II GSK 1741/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. Sp. z o.o. Sp. k. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 25 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 1368/23 w sprawie ze skargi T. Sp. z o.o. Sp. k. w P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 27 czerwca 2023 r., nr 1801-IGC.48.1.2022 w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od T. Sp. z o.o. Sp. k. w P. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie 2.700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2024 r., oddalił skargę T. sp. z o.o. sp.k. w P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 27 czerwca 2023 r., w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy: w wyniku przeprowadzonej w dniu 26 lutego 2021 r. kontroli sześcioosiowego pojazdu członowego (trzyosiowy pojazd samochodowy i trzyosiowa naczepa), gdzie przewoźnikiem była skarżąca spółka, stwierdzono przekroczenie: dopuszczalnej normy nacisku w grupie osi składającej się z dwóch osi napędowych pojazdu silnikowego o 5250 kg/ 27,63 %; dopuszczalnej masy całkowitej o 13700 kg/ 34,25 %; dopuszczalnej długości pojazdu o 430 cm/ 26,06%; dopuszczalnej szerokości pojazdu o 20 cm/ 7,84% oraz dopuszczalnej szerokości pojazdu wraz z ładunkiem o 67 cm/ 26,27%. Kierujący pojazdem okazał zezwolenie kategorii VII na jednokrotny przejazd pojazdu nienormatywnego nr [...] z dnia 16 lutego 2021r., udzielone przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Warszawie, na rzecz spółki. Powyższe ustalenia stały się podstawą decyzji Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu, z dnia 9 grudnia 2021 r., nakładającą na spółkę, na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 1047, dalej: u.d.p.) karę pieniężną w wysokości 15.000 zł. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie uchylił w całości decyzję organu I instancji i nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 15.000 zł za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym, przewożącym ładunek podzielny. Organ odwoławczy za prawidłowe uznał ustalenia kontroli z których wynikało, że przewóz wykonywany był pojazdem nienormatywnym przekraczającym dopuszczalne normy nacisku w grupie osi składającej się z dwóch osi napędowych pojazdu, dopuszczalną masę całkowitą oraz zewnętrzne wymiary pojazdu. Organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania organ I instancji orzekł o nałożeniu kary w związku z wykonywaniem przewozu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym, niezgodnie z warunkami określonymi w zezwoleniu kategorii VII. W ocenie Dyrektora przewożony towar w postaci używanej elektrowni wiatrowej, trafostacji i szafy sterowniczej nie odpowiadał ładunkowi wskazanemu w zezwoleniu (trójnik), i co istotne stanowił ładunek podzielny w rozumieniu art. 2 pkt. 35b p.r.d. Wobec tego organ uznał, że przewoźnik dopuścił się naruszenia ustanowionego w art. 64 ust. 2 p.r.d. zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego. Sankcja nakładana jest w takim przypadku w wysokości jak za przejazd bez zezwolenia, pomimo iż uzyskanie zezwolenia na przewóz ładunku podzielnego byłoby niemożliwe. Reasumując, organ stwierdził, że skarżąca spółka podlegała karze za przewóz pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego, ale w wysokości przewidzianej dla przejazdu bez zezwolenia odpowiedniej kategorii - w wysokości 15.000 zł zgodnie z art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) w związku z ust. 2 p.r.d. W ocenie organu spółka nie wykazała i nie udowodniła zaistnienia niezależnych od niej, nieoczekiwanych i niedających się przewidzieć zdarzeń, które spowodowały ujawnione naruszenie i zwalniałyby ją z odpowiedzialności administracyjnej w oparciu o przepis art. 140aa ust. 4 pkt 1 p.r.d. Sąd I instancji oddalając skargę na tą decyzję za niesporne uznał, w świetle ustaleń kontroli, że przejazd wykonywany był pojazdem nienormatywnym z uwagi na stwierdzone przekroczenia nacisków na osiach napędowych pojazdu, jego masy całkowitej oraz jego zewnętrznych wymiarów. Za również niekwestionowane Sąd uznał, że przewożony towar nie odpowiadał ładunkowi wskazanemu w zezwoleniu (trójnik), i co istotne