II GSK 2038/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w Katowicach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 lutego 2013 r. sygn. akt III SA/Gl 1806/12 w sprawie ze skargi B. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia 7 października 2010 r. nr 330000-IGHR-92882-120/2010/JS w przedmiocie odmowy przedłużenia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych postanawia: umorzyć postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: WSA w Gliwicach, sąd pierwszej instancji) wyrokiem z 6 lutego 2013 r., sygn. akt III SA/Gl 1806/12, po rozpoznaniu skargi B. sp. z o.o. w W. uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu (obecnie: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu; dalej: Dyrektor) z 7 października 2010 r. w przedmiocie odmowy przedłużenia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych po rozpoznaniu sprawy ze skargi "B." sp. z o.o. w W. (dalej: spółka, skarżąca). W podstawie prawnej rozstrzygnięcia sąd pierwszej instancji wskazał art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.). W dniu 21 marca 2013 r. Dyrektor złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Postanowieniem z 3 lipca 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA), na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a., z urzędu zawiesił postępowanie w sprawie ze skargi kasacyjnej Dyrektora od wyroku WSA w Gliwicach do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny pytania prawnego sformułowanego w postanowieniu NSA z 15 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 686/13. Następnie postanowieniem z 4 sierpnia 2015 r. NSA podjął zawieszone postępowanie z uwagi na ustanie przyczyny zawieszenia. W dniu 3 listopada 2015 r. NSA z urzędu zawiesił postępowanie w sprawie ze względu na braki w obsadzie organów spółki uniemożliwiające jej działanie. Braki te nie zostały uzupełnione. Pismem z 3 października 2022 r. Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie XIII Wydział Gospodarczy KRS poinformował, że prawomocnym postanowieniem z 10 września 2018 r. w sprawie [...] Ns-Rej KRS [...] postanowił o rozwiązaniu spółki, nie ustanawiając jednocześnie kuratora. Z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że 29 kwietnia 2024 r. sąd rejestrowy dokonał wykreślenia "B." sp. z o.o. z Krajowego Rejestru Sądowego i że wpis ten stał się prawomocny 31 maja 2024 r. Z KRS wynika także, że wykreślenie nastąpiło po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wykreślenie spółki z Krajowego Rejestru Sądowego skutkuje ostatecznym ustaniem bytu prawnego spółki. Z tą chwilą spółka traci osobowość prawną i przestaje być podmiotem praw i obowiązków. Traci zatem zdolność sądową i zdolność procesową. Wymogi posiadania zdolności sądowej oraz zdolności procesowej (art. 25 § 1 oraz art. 28 § 1 p.p.s.a.) są zaliczane do tzw. przesłanek procesowych. Okoliczności te sąd bierze z urzędu pod uwagę w każdym stanie sprawy. W przypadku wykreślenia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z Krajowego Rejestru Sądowego, będącego skutkiem rozwiązania spółki i zakończenia postępowania likwidacyjnego, nie ma innego podmiotu (następcy prawnego), który mógłby przejąć aktywa i pasywa spółki. Konsekwencją zaistnienia w postępowaniu sądowym definitywnego braku następcy prawnego strony jest umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (zob. m.in. postanowienie NSA z 19 października 2018 r., sygn. akt I FSK 49/17, publ. na stronie internetowej CBOSA). Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wskazane w pkt 1 i 2. Na podstawie art. 193 p.p.s.a. cytowany przepis ma odpowiednie zastosowanie również w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 w związku z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.