zastrzeżeniem, że podstawa obligatoryjnego cofnięcia zezwolenia ma zawsze pierwszeństwo przed podstawą fakultatywnego cofnięcia. W rozpoznawanej sprawie wniosek o utracie przez skarżącego rękojmi należytego prowadzenia apteki oparto na wynikach kontroli przeprowadzonej przez organ inspekcji farmaceutycznej, w którym m.in. stwierdzono, że strona sprzedawała w dużych ilościach produkt leczniczy, zawierający w swoim składzie pseudoefedrynę (będącą prekursorem narkotykowym kat. 1), a ustalona wielkość sprzedaży była nieadekwatna do indywidulanego zapotrzebowania pacjentów, biorąc pod uwagę liczbę mieszkańców miejscowości P., w której działała apteka. Organ stwierdził przy tym nieprawidłowości w ewidencji produktów leczniczych polegające na ewidencjonowaniu tego samego produktu w dwóch odrębnych katalogach, z których jeden był oznaczony wprowadzającym w błąd indeksem, wskazującym w pierwszej kolejności na zupełnie inny produkt, a dopiero potem na nazwę leku rzeczywiście ewidencjonowanego e tym katalogu i pod tym mylnym indeksem była zarejestrowana większość sprzedanego w aptece produktu leczniczego, zawierającego w swoim składzie pseudoefedrynę. Skarżący w odpowiedzi na wezwanie organu z 14 września 2018r., zobowiązujące do przedstawienia dokumentacji dotyczącej obrotu produktem leczniczym A. x 10 tab. za okres 1 stycznia 2018r.-10. września 2018r., przedłożył jedynie część żądanych dokumentów, wykazujących sprzedaż 1483 opakowań i zakup 1600 opakowań tego produktu. Dopiero po uzyskaniu przez organ I instancji dokumentacji od jednej z hurtowni farmaceutycznych, gdzie dokonywał zakupów, z której wynikały znaczne rozbieżności w ilości faktur wystawionych mu przez hurtownię i faktur zaewidencjonowanych w ewidencji komputerowej zakupu apteki podał, że rozchód leku A. 60mg x 10 tab. został omyłkowo zaksięgowany na dwóch oddzielnych katalogach ewidencyjnych oraz że w konsekwencji łączna ewidencja sprzedaży tego produktu przez stronę w okresie 1 styczeń 2018r.-10 wrzesień 2018r. stanowi w rzeczywistości suma wartości wskazanych w ramach obydwu list ewidencyjnych programu komputerowego pozostającego na wyposażeniu apteki ogólnodostępnej strony tj. 9 433 opakowań. Tym samym uzasadnione jest twierdzenie, że skarżący utracił rękojmię należytego prowadzenia działalności objętej zezwoleniem na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, co przesądziło o konieczności zastosowania w sprawie art. 37ap ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 101 pkt 4 P.f., bowiem podczas oceny gwarancji rękojmi przedsiębiorcy w prowadzeniu apteki ogólnodostępnej brane są pod uwagę wszelkie uchybienia czy czyny, za które przedsiębiorca był już wcześniej karany, związane z prowadzoną w oparciu o prawo farmaceutyczne działalnością. Natomiast decyzję z 18 stycznia 2019r. wydano, gdy postępowanie w sprawie cofnięcia zezwolenia było w początkowej fazie zbierania materiału dowodowego. Natomiast bezspornie w okresie od 1 stycznia do 10 września 2018r. sprzedaż przez stronę produktu leczniczego A. 60 mg x 10 tabl. była zaksięgowywana w dwóch oddzielnych katalogach ewidencyjnych: Karta nr 8062 (A. 60 mg x 10 tabl.) oraz Karta nr 7771 (O..: A.60 mg x 10 tabl.). Strona przedłożyła na żądanie organu w początkowej fazie postępowania jedynie pierwszą ewidencję, a dopiero w późniejszym jego etapie uzupełniła przedłożoną dokumentację o drugą ewidencję. Strona winna na wezwanie organu przedstawiać kompletną dokumentację. Sprzedaż produktów leczniczych, co do których istnieje ryzyko produkcji z nich narkotyków syntetycznych, substancji psychotropowych, w ilościach znacznie przekraczających indywidualne zapotrzebowanie pacjentów, jak również możliwość przedawkowania przez pacjentów, jest rażącym naruszeniem rękojmi należytego prowadzenia apteki. Na podstawie danych z Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań, według stanu na 2011r., liczba mieszkańców wynosiła 2456. Strona skarżąca, jako przedsiębiorca i podmiot zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, przestała spełniać warunek określony w art. 101 pkt 4 P.f., polegający na rękojmi należytego prowadzenia apteki, co stanowiło podstawę do obligatoryjnego cofnięcia posiadanego zezwolenia. Warunek spełniania rękojmi należytego prowadzenia apteki jako przesłanka nie tylko udzielenia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, lecz także zachowania tego zezwolenia, ma wymiar czasowo ciągły, co oznacza, że musi być on spełniony w każdym momencie obowiązywania decyzji udzielającej zezwolenie. Utrata rękojmi prowadzenia apteki, jako stan prowadzący do zaistnienia stanu niespełniania warunku wymaganego w tym zakresie przez przepisy prawa (art. 101 pkt 4 P.f.), może być skutkiem zaistnienia jednorazowego zdarzenia, całego ciągu zdarzeń lub okoliczności faktycznych lub prawnych, które rozpatrywane i oceniane łącznie lub osobno wiążą się z określonymi działaniami lub zaniechaniami podmiotu zezwolenia naruszającymi obowiązki ustawowe oraz świadczącymi o tym, że podmiot ten przestał być gwarantem prawidłowego i legalnego prowadzenia danej placówki aptecznej. Reprezentatywnym stanem utraty tego rodzaju rękojmi jest sytuacja, w której podmiot zezwolenia dopuszcza się zaniechań w zakresie właściwego (ciągłego i skutecznego) nadzoru nad całością działalności danej apteki (w tym działalnością w zakresie obrotu produktami leczniczymi, ich transportem, przechowywaniem, ewidencjonowaniem), co doprowadza do powstania określonych nieprawidłowości, uchybień lub nawet popełnienia czynów zabronionych. Tym samym stwierdzona przez organy inspekcji farmaceutycznej skala sprzedaży produktu leczniczego, zawierającego w swoim składzie substancje psychoaktywne, znacznie przekraczająca potrzeby lecznicze pacjentów apteki, w sytuacji, gdy przepisy prawa farmaceutycznego nakazują ograniczanie wydawania takich produktów w związku z możliwością wykorzystania w celach pozamedycznych lub spowodowania zagrożenia dla zdrowia i życia, wskazuje na rażące i długotrwałe zaniechania w realizacji obowiązków, o których mowa w art. 96 ust. 5 pkt 2 P.f. Ponadto prowadzenie nierzetelnej ewidencji zakupu i sprzedaży tego produktu leczniczego, zwłaszcza w sytuacji gdy substancje wchodzące w skład sprzedanych produktów mogły być wykorzystywane niezgodnie z prawem, również podważa zaufanie do prawidłowości świadczonych przez aptekę usług farmaceutycznych. Powtórzyć należy, że ujawnione nieprawidłowości nie były jednostkowe i przypadkowe, lecz dochodziło do nich przez dłuższy okres czasu. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j.: Dz. U. z 2023r., poz. 1935 ze zm.).