stanowił ładunek podzielny w rozumieniu art. 2 pkt. 35b p.r.d. Za trafną wobec powyższego Sąd uznał ocenę organu, że skarżąca dopuściła się naruszenia zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego, o którym mowa w art. 64 ust. 2 p.r.d.. W związku z powyższym zasadnie nałożono na spółkę karę w wysokości 15.000 zł zgodnie z art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) w związku z ust. 2 p.r.d. Sąd zauważył, że fakt, iż kierujący zespołem pojazdów w czasie kontroli okazał zezwolenie na przejazd pojazdem nienormatywnym kategorii VII nie miał znaczenia dla oceny prawidłowości nałożenia na spółkę kary. Za niezasadne Sąd I instancji uznał zarzuty strony kwestionujące ustalenia organu co do wyników pomiaru nacisków osi pojazdu członowego. Za jednoznaczne uznał, że kontrola nacisków osi napędowych pojazdu i masy całkowitej została przeprowadzona przy użyciu wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu marki MARS PLT161, numer fabryczny EWP-MARS-108, posiadającej świadectwo legalizacji - świadectwa legalizacji ponownej NR 22-413-5-1/20 z dnia 14 lipca 2020 r., wydane przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Krakowie. Brak było w ocenie Sądu jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, aby urządzenie to zostało użyte nieprawidłowo, szczególnie, że kierowca nie zgłaszał uwag do protokołów kontroli. W podstawie prawnej wyroku podano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.). T. sp. z o.o. sp.k. w P., skargą kasacyjną zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu: 1) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.: - art 151 p.p.s.a. przez oddalenie przez WSA skargi w sytuacji, gdy decyzja została wydana z naruszeniem art. 6,art. 7, art. 8, art. 9 oraz art. 77, 80, 107 § 3 k.p.a., polegające na błędnym przyjęciu przez Sąd I Instancji, że organ kontrolny przeprowadził kontrolę w sposób zgodny z prawem w sytuacji, gdy skarżący wykazał, iż postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie, a stan faktyczny w sprawie został oparty na wynikach pomiarów dokonanych przyrządem niezgodnie z warunkami jego stosowania, przez co wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt 2 p.p.s.a.; - art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do wszystkich zarzutów zgłoszonych przez skarżącego w skardze na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie, podczas gdy rozpoznanie tych zarzutów miało istotne znaczenie dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji, co w konsekwencji doprowadziło do braku możliwości dokonania rzetelnej kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia; - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie tego przepisu podczas gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego powinna prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji organu; 2) naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: - art. 8, art. 9, art. 27 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007r. (Dz. U. 2007 r. nr 188 poz. 1345) w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych, poprzez oparcie rozstrzygnięcia na wynikach pomiarów dokonanych w miejscu, które nie spełnia odpowiednich wymogów. Podnosząc te zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Rzeszowie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie, w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie albowiem podniesione w niej zarzuty nie podważają prawidłowości wdanego w sprawie wyroku Sądu I instancji. Mając na uwadze, że skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach, o których mowa w art. 174 p.p.s.a. - na podstawie naruszenia przepisów postępowania oraz podstawie naruszenia przepisów prawa materialnego, w pierwszej kolejności odnieść się należy do najdalej idącego zarzutu pomieszczonego w punkcie pierwszym, tiret drugi petitum skargi kasacyjnej. W ramach tego zarzutu skarżący kasacyjnie podnosi naruszenie przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do wszystkich zarzutów zgłoszonych w skardze na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie, podczas gdy rozpoznanie tych zarzutów miało, w zdaniem strony, istotne znaczenie dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do tak postawionego zarzutu wskazać należy, że art. 141 § 4 p.p.s.a. określa formalne wymogi uzasadnienia wyroku. Poprawnie sporządzone uzasadnienie wyroku ma składać się z elementów wskazanych w tym przepisie. Zatem naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może mieć miejsce tylko wówczas, gdy uzasadnienie nie ma tych elementów. Artykuł 141 § 4 p.p.s.a. nie może być podstawą do kwestionowania merytorycznej strony uzasadnienia wyroku. Tym bardziej nie może on stanowić uzasadnienia dla subiektywnie ujmowanych braków argumentacyjnych. W rozpoznawanej sprawie analiza treści uzasadnienia prowadzi do wniosku, że Sąd I instancji w sposób prawidłowy wyjaśnił podstawę prawną nieuwzględnienia skargi. Podkreślenia również wymaga, że art. 141 § 4 p.p.s.a. określając wymogi formalne uzasadnienia wyroku nie formalizuje sposobu ich wypełnienia. Oznacza to, że przepis ten nie nakłada na autora uzasadnienia warunków formalnych, w jakich następuje spełnienie tych wymogów. Sposób realizacji tych warunków jest pozostawiony autorowi. Z treści kontrolowanego uzasadnienia wyroku wynika jednoznacznie, jakie były motywy leżące u podstaw przyjętego rozstrzygnięcia. Tym samym Sąd I instancji spełnił nakazane warunki wynikające z art. 141 § 4 p.p.s.a.. Odnosząc do tej części zarzut, w ramach której strona podnosi naruszenie powołanego przepisu poprzez niedoniesienie się przez Sąd I instancji do zarzutów stawianych decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie we wniesionej na to rozstrzygnięcie skardze, wskazania wymaga, że wojewódzki sąd administracyjny, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, bezczynności lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego. Na gruncie niniejszej sprawy oznaczało to, że Sąd I instancji nie miał obowiązku odnoszenia się do każdego ze sformułowanych przez stronę w skardze zarzutów. Jego obowiązkiem było zatem dokonanie oceny, czy wydane w sprawie rozstrzygnięcie organu było lub nie było zgodne z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i procesowego, a która to kontrola wynikała z samego faktu wniesienia przez stronę skargi. Powyższe rozważania czynią niezasadnym omówiony zarzut, albowiem analiza motywów zaskarżonego wyroku nie wykazała aby naruszał on wymogi z art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz aby naruszony został art. 134 § 1 p.p.s.a., przede wszystkim poprzez wyjście przez Sąd I instancji poza granice rozpoznawanej sprawy. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej stwierdzić należy, że zarzuty z punktu 1, tiret pierwszy oraz z punktu 2 petitum skargi kasacyjnej, z uwagi na swój komplementarny charakter, rozpoznane zostaną łącznie. Oba wymienione zarzuty zmierzają bowiem do wykazania, że Sąd I instancji przeprowadził wadliwą kontrolę w zakresie ustaleń stanu faktycznego sprawy, który stał się podstawą nałożenia na skarżącą spółkę kary, a który to stan faktyczny obarczony był wadliwością odnoszącą się do miejsca ważenia pojazdu, które w ocenie kasatora nie spełniało wymogów rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych. Zgodnie z przepisem § 8 powołanego rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r.: strefa ważenia wagi powinna być wyróżniona na jezdni (ust. 1); powierzchnia jezdni w strefie ważenia powinna być wykonana z betonu i leżeć w jednej płaszczyźnie z dopuszczalnymi miejscowymi odchyleniami od tej płaszczyzny nieprzekraczającymi ±9 mm (ust. 2); pochylenie powierzchni jezdni w strefie ważenia względem poziomu nie powinno przekraczać: 1) 1 % w kierunku ruchu pojazdów; 2) 2 % w kierunku prostopadłym do kierunku ruchu pojazdów (ust. 3). Wskazany jako naruszony § 9 rozporządzenia określa natomiast, że: powierzchnia jezdni lub zespołu najazdowego poza strefą ważenia na długości od styku ze strefą ważenia do styku z kołami skrajnej osi pojazdu o największym rozstawie, gdy koła drugiej skrajnej osi znajdują się na pomoście, powinna leżeć w płaszczyźnie strefy ważenia (ust. 1); powierzchnia jezdni poza strefą ważenia może być pochylona względem płaszczyzny strefy ważenia maksymalnie o 0,5 % (ust. 2); centryczny przejazd pojazdu przez pomost bez możliwości zjazdu kołami poza boczną krawędź pomostu powinien być zapewniony poprzez: 1) odpowiednie ukształtowanie lub oznakowanie bocznych krawędzi jezdni przed pomostem; 2) zainstalowanie w wadze urządzenia sygnalizującego w sposób optyczny lub akustyczny zjazd kołami poza boczną krawędź pomostu (ust. 3). Przepis § 27 rozporządzenia stanowi, że: waga stacjonarna powinna być stosowana w stałym miejscu jej zainstalowania, a waga przenośna może być stosowana w różnych miejscach jej ustawienia, spełniających odpowiednio wymagania określone w § 7 - 9. 2 (ust. 1.); geometria powierzchni strefy ważenia oraz powierzchni poza strefą ważenia w zakresie, o którym mowa w § 8 i § 9 ust. 1 i 2, powinna być opisana i udokumentowana (ust. 2); przed rozpoczęciem ważenia waga powinna być włączona do zasilania elektrycznego na okres odpowiadający czasowi nagrzewania (ust. 3.); kierowca ważonego pojazdu powinien być poinformowany o wymaganiach dotyczących przejazdu przez pomost wagi. W przypadku wag stacjonarnych informacja ta powinna być uzupełniona ustawioną przed wagą tablicą informacyjną zawierającą: 1) wartość dopuszczalnej prędkości pojazdu podczas ważenia w km/h; 2) wartość dopuszczalnej prędkości tranzytowej w km/h; 3) wymóg jazdy ze stałą prędkością bez przyspieszeń i hamowań (ust. 4); przygotowanie wagi do ważenia pojazdu powinno być poprzedzone skasowaniem wyników poprzedniego ważenia. Operator powinien zarejestrować dane identyfikacyjne pojazdu przed lub w czasie ważenia. Wyniki ważenia powinny być widoczne w czasie umożliwiającym ich rejestrację (ust. 5). Jak wynika z przyjętego za podstawę wyrokowania przez Sąd I instancji stanu faktycznego sprawy, ważenie pojazdu odbyło się za pomocą wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu typu MARS nr PLT 161 (nr seryjny EWP-MARS-108). Z kluczowego dla użytego urządzenia świadectwa legalizacji pierwotnej wagi, wystawionego przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Krakowie z dnia 14 lipca 2020 r., wynikało, że w dniu kontroli urządzenie to spełniało wymagania z § 4 – 26 powołanego rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r.. Taki stan, wynikający ze świadectwa legalizacji, oznaczał, że użyte podczas spornego ważenia urządzenie spełniało wymogi do prawidłowego przeprowadzenia pomiarów wagowych pojazdu, przede wszystkim wymogi określone w powołanych w skardze kasacyjnej przepisach § 8 i § 9 rozporządzenia, w tym, w świetle omawianego zarzutu, wymogi odnoszące się do strefy ważenia (stanowiska pomiarowego). Wskazania ponadto wymaga, że zgodnie z § 30 ust. 1 rozporządzenia, podczas legalizacji pierwotnej, w normalnych warunkach użytkowania, należy sprawdzić: pkt 1) zgodność wagi z zatwierdzonym typem w zakresie: a) właściwego wykonania konstrukcji i zastosowania odpowiednich materiałów, b) właściwych oznaczeń; pkt 2) prawidłowość zainstalowania wagi w miejscu użytkowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokument legalizacji pierwotnej, jako dokument urzędowy wystarczająco wykazywał, że wagę posadowiono w miejscu spełniającym wymagane (w tym Instrukcją użytkowania) warunki. Zauważyć przy tym należy, że skarżąca kasacyjnie spółka kwestionując w toku postępowania, tak administracyjnego jak i sądowego zgodność miejsca ważenia z wymaganymi parametrami, nie wskazała w istocie na niezgodność miejsca ważenia z wymogami określonymi w przepisach obowiązującego prawa. Wobec tego przyjąć należy, jak uczynił to również Sąd I instancji, że nie zachodziły przesłanki do uznania, iż proces wykonanego pomiaru (ważenia) przebiegł w sposób niezgodny instrukcją obsługi wagi oraz z naruszeniem wymogów określonych w rozporządzeniu. Niezasadność omówionych zarzutów czyni również niezasadnym zarzut z punktu 1 tiret trzeci, albowiem brak było w sprawie podstaw do zastosowania przepisu art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., wobec zasadnego stwierdzenia przez Sąd I instancji prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego, jak w punkcie 2 sentencji wyroku postanowiono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) i ust. 2 lit. b) oraz § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1935).